Qərbi Azərbaycana qayıdış Vətən müharibəsindəki tarixi Zəfərin davamı olacaq
Bakı, 29 dekabr, AZƏRTAC
Qərbi Azərbaycana qayıdış, hər şeydən əvvəl, tarixi ədalətin bərpası baxımından çox mühümdür. Çünki bu torpaqlar Azərbaycan ərazisinin bir hissəsidir. 1813-cü ilin Gülüstan və 1828-ci ilin Türkmənçay müqavilələrindən sonra çar Rusiyası minlərlə erməni ailəsini bu əraziyə köçürmüşdür. Çar Rusiyasının bu addımında məqsəd ermənilər hesabına özünə sosial baza yaratmaq, onlardan Türkiyə və Azərbaycana qarşı istifadə etmək idi.
Azərbaycan son 200 il ərzində erməni millətçilərinin davamlı olaraq etnik təmizləmə, soyqırımı siyasətinə məruz qalmışdır. Xalqımız dəfələrlə tarixi torpaqlarından qovulmuş, qaçqına, məcburi köçkünə çevrilmiş və bütün bunlar ermənilər tərəfindən kütləvi qırğınlarla müşayiət olunmuşdur. Ermənilərin təkcə XX əsrdə həyata keçirdikləri soyqırımı, deportasiya və etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində Azərbaycan 1918-1929-cu illərdə 29,8 min kvadrat kilometr ərazisini itirmiş, 1991-1993-cü illərdə isə torpaqlarımızın 20 faizi işğal edilmişdir. Bütövlükdə 2,5 milyon azərbaycanlı soyqırımı və deportasiya cinayətlərinin qurbanı olmuşdur.
Bu barədə AZƏRTAC-a Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin sədri, professor Hicran Hüseynova məlumat verib.
Deputat qeyd edib ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1997-ci il dekabrın 18-də imzaladığı "1948-1953-cü illərdə azərbaycanlıların Ermənistan SSR ərazisindəki tarixi-etnik torpaqlarından kütləvi surətdə deportasiyası haqqında" Fərmanda son iki əsrdə Qafqazda azərbaycanlılara qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş etnik təmizləmə və soyqırımı siyasəti nəticəsində xalqımızın ağır məhrumiyyətlərə və məşəqqətlərə məruz qaldığı qeyd olunub.
Bu torpaqlara heç bir bağlılığı olmayan, gəlmə olan bu insanlar çox böyük bir məkrlə Qafqazda özlərinə məskən salmış və tarixin müəyyən zamanlarında hissə-hissə torpaqlar ələ keçirərək qondarma Ermənistan dövləti yaratmışlar. Havadarlarının köməyindən bəhrələnən ermənilər 1918-ci il mayın 28-də "Ermənistan respublikası" elan etdikləri zaman bu dövlətin paytaxtı belə yox idi və Azərbaycan Milli Şurası 1918-ci il mayın 29-da keçirilən iclasında səs çoxluğu ilə İrəvan şəhərini Ermənistan respublikasının paytaxtı kimi tanımağı mümkün saymış və İrəvanı ermənilərə "bağışlamışdı".
Qeyd etmək lazımdır ki, erməni millətçilərinin təbiətinə və xarakterlərinə yaxşı bələd olan bəzi Milli Şura üzvləri həmin iclasda bu qərara qəti etiraz etmişdilər. Məsələn, Bağır bəy Rzayev Milli Şurada təmsil olunmuş irəvanlılar adından demişdi: "Müstəqil Azərbaycan uğrunda çalışmaqla yanaşı, rica edirik bizi, erməni respublikası ərazisində qalanları da unutmayasınız". Biz bu tarixi uzaqgörənliklə deyilənlərin təsdiq edildiyinin şahidi olduq. 1920-ci ildə sovet hökumətinin qərarı və erməni millətçilərinin təkidi ilə bizim digər tarixi torpağımız Zəngəzuru da Azərbaycandan ayırıb - 1953-cü illərdə azərbaycanlılar öz doğma torpaqlarından, kütləvi şəkildə, amansızlıqla, qəddarlıqla deportasiya edildilər. Hələ 1943-cü il noyabrın 28-dən dekabrın 1-dək SSRİ, ABŞ və İngiltərənin iştirakı ilə keçirilən Tehran konfransında Sovet-İran münasibətləri müzakirə edilərkən gələcəkdə "böyük Ermənistan" dövləti yaratmaq xülyasında olan ermənilər əlverişli şəraitdən istifadə edərək, SSRİ xarici işlər naziri V.Molotova müraciət edib, İranda yaşayan ermənilərin SSRİ-yə köçürülməsinə icazə istəmişdilər. V.Molotov məsələ ilə bağlı İ.Stalinlə danışdıqdan sonra onların Ermənistan SSR ərazisinə köçürülməsinə razılıq vermişdi. Xaricdən ermənilərin köçürülməsi prosesi zamanı 1946-cı ildən 1948-ci ilə qədərki dövrdə Ermənistana 90 min insan köçmüşdür. Ümumilikdə 1946-1975-ci illər ərzində xaricdən SSRİ-yə köçən ermənilərin sayı təxminən 150 min nəfər olmuşdur və onların demək olar hamısı Ermənistan ərazisində yerləşdirilmişdi.
Hətta sovet rəsmi sənədlərində bir çox köçürülmələrə hüquqi-siyasi qiymət verildiyi halda, azərbaycanlıların deportasiyasının heç adı belə çəkilmirdi.
Həm 1948-1953, həm də 1988-ci ildə yüz minlərlə dinc əhalinin zorakılıqla dədə-baba torpaqlarından qovulması, on minlərlə insanın ağır məşəqqətlərlə üzləşməsi, yüzlərlə və minlərlə günahsız adamın xəstələnməsi, həlak olması, bir sözlə, xalqımızın başına gətirilən dözülməz faciələr hüquqi cəhətdən 1948-ci ildə BMT-nin İnsan Hüquqları Komissiyasının qəbul etdiyi qərarın müvafiq maddələrinə, eləcə də beynəlxalq Konvensiyalara, normativ-hüquqi aktlara uyğun olaraq soyqırımı və etnik təmizləmə kimi qiymətləndirilməlidir.
Dövlətimizin başçısının da vurğuladığı kimi, bu sahədə təbliğat və təşviqat işləri aparılmalı, müxtəlif müstəvilərdə görüşlər, forumlar keçirilməli, soyqırımı faktları dünya ictimaiyyətinə çatdırılmalıdır. Prezident İlham Əliyev Qərbi Azərbaycan İcmasının üzvləri ilə görüşdə İcmanın fəaliyyət istiqamətlərini də göstərdi. Dedi ki, Qərbi Azərbaycan İcmasının çox mötəbər bir rəqəmsal platforması olmalıdır, onun Qayıdış Konsepsiyası hazırlanmalıdır. Bu sülhsevər konsepsiya olmalıdır. Həmçinin rəsmi İrəvanın tarixi saxtakarlığı ifşa olunmalı, Azərbaycan xalqının tarixi irsinin necə dağıdıldığı beynəlxalq arenaya çıxarılmalıdır.
“Prezidentimizin qətiyyəti, xalqımızın və dövlətimizin əzmi onu göstərir ki, Azərbaycan gec-tez bu istəyinə də nail olacaq, insanlarımızın Qərbi Azərbaycana qayıdışı reallaşacaq. Xalqımızın üç əsrdir pozulan hüquqları təmin olunacaq, tarixi ədalət öz yerini tutacaq. Bu uğur Vətən müharibəsindəki şanlı qalibiyyətimizin siyasi-diplomatik, mədəni-ideoloji müstəvidəki davamı olacaq. Azərbaycan xalqının Lideri İlham Əliyev isə 8 Noyabr Zəfəri kimi, bu böyük qalibiyyətin də baş memarı olaraq tarixə bir daha adını yazdıracaq, - deyə deputat qeyd edib.
Bölmənin digər xəbərləri
