Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri dövlətlərarası əməkdaşlıqdan ortaq inkişaf modelinə yüksəlir - ŞƏRH
Bakı, 25 avqust, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfərinin proqramına bütöv şəkildə nəzər saldıqda onun yalnız yüksəksəviyyəli siyasi danışıqlardan ibarət olmadığını görünür. Daşkənddə keçirilən görüşlərdən və Ali Dövlətlərarası Şuranın 3-cü iclasından tutmuş imzalanmış sənədlərə, yeni iqtisadi layihələrin açılış və təməlqoyma mərasimlərinə, elm-təhsil, mədəniyyət sahəsində atılan addımlara, nəhayət, Buxaradakı zəngin mədəni proqramadək səfərin hər bir elementi Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin artıq çoxşaxəli və sistemli xarakter aldığını göstərir.
Bu fikirləri Regional Hüquqi və İqtisadi Maarifləndirmə İctimai Birliyinin sədri Arzu Bağırova AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib.
O deyib ki, səfərin ən önəmli siyasi nəticəsi Prezident İlham Əliyev ilə Prezident Şavkat Mirziyoyevin “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə”ni imzalamasıdır: “Burada çox önəmli keyfiyyət dəyişikliyini qeyd etməliyik. Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri dostluqdan strateji tərəfdaşlığa, strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqliyə yüksəlib. İndi isə münasibətlərə “əbədi dostluq’” anlayışı ilə yeni siyasi-hüquqi məzmun verilir. Bəli, “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” bugünkü münasibətlərin səviyyəsini təsdiqləməklə birgə, gələcək nəsillər qarşısında siyasi və mənəvi məsuliyyət yaradır. Hüquqi baxımdan sənədləşdirilən qarşılıqlı güvən gələcək siyasi münasibətlərin strateji dayaqlarının qorunmasına xidmət edən institusional əsas yaradır”.
QHT sədri onu da bildirib ki, səfərin başqa mühüm özəlliyi siyasi iradənin konkret iqtisadi nəticələrə çevrilməsidir. Məhz burada Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının yeni fəlsəfəsi görünür: “Qardaşlıq yalnız siyasi açıqlamalarla ölçülməməlidir. Qardaşlıq ortaq müəssisəyə, yeni iş yerinə, məktəbə, yatırımlara, ticarətə, sosial təminata və insanların həyat keyfiyyətinə çevriləndə onun dayanıqlığı artır. Dövlət başçılarının siyasi iradəsi iqtisadi subyektlərə yeni fəaliyyət məkanı açırsa, deməli, diplomatiya vətəndaşın gündəlik həyatına toxunmağa başlayır”.
A.Bağırova Daşkənddə Nizami Gəncəvi adına Milli Pedaqoji Universitetin yeni korpusunun açılmasını və Yeni Daşkənd şəhərində “Azərbaycan” parkının təməlinin qoyulmasını səfərin xüsusi rəmzi məqamları kimi qiymətləndirib: “Bir ölkənin paytaxtında digər qardaş ölkənin adını daşıyan parkın salınması, Nizami Gəncəvinin adının Özbəkistanın təhsil məkanında yaşaması adi protokol hadisəsi sayılmamalıdır. İqtisadi layihələr xalqların rifahını yaxınlaşdırırsa, mədəniyyət xalqların yaddaşını yaxınlaşdırır. Biz münasibətlərin cəmiyyətlər arasında da dərinləşməsinə nail olmalıyıq. Dövlətlərarası münasibətlərin ən etibarlı təminatçılarından biri xalqların bir-birinə səmimi bağlılığıdır.
Dövlət başçılarının qarşılıqlı olaraq yüksək ordenlərlə təltif edilməsini də münasibətlərin xüsusi səviyyəsinin göstəricisi adlandırmalıyıq. Prezident Şavkat Mirziyoyev Prezident İlham Əliyevə ali dərəcəli “Dostluq” ordenini, Prezident İlham Əliyev isə Özbəkistan Prezidentinə “Heydər Əliyev” ordenini təqdim edib.
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfərinin nəticələrinə yalnız Azərbaycan–Özbəkistan ikitərəfli münasibətləri çərçivəsində baxmaq azdır. Bu səfər Azərbaycan–Mərkəzi Asiya əməkdaşlığının, daha geniş anlamda isə Türk dünyasında formalaşan yeni inteqrasiya modelinin önəmli hadisəsidir. Bu model kiminsə əleyhinə qurulmur; qarşılıqlı güvənə, suverenliyə sayğıya, iqtisadi yarara, hüquqi təminata, mədəni yaxınlığa və insanların rifahına söykənir.
Dövlət başçıları strateji yönü müəyyən edir, institutlar onu hüquqi və iqtisadi mexanizmə çevirir, sahibkarlar və ictimai təşkilatlar yeni əlaqələr qurur, şəhərlər qardaşlaşır, universitetlər əməkdaşlıq edir və sonda bu yaxınlığın gerçək yararlarını vətəndaş görür. Daşkənddən Buxarayadək zəngin proqramın bizə göstərdiyi əsas mənzərə budur. Azərbaycanla Özbəkistan artıq yalnız ortaq keçmiş haqqında danışmır, ortaq gələcəyin institutlarını birlikdə qurur”, - deyə o qeyd edib.