Bakı, 17 aprel, AZƏRTAC

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Gürcüstan Prezidenti Mixeil Kavelaşvilinin ötən gün verdikləri birgə bəyanatlar Cənubi Qafqaz regionunda uzunmüddətli tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsinə və yeni strateji hədəflərin həyata keçirilməsinə yönələn diqqətlə hazırlanmış siyasi bir baxış təqdim etdi. Hər iki lider iqtisadi əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi və regional sabitlik mövzularında birgə mövqe nümayiş etdirərək, tarixi dostluğun və ortaq dəyərlərin əhəmiyyətini xüsusi vurğuladılar. Onların çıxışlarında Azərbaycan və Gürcüstan arasındakı münasibətlərin sadəcə keçmişə bağlı deyil, eyni zamanda, müasir çağırışlarla üzləşmək üçün güclü bir əsas təşkil etdiyinə dair aydın mesaj var. Prezidentlər xalqlarının ortaq mədəni irsinə və çoxəsrlik birgəyaşayış ənənələrinə istinad edərək, birlik və möhkəmlik üzərində qurulacaq yeni bir inteqrasiya mərhələsinə addım atmaq niyyətində olduqlarını nümayiş etdirdilər. Prezident İlham Əliyevin gürcü həmkarını səmimi münasibətlə qarşılaması, bu münasibətlərin dərin tarixi köklərinə və xalqların ortaq taleyinə işarə edən simvolik bir jest idi.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Yəhudi Media Mərkəzinin politoloqu Rüstəm Tağızadə bildirib.

Onun sözlərinə görə, strateji infrastruktur layihələrinə, xüsusilə enerji və nəqliyyat sahələrinə verilən önəm, bəyanatın əsas istiqamətlərindən birini təşkil edir. Politoloq qeyd edib ki, hər iki lider ardıcıl şəkildə Orta Dəhlizin və onunla bağlı təşəbbüslərin əhəmiyyətinə diqqət çəkərək, bu layihələri təkcə regional inteqrasiyanı gücləndirən deyil, eyni zamanda, Avropanın enerji təhlükəsizliyini təmin edən həyati arteriyalar kimi dəyərləndirirlər. Tağızadənin fikrincə, bu yanaşma, Azərbaycan ilə Gürcüstanın tranzit və enerji sahələrindəki strateji mövqeyini bir daha təsdiqləməklə yanaşı, onların beynəlxalq miqyasda artan rolunu da nümayiş etdirir.

“İqtisadi dinamizmlə bağlı bu proqnoz, qlobal enerji bazarlarının daim dəyişdiyi və ənənəvi təchizat marşrutlarının tez-tez geosiyasi qeyri-müəyyənliklərlə üzləşdiyi bir dövrdə xüsusilə əhəmiyyətlidir. Bu layihələrin ön plana çıxarılması Azərbaycanın və Gürcüstanın regional mövqelərini yenidən müəyyənləşdirmək və özlərini əvəzolunmaz tranzit mərkəzləri, etibarlı enerji tərəfdaşları kimi təqdim etmək məqsədi daşıyır. Verilən mesaj olduqca aydındır: bu əməkdaşlıq, Avrasiyanın nəqliyyat və enerji xəritəsini yenidən formalaşdırmaq potensialına malik daha geniş regional inteqrasiyanın hərəkətverici qüvvəsinə çevrilə bilər”, - deyə R.Tağızadə qeyd edib.

O qeyd edib ki, siyasi sahədə prezidentlərin verdiyi açıq və qəti bəyanatlar həm daxildə ictimai arxayınlıq yaratmaq, həm də beynəlxalq aləmə güclü siqnal ötürmək funksiyasını yerinə yetirir. Həm Azərbaycan, həm də Gürcüstan xarici təzyiqlər və daxili çağırışlarla yadda qalan dönəmlərdən keçiblər. Bu baxımdan, strateji tərəfdaşlığın yenidən və qəti şəkildə təsdiqlənməsi, hər iki ölkə barəsində səslənən zəiflik və ya təcrid iddialarına qarşı effektiv cavab kimi çıxış edir. Eyni zamanda, bu yanaşma həm ənənəyə, həm də inkişaf və tərəqqiyə önəm verən vətəndaşlarla rezonans yaradaraq davamlılığı simvolizə edir. Prezidentlərin vurğuladığı iqtisadi artım, gücləndirilmiş təhlükəsizlik və modern infrastruktur vədləri ölkədaxili sabitləşdirici amil kimi çıxış edir.

Beynəlxalq arenada isə liderlər arasında nümayiş etdirilən səmimiyyət və qarşılıqlı etimada əsaslanan dialoq Cənubi Qafqazda artan geosiyasi nüfuzun təzahürü kimi qəbul edilə bilər. Bu, yumşaq gücün incə, lakin təsirli forması olaraq regionda əməkdaşlıq modelini önə çıxarır. Çox vaxt uzunmüddətli mübahisələr və tarixi gərginliklərlə tanınan Cənubi Qafqaz üçün Azərbaycan və Gürcüstanın birgə göstərdiyi nümunə konstruktiv transformasiyanın mümkünlüyünü sübut edir. Onların verdiyi mesaj açıqdır: xarici aktorlar bu regionda sabitliyə yalnız səmimi tərəfdaşlıq və qarşılıqlı hörmət yolu ilə nail ola bilərlər. Belə yanaşma həm regional etibarı gücləndirir, həm də daha geniş miqyasda sərmayə axınına, strateji əməkdaşlıqlara və çoxtərəfli təşəbbüslərə zəmin yaradır.

Bu açıq bəyanatların arxasında həm də incə strateji hesablamaların dayandığını vurğulayan politoloq Rüstəm Tağızadə bildirib: “Azərbaycan və Gürcüstan bir-birinə yaxınlaşaraq, regionda daha böyük gücləri tarazlaşdırmağa və qlobal geosiyasi sistemdə öz yerlərini qorumağa çalışırlar. Bu yanaşma sayəsində Azərbaycan və Gürcüstan Cənubi Qafqazı Şərqlə Qərb arasında strateji körpü, enerji və ticarət üçün dayanıqlı, çoxqütblü bir regional arxitekturanın əsas dayağı kimi təqdim etməyə nail olurlar. Lakin bu iddialı baxış tamamilə risksiz deyil. Hər iki dövlətin tarixi yaddaşı və regionda xarici müdaxilələrin davamlı təsiri, sabitliyin nə qədər kövrək olduğunu xalqlara dəfələrlə xatırladıb. Liderlər anlayırlar ki, qarşılıqlı hörmətin pozulması və ya mühüm layihələrin həyata keçirilməsindəki ləngimələr, uzun illər ərzində əldə olunmuş irəliləyişə ciddi zərər verə və köhnə gərginlikləri yenidən alovlandıra bilər. Bundan başqa, infrastruktur və iqtisadi tərəfdaşlığa edilən açıq vurğu qismən qeyri-sabit regionlarda yerləşən kiçik dövlətlərin strateji qərarlarına təsir edən qlobal enerji bazarındakı dalğalanmalara, dəyişən ittifaqlara və artan geosiyasi qeyri-müəyyənliklərə cavab olaraq da dəyərləndirilə bilər”.

Politoloq hesab edir ki, Azərbaycan və Gürcüstan prezidentlərinin bəyanatları regional diplomatiyaya dərin strateji və çoxşaxəli yanaşma gətirir. Hər iki lider, tarixi bağlara istinad etməklə yanaşı, iqtisadi və infrastruktur inteqrasiyası istiqamətində real və davamlı gündəm formalaşdıraraq, mürəkkəbləşən geosiyasi mənzərədə birgə mövqenin vacibliyini dəqiq şəkildə nümayiş etdirirlər. Bu çıxışlar təkcə diplomatik jest deyil, onlar iki xalqın regionda davamlı aktual roluna və Cənubi Qafqazın sabitlik, rifah və əməkdaşlıq mərkəzi kimi formalaşmasına yönəlmiş iradə nümayişidir. Artan xarici təzyiqlər və dəyişən qlobal enerji reallıqları fonunda Azərbaycan-Gürcüstan tərəfdaşlığı yalnız ikitərəfli münasibətlərin möhkəmlənməsi deyil, həm də digər regionlar üçün ilhamverici model rolunu oynaya bilər. Bu əməkdaşlıq, ortaq tarixdən və kollektiv ambisiyalardan güc alaraq, sülhə və davamlı inkişafa əsaslanan gələcəyin mümkünlüyünü sübut edir. Bu baxımdan, düşünmək olar ki, Azərbaycan və Gürcüstan arasında mövcud siyasi, iqtisadi əlaqələr gələcəkdə daha da güclənəcək, qarşılıqlı etimad və strateji vizyon əsasında yeni zirvələrə çatacaq.