ALİMLƏR TEMPERATURU 2 MİLYARD DƏRƏCƏ OLAN PLAZMA ƏLDƏ ETMİŞLƏR
Rekord temperatur nüvə partlayışı şəraitini modelləşdirmək məqsədi ilə yaradılan və elementar hissəciklər üçün ayrıca sürətləndiricidən, ifrat güclü rentgen şüalanma generatorundan ibarət “Z machine” laboratoriya qurğusunda əldə olunmuşdur. Sınağın müəllifləri hələlik bu nadir nəticəni necə qazandıqlarını izah edə bilmirlər.
Layihənin başçısı Kris Diney demişdir: “Əvvəlcə inanmadıq. Biz nəticənin təsadüfən alınmadığını sübuta yetirmək üçün sınağı dəfələrlə təkrar etdik”.
Müqayisə üçün deyək ki, Günəşin daxilində temperatur təxminən 15 milyon dərəcədir, termonüvə sintezi üzrə sınaqlarda əldə edilən temperatur isə 500 milyon dərəcədən yüksək olmurdu.
Qurğuda yüksəktemperaturlu plazma əldə etmək üçün, adətən, çox zərif volfram naqillərdən 20 milyon amper gücündə ifrat qısa impulslar buraxılırdı. Bu sınaqda isə volfram əvəzinə poladdan istifadə olunmuşdur. Alimlər əldə etdikləri bu nəticəni məhz həmin faktla bağlamağa çalışırlar. Maraqlıdır ki, sınaq zamanı sərf olunduğundan xeyli çox enerji ayrılmışdır. Bu, belə təxmin etməyə imkan verir ki, burada enerjinin əvvəllər məlum olmayan generasiyası prosesləri fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Lakin bütün bu fərziyyələr qəti izahat tələb edir.
Bölmənin digər xəbərləri
