VAŞİNQTONDAKI NİKSON MƏRKƏZİ AZƏRBAYCANDA PARLAMENT SEÇKİLƏRİNİN NƏTİCƏLƏRİNƏ DAİR MÜZAKİRƏLƏR KEÇİRMİŞDİR
Müzakirələri açan Nikson Mərkəzində beynəlxalq təhlükəsizlik və enerji proqramlarının direktoru Zeyno Baran Azərbaycanda parlament seçkilərini irəliləyiş adlandırmışdır. Beynəlxalq və yerli müşahidəçilər tərəfindən qeydə alınan bir sıra qanun pozuntuları və çatışmazlıqların olduğunu da deyən Zeyno Baran vurğulamışdır ki, seçkilərdən sonrakı dövrdə Prezident İlham Əliyevin dərhal verdiyi göstərişlər təqdirəlayiqdir. Bu, dövlət başçısının demokratik inkişaf yoluna sadiq qaldığının bariz nümunəsidir. Təhlilçi Azərbaycanda “rəngli iqilabın” mümkünsüzlüyünü, müxalifətin, gözlənildiyi kimi, istədiyi qədər səs qazanmadığını diqqətə çatdırmışdır. Zeyno Baran müxalifət düşərgəsinin, ABŞ hökumətinin maliyyələşdirdiyi exit-poll da daxil olmaqla, bu cür sorğulardan narazı qaldığını demişdir. Çünki bütün sorğular müəyyən faiz fərqləri ilə, Yeni Azərbaycan Partiyasının parlamentdə səs çoxluğu qazandığını göstərmişdir.
Heritec Fondunun tədqiqatçısı, səsvermə prosesini Bakıda izləyən Ariel Kohen bildirmişdir ki, seçkilərdə baş verən qanun pozuntuları və çatışmazlıqlar nəticələri şübhə altına almaq səviyyəsinə çatmamışdır. Seçkilərdə qələbənin hansı partiyaya məxsus olduğunu, Azərbaycan müxalifətindən başqa, heç kim sual altına almır. Kohenin sözlərinə görə, hazırkı mərhələdə qanun pozuntularına cavabdeh olanların və Prezidentin müvafiq Sərəncamlarına əməl etməyənlərin məsuliyyətə cəlb olunub-olunmaması izləniləcəkdir. Tədqiqatçı seçkilərin Azərbaycanda çoxsaylı köhnə təfəkkürə malik insanları aşkar etdiyini bildirmişdir. Belə adamlar, siyasi mövqedən asılı olmayaraq, öz liderlərinin 99 faiz səs çoxluğu ilə qələbə çalmalı olduğunu düşünürlər. Ariel Kohen xatırlatmışdır ki, ABŞ-ın Azərbaycandakı maraqları demokratiya ilə məhdudlaşmır.
Təfəkkürlərin ziddiyyəti ilə Ceymstaun Fondunun eksperti Vladimir Sokor da razıdır. O bildirmişdir ki, hazırda Azərbaycanın siyasi səhnəsində irəliyə baxan Prezident və keçmişə baxan müxalifət vardır. Siyasi şəffaflıq tərəfdarı olan Azərbaycan dövlət başçısının Sərəncamları kiçik səviyyəli məmurlar tərəfindən yerinə yetirilməmişdir. Hökumət daxilində qruplaşmaları aradan qaldırmaq üçün islahatlara ehtiyac duyulur. Sokor hesab edir ki, müxalifət də dəyişməlidir. 1993-cü ildən bəri heç bir yeni siyasi proqram irəli sürməyən müxalifət liderləri istehfaya getməli, öz yerlərini yeni əsil müxalifətə verməlidirlər. Vladimir Sokorun fikrincə, 1990-cı illərin əvvəlində hökm sürən hərc-mərcliklə əlaqələndirilən müxalifət liderləri populyar deyillər. Onun müşahidəsinə görə, səsvermədən sonra Rusiya seçkilərə tam azad və ədalətli qiyməti verməklə Prezident İlham Əliyevi Qərbə qarşı Moskva ilə müttəfiqliyə cəlb etmək niyyəti güdürdü. Lakin Prezident İlham Əliyev seçkilər haqqında tənqidə konstruktiv yanaşaraq, tədbirlər görməyə üstünlük vermişdir. Tədqiqatçı, rəsmi Vaşinqtonu Azərbaycanda baş verən demokratik irəliləyişləri tanımağa, onları dəstəkləməyə çağırmışdır.
Azərbaycanın ABŞ-dakı səfiri Hafiz Paşayevin sözlərinə görə, builki parlament seçkiləri, hər şeydən əvvəl, Azərbaycan xalqını demokratiya ilə daha yaxından tanış edən vasitəyə çevrilmişdir. Səfir vurğulamışdır ki, Azərbaycan hökuməti ölkənin gələcək sabitliyinin demokratik islahatlardan birbaşa asılı olduğunu bilir. Prezident İlham Əliyevin seçkiqabağı mərhələdə ölkədə siyasi şəffaflığın yaradılması haqqında müvafiq Sərəncamları bir daha nümayiş etdirir ki, Azərbaycan demokratik inkişaf yolunda qalmaqda qətidir. Bu günlərdə ABŞ mediasında Azərbaycan haqqında gedən yazılara münasibət bildirən Hafiz Paşayev demişdir: “Mənə elə gəlir ki, xarici mətbuat nümayəndələri Azərbaycana “rəngli inqilab” görmək üçün gəlmişdilər. Lakin, Azərbaycan xalqı inqilab istəmir. Biz, 1990-cı illərin əvvəlində bu imtahandan keçmişik. İnqilabın nəticələri dağıdıcıdır. Azərbaycan xalqı tədricən inkişafın tərəfdarıdır”.
Diplomat son günlər ölkədə baş verənlərə dair məlumat verərək demişdir ki, bəzi dairələrdə seçkilərin nəticələri ləğv edilir, səslər yenidən hesablanır. Prezident seçkilərə dair Sərəncamlarına riayət etməyən, seçki prosesinə müdaxilə edən üç icra hakimiyyəti başçısını vəzifəsindən azad etmişdir. Bu proses ən son şikayətə baxılana qədər davam edəcəkdir. Səfir Paşayev Azərbaycandakı demokratik irəliləyişin Vaşinqton tərəfindən kifayət qədər dəyərləndirilmədiyini hesab edir. Elə təsəvvür yaranır ki, Azərbaycanın Avropa Birliyi və digər Qərb təsisatlarına üzvlük niyyətini görən bəzi dairələr bu prosesi ləngitmək üçün demokratik nailiyyətlərimizi heçə endirməyə çalışırlar. Səfir Hafiz Paşayev vurğulamışdır ki, Birləşmiş Ştatlar demokratik inkişaf yolunu seçən, müsəlman əhalili Azərbaycan dövləti ilə əməkdaşlıqdan çox şey qazana bilər.
Bölmənin digər xəbərləri
