ABŞ-ın yeni təhlükəsizlik strategiyası və Avropa üçün yol xəritəsi
Buxarest, 15 dekabr, AZƏRTAC
Rumıniyalı siyasi analitik Robert Lupitu ABŞ-ın milli təhlükəsizlik strategiyasını təhlil edərək bu sənədin Avropa və xüsusilə Rumıniya üçün hansı strateji istiqamətləri müəyyən etdiyini şərh edib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, analitikin fikrincə, Vaşinqtonun son yanaşması təkcə Amerikanın deyil, bütövlükdə Qərb dünyasının qarşıdakı onilliklər üçün təhlükəsizlik arxitekturasını formalaşdırmağa hesablanıb.
Robert Lupitu qeyd edib ki, ABŞ-ın təhlükəsizlik strategiyasının əsas xətti güc, çəkindirmə və müttəfiqlərlə koordinasiyanın gücləndirilməsinə söykənir. Sənəddə açıq şəkildə vurğulanıb ki, beynəlxalq sistem artıq klassik sabitlik dövrünü geridə qoyub və böyük güclər arasında rəqabət yeni mərhələyə keçib. Bu şəraitdə Avropa dövlətləri təhlükəsizliyini yalnız passiv müdafiə və ya siyasi bəyanatlarla deyil, real imkanlar və strateji qərarlarla təmin etməlidir.
Analitikin qənaətinə görə, ABŞ Avropaya açıq mesaj verir ki, təhlükəsizlik sahəsində daha böyük məsuliyyət götürmək və hərbi, siyasi, texnoloji potensialı gücləndirmək zəruridir. Vaşinqton Avropanı artıq yalnız qorunan məkan deyil, qlobal təhlükəsizlik sisteminin aktiv dayağı kimi görmək istəyir. Bu isə Avropa İttifaqının müdafiə sənayesi, hərbi planlaşdırma və strateji koordinasiya sahələrində daha çevik və müstəqil olmasını tələb edir.
Robert Lupitu Rumıniyanın bu kontekstdə xüsusi mövqeyinə də diqqət çəkib. Onun fikrincə, Qara dəniz regionu ABŞ-ın təhlükəsizlik strategiyasında getdikcə daha mühüm yer tutur və Rumıniya bu regionda əsas dayaq nöqtələrindən biri kimi nəzərdən keçirilir. Rumıniyanın coğrafi mövqeyi, NATO üzvlüyü və alyansın şərq cinahında yerləşməsi ölkəni təkcə milli deyil, ümumavropa təhlükəsizliyinin vacib elementi edir.
Analitik vurğulayıb ki, ABŞ-ın strategiyası Avropa üçün hazır resept deyil, daha çox istiqamətverici çərçivədir. Avropa dövlətləri bu çərçivə daxilində öz milli maraqlarını, risklərini və imkanlarını düzgün qiymətləndirməlidir. Əks halda, qitə qlobal proseslərdə qərarverən deyil, kənardan təsirlənən aktora çevrilə bilər.
Nəticə etibarilə, Robert Lupitu hesab edir ki, ABŞ-ın milli təhlükəsizlik strategiyası Avropa və Rumıniya üçün həm xəbərdarlıq, həm də fürsətdir. Bu sənəd Avropanı daha güclü, daha məsuliyyətli və daha strateji düşünməyə çağırır. Qitənin gələcək mövqeyi isə bu çağırışlara hansı dərəcədə cavab verə biləcəyindən asılı olacaq.
İqbal Hacıyev
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Buxarest
Bölmənin digər xəbərləri
