Belarus Respublikasında çıxan “Zvezda” qəzetinin 2 sentyabr tarixli 164-cü nömrəsində MDB Qiymətləndiricilər Cəmiyyətləri Şurasının baş direktoru Nikolay Trifonovun “Azərbaycanın yeni tarixi: tərəqqi və demokratiya” adlı məqaləsi dərc edilmişdir. AZƏRTAC həmin məqaləni təqdim edir.

Əgər soruşsalar ki, nə üçün Belarus-Azərbaycan münasibətlərindən bəhs edən məqalə yazdırmaq qərarına gəldin, cavab verərəm ki, məni bu ölkə və xalq həmişə maraqlandırmışdır. Zaman ötdükcə isə azərbaycanlı həmkarım, gözəl insan, uzun müddət MDB Qiymətləndiricilər Cəmiyyətləri Şurasının (MDB QCŞ) sədri olmuş, hazırda isə təşkilatın sədr müavini, Milli Məclisin deputatı, professor Xanhüseyn Kazımlı ilə 15 illik dostluğum bu marağı daha da dərinləşdirdi. MDB QCŞ-də fəaliyyətimlə əlaqədar tez-tez Azərbaycanda keçirilən müxtəlif beynəlxalq miqyaslı tədbirlərdə iştirak etmişəm. Bizi təkcə ictimai-siyasi proseslərə ümumi baxışlarımız deyil, həm də ölkələrimizin qarşısında duran oxşar iqtisadi vəzifələr, o cümlədən mülkiyyətin müstəqil qiymətləndirmə sistemini yaratmaq və inkişaf etdirmək zərurəti birləşdirirdi.

Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti sayəsində Azərbaycan Respublikası 200 beynəlxalq konvensiyaya qoşulmuşdur ki, bunların da 40-dan çoxu bilavasitə insan hüquq və azadlıqları problemi ilə əlaqədardır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bildirmişdir ki, 1994-cü il Azərbaycanın tarixində xüsusi yer tutur. Həmin il məşhur “Əsrin müqaviləsi” imzalanmış və bununla da nəinki Azərbaycanın yeni neft strategiyası start götürmüş, habelə ölkənin modernləşdirilməsinin yeni mərhələsi başlanmış, inkişafın və iqtisadi islahatların mahiyyətinə görə yeni “Azərbaycan modeli” yaranmışdır. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin istifadəyə verilməsi dünya miqyaslı hadisəyə çevrilmişdir. Bu layihənin miqyası o qədər böyükdür ki, Xəzər dənizindən Aralıq dənizinədək geniş bir regionun geosiyasi vəziyyətinə təsir göstərir.

15 ildən sonra (1993-2007-ci illər) əminliklə demək olar ki, Azərbaycan hökumətinin iqtisadiyyatın yeniləşdirilməsi və inkişafı istiqamətində həyata keçirdiyi səylər öz bəhrəsini vermişdir. Bu gün Azərbaycan regionun yüksək inkişaf etmiş sənayeyə və kənd təsərrüfatına malik ölkəsidir. 2007-ci ildə Azərbaycanda ÜDM istehsalı 25 faiz artmışdır. Ölkənin strateji valyuta ehtiyatı, Dövlət Neft Fondunun vəsaitləri də daxil olmaqla 7,2 milyard manatdan çoxdur.

Son dörd ildə əhalinin gəlirləri 2,5 dəfə, orta aylıq əmək haqqı 2,8 dəfə artmışdır. Sosial yönümlü tədbirlər sayəsində respublikada yoxsulluğun səviyyəsi 2003-cü ildəki 45 faizdən 2007-ci ildə 16 faizədək azalmış, paytaxtda və ilk növbədə bölgələrdə 600 mindən çox yeni iş yeri açılmış, iqtisadi artım 96 faiz təşkil etmişdir. Bu, dünyada ən yüksək göstəricidir.

Demokratik seçkilər müasir dövlətin simasıdır. Bu, Azərbaycanda 2005-ci ilin parlament seçkilərində bir daha sübuta yetirilmişdir.

Azərbaycan cəmiyyətinin demokratikləşmə istiqamətində aşkar uğurlarını qeyd edən Avropa Şurasının baş katibi T.Devis “Trend” agentliyinə müsahibəsində bildirmişdir ki, Azərbaycan siyasi mədəniyyət sahəsində Avropaya çox şey verə bilər. Ölkədə qeyri-hökumət təşkilatlarının inkişafına xüsusi diqqət yetirilir. Xalqın rifahı naminə çox işlər görmüş belə qurumlardan biri ümummilli liderin iradəsinin və vəsiyyətinin real təcəssümü olan Heydər Əliyev Fondudur. Fondun çoxşaxəli fəaliyyətinin devizi Mehriban Əliyevanın “Biz sübut etdik ki, inam, işi düzgün qurmaq bacarığı varsa, istənilən problem ən qısa müddətdə öz həllini tapır” sözləridir.

Hazırda Azərbaycan 1120 ölkə ilə ticarət aparır, respublikada 60 mindən çox orta və kiçik sahibkarlıq müəssisəsi fəaliyyət göstərir.

İki müstəqil dövlətin paytaxtları - Bakı və Minsk arasında ikitərəfli əməkdaşlığın tarixi öz başlanğıcını 1993-cü il iyunun 1-dən - Azərbaycan və Belarus arasında diplomatik münasibətlərin qurulduğu vaxtdan götürür. 15 ildə Belarus-Azərbaycan tərəfdaşlığının güclü ənənələri yaranmış, onların əsasını dostluq, qarşılıqlı hörmət və anlaşma təşkil etmişdir. Belarus Respublikasının Prezidenti Aleksandr Lukaşenko Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı demişdir: “Bir ölkənin tərkibində yaşadığımız dövrlərdən bizdə yaxşı hisslər qalmışdır. İnanın ki, Siz Avropanın mərkəzində yaxşı dayaq, yaxşı, etibarlı dostlar tapmısınız. Biz isə əminik ki, iqtisadi, siyasi, diplomatik baxımdan burada, Cənubi Qafqazda çox yaxşı dayaq tapmışıq”.

Bu gün, Azərbaycan və Belarusun iqtisadi artım sürətinə görə postsovet məkanında lider olduqları bir vaxtda ikitərəfli əməkdaşlığa maraq daha da artır. Təcrübə göstərir ki, iki ölkənin potensialının hətta qismən birləşdirilməsi hər iki tərəf üçün hissediləcək sosial-iqtisadi səmərə verə bilər.

İkitərəfli əməkdaşlığın nəticələrini qiymətləndirən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev demişdir: “Artıq bu gün Azərbaycanda Belarus müəssisələrinin məhsulu istehsal olunur, energetika, neft-qaz əməliyyatları, maşınqayırma, müdafiə sənayesi sahələrində fəal əməkdaşlığın konturları müəyyən edilir. Humanitar sahədə, hərbi-texniki sahədə əməkdaşlıq fəal gedir. Biz bu əlaqələri tərəfdaşlığımız üçün çox mühüm hesab edirik”.

Bu gün Belarus və Azərbaycanı əməkdaşlıq haqqında 50-dək saziş, o cümlədən iki ölkənin elmlər akademiyaları arasında 2010-cu ilədək əməkdaşlıq proqramı, milli banklar, Azərbaycanın Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi və Belarus Maliyyə Nazirliyi arasında əməkdaşlıq haqqında, dövlət əmlakının idarə olunması və özəlləşdirmə, standartlaşdırma və metrologiya, baytarlıq, karantin və bitkilərin mühafizəsi, məxfi informasiyanın qarşılıqlı mühafizəsi sahələrində sazişlər, habelə hər iki ölkənin Azərbaycanda və Belarusda müvəqqəti işləyən vətəndaşlarının əmək fəaliyyəti haqqında saziş bağlanmışdır. Hər iki dövlətin ali qanunvericilik orqanlarında parlamentlərarası əməkdaşlığın inkişafı, o cümlədən müxbir hesablarının açılması üçün resursların cəlb olunması, birgə investisiya layihələri, sindikatlaşdırılmış kreditlər və s. üzrə deputat qrupları yaradılmışdır. Ticari-iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Belarus-Azərbaycan komissiyası uğurla işləyir. Bu gün 2015-ci ilədək olan dövr üçün ölkələr arasında uzunmüddətli sosial-iqtisadi əməkdaşlıq proqramının reallaşdırılması diqqət mərkəzindədir. Belarus parlamenti Nümayəndələr Palatasının sədri V.Popovun başçılığı ilə parlament nümayəndə heyətinin Azərbaycan parlamentinin 90 illiyi münasibətilə yubiley tədbirlərində iştirakı ikitərəfli münasibətlərin inkişafında əlamətdar hadisə olmuş, siyasi dialoqun səviyyəsinin inkişafına və təcrübə mübadiləsinə kömək etmişdir.

Qiymətləndiricilər peşə fəaliyyətləri ilə bağlı iqtisadiyyatın nəbzini tuturlar. Müasir şəraitdə bütün strateji reallıqlar göstərir ki, Azərbaycan bu gün demokratik tərəqqi və quruculuq yolunda qətiyyətli addımlarla irəliləyir, dünyanın bütün ölkələri ilə dostluq münasibətlərini inkişaf etdirir.

Nikolay Trifonov

MDB Qiymətləndiricilər Cəmiyyətləri

Şurasının baş direktoru