Bakı, 6 iyun, Anara Axundova, AZƏRTAC

AZƏRTAC Azərbaycanın populyar blogerləri ilə müsahibələr silsiləsini davam etdirir. Bu dəfə həmsöhbətimiz sahibkar, bloger, üç uşaq anası Ayyan Salahovadır. O, bizə uğurlarından söz açıb, fəaliyyətə yenicə başlayan blogerlərə və sahibkarlara öz məsləhətlərini verib.

-Bloqunuz nə ilə başladı?

-Mənim bloqum, sadəcə, Instagram sosial şəbəkəsində açıq bir səhifə idi. Onu bloger qismində idarə etdiyimi deyə bilmərəm. Təxminən 13 il əvvəl, hamı orada profil açmağa başlayanda, mən də Instagram profilimi yaratdım. Həmin vaxt Londonda yaşayırdım. Bu, daha çox bir hobbi idi. Ancaq insanlar mənim səhifəmə abunə oldular, baxmayaraq ki, bunun üçün xüsusi bir şey etməmişəm. İndi də özüm haqqında deyə bilərəm ki, çox aktiv blogerəm. Əsas fəaliyyətim tədbirlərin təşkilidir. Bizneslə blogerliyi birləşdirmək çox çətindir, amma yenə də çalışıram. Hər şey bir-birinə bağlıdır; bloq müəyyən dərəcədə mənim biznesimi dəstəkləyir və ümumiyyətlə, indiki vaxtda istənilən biznesin hansısa platforması olmalıdır. Biznesin şirkəti təmsil edən şəxs formasında siması olduqda isə müştəridə daha çox inam yaranır.

-Biznes ideyanızın yaranması necə baş verdi?

-Demək olar ki, təsadüfi alındı. Mən ixtisasca pianoçuyam və Londonda Kral Musiqi Akademiyasını bitirmişəm, lakin bir anda musiqidən uzaqlaşdım və indi həmin alətdə ifa etmirəm. Konsertlərimi xatırlayanlar hələ də mənə yazsalar da...

Beləliklə, mən Londondan Bakıya qayıtdım, elə həmin vaxt qardaşım qızının ad günü nəzərdə tutulmuşdu. Bacım çoxdan təşkilatçı axtarırdı, amma son anda onun üçün hər şey uğursuz oldu və özümüz tələsik bu şənliyi təşkil etdik. Sonra bir dostum qızı üçün bir tədbiri bəzəməyə kömək etməyimi istədi və biz şəhərdə ilk spa-axşamı təşkil etdik, bizdən sonra hamı onları təkrar etməyə başladı. Çox uzun müddət bacım məni tədbirin peşəkar təşkilatçısı olmağa inandırmağa çalışdı. Mən dedim: “Şəhərdə hər zövqə və büdcəyə uyğun milyonlarla dekorasiya şirkəti var, axı başqası kimə lazımdır?” Amma, əslində, bu sahədə sərbəst yer var idi. O dövrdə Bakıda iki kateqoriya üzrə dekorasiya şirkətləri olub: çox bahalı, lakin keyfiyyətli və ucuz, ancaq keyfiyyətsiz. Mən adekvat qiymətə keyfiyyətin olduğu bir orta yeri tutdum. Ona görə də tədbirlər təşkil etməyə başladım və bütün bunların necə inkişaf etdiyini də anlamadım. İndi bu fəaliyyətdən adrenalin alıram - hər dəfə yeni hadisə, yeni çağırış olanda eyni şeyi təkrar etmirsən. İşimi çox sevirəm.

-Bununla yanaşı, siz öz sevimli iş yerinizi tapdınız, bəs bir sahibkar və bloger kimi uğurunuzun səbəbi nədədir?

- Yüksək məsuliyyət hissi, təşkilatçılıq, güclü nəzarət və nizam-intizamda. Çox sistemli çalışan və intizamlı olan istənilən insan hər hansı bir işdə uğur qazana bilər. Mən elə bir spesifik sahədə çalışıram ki, əksərən sizdən çox şey asılı olmur. Yəni, düzgün koordinasiya etməli olduğum podratçılarla işləyirəm. Burada heç də hər kəs məsuliyyət daşımır... Həm də tədbir günü hər şey ola bilər. Buna görə insanlar bütün prosesə nəzarət etmək üçün təşkilatçılarla işləməyə başladılar.

Bloqumun uğuruna gəlincə, düşünürəm ki, sosial şəbəkədə də həyatda olduğum kimi davranmağım, heç nəyi ört-basdır etməməyim insanların xoşuna gəlir. Birbaşa blog yazmağım da göz qabağındadır. Mənim heç bir strategiyam, satış reklamlarım, hekayə nəqli planlarım, müntəzəm çəkilişlərim yoxdur. Bəlkə də buna görə izləyicilərim məni sevirlər, çünki etdiyim hər şey təbiidir və vicdanla yerinə yetirilir. Çox vaxt mənə təklif olunan hər hansı reklamdan imtina edirəm. Məsələn, mən həkimləri, psixoloqları, kosmetoloqları reklam etmirəm. Habelə məktəbləri reklam etmirəm, çünki bunun tamamilə yanlış olduğunu düşünürəm. Uşağım orada oxumursa, onda konkret məktəbi necə reklam edə bilərəm? Bu, çox böyük məsuliyyətdir.

-Reklamdan söz düşmüşkən, reklam sektorunun sosial şəbəkələrə axınına necə baxırsınız?

-Zənnimcə, hazırda bu, bir ehtiyacdır: bütün məlumatlar internetdədir və sosial şəbəkələr təbliğat üsuludur. Hər halda ətrafımdakı insanlar televizora baxmırlar. Hətta valideynlərim də xəbərləri onlayn oxuyurlar. İndi başqa dövrdür və hər bir sahə kimi, reklam sektoru da reallıqlara uyğunlaşır.

-Azərbaycanda başqa ölkələrlə müqayisədə blogerlik nə dərəcədə inkişaf edib?

-Bizim ölkəmiz kiçikdir və reklam verənlərin sayı da o qədər çox deyil. Mən rusiyalı blogerlərə abunə olmuşam və artıq 5-10 ildir ki, onların çoxunu müşahidə edirəm. Bu gənclər həqiqətən də bloger kimi məhz reklam hesabına milyonçu olublar. Çünki orada miqyas da böyükdür, ölkə nəhəngdir. Bizdə isə bazar elə də geniş deyil. Blogerlərimizin nail ola biləcəyi müəyyən limit var.

-Ümumiyyətlə, 5-10 ildən sonra bu sahəni necə görürsünüz? Bütün bu tendensiyanın istiqaməti barədə nə deyə bilərsiniz?

- Bu, kifayət qədər məchul bir sahədir... Mən həmişə deyirəm ki, yalnız bir bloqa etibar etməməli və bütün hesablarınızı ona qoymamalısınız. Deyək ki, Instagram sabah bağlıdır – hər şey ola bilər! On beş il əvvəl hamı feysbukda idi. Sonra Instagram meydana çıxdı və feysbuk əhəmiyyətsiz oldu. Bundan əvvəl Hi5 var idi - xatırlayırsınız? Hətta əvvəllər MSN də olub. Bu sahədə işlər çox sürətlə dəyişir. İndi “TikTok” sürət qazanır. Amma mənim ondan çox da xoşum gəlmir.

-Yeni fəaliyyətə başlayan blogerlərə nə məsləhət görərdiniz?

- Əvvəlcə öz yerini, yəni, necə bloger olduğunu tapmalısan. Ümumiyyətlə, məqsədinizin nə olduğunu başa düşməlisiniz. Bunun məqsədi nədir? Hər kəsin öz məqsədi var: kimisi məşhur olmaq, kimisi pul qazanmaq istəyir. Öz bloqunuzu açırsınızsa, sizə nizam-intizam lazımdır. Bütün bunları necə düzgün edəcəyinizi başa düşməlisiniz. Bəzi kurslara gedin. İndi işlər əvvəlki kimi deyil - şəkil qoydum və imzaladım. Bunun üçün həm məsuliyyətli yanaşma, həm də fərdilik və səmimiyyət lazımdır. Bu amillər həmişə qazandırır.

-Bəs öz biznesini açmaq istəyənlərə nəyi məsləhət görərdiniz?

- Baxır hansı bizneslə məşğul olacağınıza... Əvvəlcə zəmini nəzərdən keçirməlisiniz. Görün bu sektorda kimlər var, qiymət etiketləri nədir, hansı yer boşdur, ümumiyyətlə, oraya daxil olmağa dəyərmi, yoxsa yox? Tutaq ki, siz restoran açmaq istəyirsiniz. Nəyin çatışmadığını daha yaxından nəzərdən keçirməliyik, bəlkə də yeni bir şey əlavə etmək mümkün olacaq. Doğru yeri seçmək lazımdır. Mağazalarda da belədir. Mənim əslində o qədər də yaxşı nəticə verməyən bir çox fərqli fikirlərim var idi. Amma çalışdım. Mən başa düşdüm ki, bəzi şeyləri etməməliyəm. Yəni, öz dalğamızı tutmalıyıq.

-Bəlkə ardınca bir eksperiment aparaq. Təsəvvür edək ki, burada, bu otaqda 60-cı illərin üslubunda tədbir keçirməliyəm. Zalın tərtibatını necə edərdiniz?

- Mən adətən belə işləyirəm: bir neçə gün müxtəlif ideyaları nəzərdən keçirirəm, “moodboard” tərtib edirəm və sonra onları təhlil edirəm. Amma belə, dərhal (O, qalxıb zala baxır)... Bura yaxşı yerdir. Zəmində vinil qoya və işıqları tənzimləyə bilərsiniz. Girişdə isə qonaqları 60-cı illərin dəbində geyinmiş bəzi personajlar qarşılaya bilər. Ofisiantları isə elə geyindirmək olar ki, hamısı Elvis kimi olsun. Hətta aktyorları işə götürə bilərsiniz. Bu hissədə bufetimiz olacaq (göstərir), içəridə isə bir növ şou olacaq. Əslində, çox şey edə bilərsiniz. Mümkün olmayan heç nə yoxdur.

-Ən mürəkkəb sifarişiniz hansı olub?

- Günlərin birində müştərilər bir qış möcüzəsi təşkil etmək istədilər, lakin yanlış məkanda. Mən onları inandırdım, yeri dəyişdik və hər şey düzəldi. Çox heyrətamiz idi! Məkandan çox şey asılıdır. Düzgün yer seçmək uğurun yarısıdır. Baxmayaraq ki... Mən də həmin məkanda qış nağılı çəkərdim, amma ideal olmazdı.

-Sizin üçün hər şey ideal olmalıdır?

-Bəli! (Gülür)