Roma tətilləri: Kolizey, Forum və italyan dondurması!
Bakı, 25 noyabr, AZƏRTAC
Roma dedikdə, Kolizey nəzərdə tutulur. Bu nəhəng daş amfiteatr uzun müddətdir ki, İtaliya paytaxtının simvoluna çevrilib. Turist izdihamı gecə-gündüz onun divarlarını əhatə edir və Kolizeyə bilet almaq üçün kassada uzun növbələr düzülür. Kolizeyi ziyarət etmək üçün vaxt və pul sərf etməyə dəyərmi, yoxsa özünüzü bu strukturun kənardan seyri ilə məhdudlaşdırmaq kifayətdir? Forumda gəzərkən hansı artefaktları kəşf edə bilərsiniz və italyan dondurmasını bu qədər xüsusi edən nədir? Bu və daha çox məqamlar haqqında məqaləmizin ikinci hissəsindən öyrənəcəksiniz.
Qədim Romanın qanlı günləri
Romada Kolizeyi tapmaq çətin deyil: o, paytaxtın tam mərkəzində, eyniadlı Kolosseo metro stansiyasının çıxışında yerləşir. Trevi fəvvarəsi, İspan pillələri və ya Venesiya meydanı kimi məşhur attraksionlardan Roma Forumuna doğru hərəkət edərək qədim dünyanın ən böyük amfiteatrı ilə “qarşılaşa” bilərsiniz. Kolizeyin özü, Roma Forumu və Palatin təpəsi başqa bir qədim abidə - Neronun "Qızıl evi" ilə birlikdə vahid arxeoloji park təşkil edir. Kolizeyə bilet həm də Roma Forumunu və Palatin təpəsini ziyarət etmək hüququ verir. Bilet almaq çətin deyil. Məsələn, bunu onlayn da edə bilərsiniz. Başqa bir məsələdir ki, siz uzun müddət növbəyə durmalı olacaqsınız, çünki sizdən başqa çoxlu bilet sahibləri olacaq: bu memarlıq kompleksi İtaliyanın ən çox ziyarət edilən tarixi abidələrindən biridir. Bununla belə, növbə xətti kifayət qədər tez hərəkət edir və səbriniz sonda öz nəticəsini verəcək.
Kolizeyin içərisinə girəndə sizi ilk təəccübləndirən onun dəhlizlərində təşkil edilmiş sərgidir. Siz sadəcə olaraq amfiteatrın daxili quruluşunu görməyə hazırlaşırsınız, amma belə çıxır ki, onun divarları arasında əsl muzey var. Sərgidə qazıntılar, yeri gəlmişkən, hələ də davam edən arxeoloji missiya zamanı aşkar edilmiş çoxsaylı artefaktlar yer alır. Beləliklə, burada amfiteatra gələnlərin "yaradıcılığından" nümunələr var: daşlara cızılmış məşhur qladiatorların adları, "avtoportretlər", həmin illərin özünəməxsus qrafiti və s. diqqəti cəlb edir. Qladiatorların və silahların təsvirləri olan neft lampaları, mozaika panellərinin qalıqları və ən yaxşı tamaşaçı oturacaqlarının ayrıldığı aristokratiya nümayəndələrinin ad lövhələri maraq doğurur.
Hər yerdə zəlzələlər nəticəsində əsrlər boyu dağıdılmış nəhəng mərmər sütunların fraqmentlərini, məharətlə oyulmuş başlıqları, karnizləri, pultu, barmaqlıqlar və digər memarlıq elementlərini görmək olar.
Bəzi tapıntılara əsasən, oyuna gələnlərin yemək rasionu barədə fikir söyləmək olar: burada siz midye və kələm qabıqlarını, şaftalı və zeytun çuxurlarını, toyuq sümüklərini və digər yemək qalıqlarını tapa bilərsiniz, güman edilir ki, onlar tamaşaçılara festfud qismində satıla bilərdi. Ümumiyyətlə, o zamanlar ziyarətçilərin rəğbətini qazanmaq haqqında düşünürdülər. Oyunlar zamanı hətta özünəməxsus praktik zarafatların da olduğuna dair sübutlar var: tamaşaçılara kiçik toplar və ya hədiyyələrin təsviri olan lövhələr atılırdı. Bu yolla onlar yemək, qul, hətta ev və ya gəmi qazana bilərdilər. Tamaşaçıları təravətləndirmək üçün isə yuxarıdan onların üzərinə gül ləçəkləri və xoş ətirli əşyalar atılırdı.
Tamaşa iştirakçılarının özləri üçün hər şey o qədər də ürəkaçan deyildi. Burada qladiator döyüşləri ilə yanaşı, heyvanlar da bir-birinə və insanlara tərəf qoyulur, irimiqyaslı ov səhnələri və digər qanlı əyləncələr təşkil edilirdi. Kolizeyin bütün mövcudluğu ərzində təxminən yarım milyon insan və bir milyona yaxın heyvan öldürülüb. Heyvanları qaldırıb arenaya buraxmağa imkan verən mexanizmlərin yerləşdiyi səhnənin altındakı zirzəmi otaqları yaxşı qorunub və günümüzə qədər gəlib çatıb. Kolizeyin aşağı pilləsinə baxmaq hüququ verən bilet standart biletdən bahadır. Ümumiyyətlə, Kolizey daxilində bir tur mütləq xərclənən pula və vaxta dəyər. Eksponatların ingilis dilində təsviri bələdçili tur üçün artıq pul ödəmədən (bələdçi ilə daha maraqlı olsa da) hər şeyi özünüzün başa düşməsinə imkan verir.
Kömürdə bişən şabalıd və Avreli divarı
Kolizeyə bilet 24 saat ərzində etibarlıdır, həmçinin onunla Foruma və Palatin təpəsinə baş çəkmək də olar. Yəni, amfiteatrın qaranlıq tarixinə qərq olduqdan sonra dincəlmək istəyirsinizsə, memarlıq parkını tərk edib buraya daha sonra qayıda bilərsiniz. Üstəlik, payızda Roma günəşli hava ilə sevindirir, sizi gəzintiyə dəvət edir. Gül tarlalarında siklamenlər çiçək açır, meyvələrlə dolu portağal və naringi ağacları yol kənarlarında düzülür, bişmiş şabalıd qoxusu isə günün istisində müştərilərə təqdim olunur. Şabalıd İtaliyada geniş şəkildə becərilir və yeməkdə istifadə olunur. Supermarketlərdə ənənəvi şirniyyat - şəkərlə şirəli şabalıd ala bilərsiniz, onun dadına baxmağa dəyər.
Romada hər addımda tarixi tapıntılarla qarşılaşacaqsınız, bu şəhərdə muzeylərə getməyə belə ehtiyac yoxdur. Metro stansiyalarının birinin düz keçidində şüşənin arxasına qoyulmuş, eramızdan əvvəl IV əsrə aid qədim şəhər divarının qalıqlarını gördük. Növbəti otelimiz isə qədim Roma dövründə, 271-275-ci illərdə tikilmiş və imperator Mark Avrelinin adını daşıyan Avreli divarı ilə üzbəüz yerləşirdi.
Reportajımızın bundan əvvəlki hissəsində Romadakı otellərdən biri ilə bağlı pis təcrübəni artıq qeyd etmişik. Qonaqların gözləntilərinə cavab verən otel nümunələri daha qiymətlidir. Bunlara “Hyatt” ailəsinin dördulduzlu butik oteli “The Tribune of the JdV” də daxildir. Yerləşdiyi mükəmməl məkan və “Villa Borghese” parkının gözəl mənzərəsi ilə yanaşı, bu otel müasir otaq şəraitinə malikdir. Onun interyerlərinin dizaynında üstünlük parlaq rənglərə və qalın formalara verilib. Otaqlar sakit və rahatdır. Qeydiyyat zamanı qonaqlar minibarda olan pulsuz sərinləşdirici içkilərdən həzz ala, elit italyan markası “Illy”dən kapsul olan qəhvə maşını ilə çay və qəhvə hazırlaya bilərlər. Səhər yeməyi bol və doyurucudur. Bufetə təzə meyvələr, tərəvəzlər, sifarişlə hazırlanmış omletlər, xəmir məmulatları, mürəbbələr, qoz-fındıq və quru meyvələr, şirələr, qəhvə və ən tələbkar qonaqları məmnun etmək üçün daha bir çox şeylər daxildir. Çatı restoranı qonaqları gözəl mənzərələri olan açıq terrası ilə valeh edir. Ümumiyyətlə, “JdV by Hyatt” kolleksiyasına şəhər məhəllələri ilə ahəngdar olan və qonaqların ev şəraitini hiss etməsi məqsədilə nəzərdə tutulmuş canlı müstəqil otellər daxildir. “Tribune Hotel” məhz belə bir yerdir.
Dincəldikdən və yeməkdən sonra biz Averli divarı boyunca şəhərin mərkəzindəki görməli yerlərə doğru gedirik və tezliklə özümüzü məşhur ispan pilləkənlərinin ən zirvəsində tapırıq. Pillələrlə endikdən sonra “Piazza Venezia”ya gedə bilərsiniz və oradan Roma Forumuna bir addımlıq məsafədir.
Forumda gəzinti və italyan celatosu
Nəhayət iki min il əvvəl binalarda donub qalmış Qədim Romanın tarixi ilə tanışlığımızı davam etdirməyin vaxtı gəlib çatır. Prinsipcə, Roma Forumu binalarının bir hissəsini arxeoloji parkın ərazisinə daxil olmadan da görmək olar: onlar müasir Roma səviyyəsindən aşağıda, sanki bir çuxurda yerləşir və səkidə dayanaraq Titus tağı, Fokas sütunu və bir sıra digər simvolik tikililəri seyr edə bilərsiniz. Lakin Kolizeyi ziyarət etmək üçün artıq biletiniz varsa, Titus tağına enə və onun yanında yerləşən ayrıca girişdən (xeyli növbədə dayandıqdan sonra) Roma Forumuna gedə bilərsiniz.
Sadə dillə desək, bura Qədim Romanın mərkəzidir, şəhərin ictimai-siyasi həyatının baş verdiyi yerdir. O, əsrlər boyu tikilib və yenidən qurulub, buna görə də buradakı binalar müxtəlif dövrlərə aid memarlıq üslublarının qarışığıdır. Ən qədim tikililər eramızdan əvvəl VII əsrə aiddir (əsasən xarabalıqlar). Forumun memarlıq ansamblına ən son əlavə 608-ci ildə ucaldılmış Fokas sütunudur.
Nadir quş Dnepr çayının ortasına uçduğu kimi, Kolizeyi ziyarət edən və Forumu dolaşan hər bir turist də Palatin təpəsinə çata bilmir. Tarixdən usanmış bir çoxları Roma Forumunu ziyarətin ortasında artıq öz həvəslərini itirirlər. Bununla belə, əgər Palatin binalarına çatsanız, Romada hökmdarlar və aristokratların daha çox məskunlaşdığı və günümüzə qədər gəlib çatmış sarayların bəzilərini öz gözlərinizlə görmək şansınız olacaq. Burada Avqustun evi, Liviyanın evi (İmperator Avqustun arvadı), Farnes bağları və Tiberi sarayı, Domitian stadionu, Klavdi su kəməri, Septimius Severus hamamları və bir sıra digər tarixi tikililər var.
Tarixə belə bir zəngin ekskursiyadan sonra müasir dövrə qayıtmaq və italyan dondurmasını dadmaq istəyirəm - qədim romalılarda belə bir şey yox idi! O, xüsusi “yavaş çırpma” texnologiyasından istifadə edilməklə hazırlanır, habelə ipək teksturası və az yağlı olması ilə seçilir. Celato (İtaliyada dondurma belə adlanır) burada hər addımda satılır və müxtəlif dadlarda olur. Bəzi celateriyalarda 150-yə qədər dadlı dondurma növü görə bilərsiniz. Ən kiçik dondurma təxminən 3-3,5 avroya başa gəlir və onun iki dadı var. İtaliyada dondurmanı haradan almağınızdan (kiçik şirniyyat və ya onun yüzlərlə çeşidi olan ixtisaslaşmış mağazalardan) asılı olmayaraq, celato həmişə dadlı olacaq. Bu, yoxlanılıb! Roma və onun görməli yerləri haqqında daha çox məlumatı İtaliyanın “Italia.it” rəsmi turizm saytında tapa bilərsiniz.
Romaya səyahətlə bağlı reportajımızın növbəti hissəsində sizi bu şəhərdə alış-verişin incəlikləri ilə tanış edəcəyik. Siz, həmçinin moda otelinin nə olduğunu və onların İtaliyada niyə belə sevildiyini öyrənəcəksiniz. Bizi izləməyə davam edin!
Bölmənin digər xəbərləri
