Baydenin korrupsiya “bumeranqı”, Trampın şərhi
Bakı, 31 yanvar, Rabil Kətanov, AZƏRTAC
Bu günlərdə ABŞ-ın Nyu-York federal məhkəməsinin demokrat senatoru Bob Menendesi xarici dövlətlərin maraqlarını qanunsuz senatda müdafiə etməsinə görə 11 il azadlıqdan məhrum etməsi dünya informasiya agentliklərinin baş xəbəri oldu.
İlk baxışdan demokratik, sərbəst bazar iqtisadiyyatına malik olan ABŞ-da korrupsiya əməllərinin olmaması haqqında böyük təsəvvürlər mövcud idi. Lakin real həyatda ABŞ heç də düşünüldüyü kimi “süddən çıxan ağ qaşıq” deyil. Məhkəmə sübuta yetirdi ki, B.Menendes Nyu-Yorkda fəaliyyət göstərən biznesmenlərdən külli miqdarda rüşvət alaraq, onlara havadarlıq edərək vergidən yayınmalarına imkan yaradırdı.
Digər tərəfdən o, xarici ölkələrdən, konkret Misir və Qətərdən rüşvət alaraq senatda bu ölkəyə silah satışının asanlaşmasına yardım edirdi. ABŞ Cinayət Məcəlləsinin 16 maddəsi ilə ittiham olunan senatorun evində aparılan axtarış zamanı 500 min dollar pul tapılıb. B.Menendeslə yanaşı ona rüşvət verən biznesmenlər də müxtəlif müddətlərə azadlıqdan məhrum ediliblər. ABŞ mətbuatı (“Today USA”, “Voice of America” və başqaları) bu kimi faktları Prezident C.Baydenin zəif lider olması ilə əlaqələndirirlər. Lakin C.Baydenin ABŞ Prezidenti olduğu müddətdə korrupsiya halları nəinki senatda, eləcə də Ağ Ev administrasiyasının özündə də müşahidə edilib.
Yeni Prezident Donald Tramp andiçmə mərasimindən dərhal sonra C.Baydenin rəhbərlik etdiyi administrasiyada auditin keçirilməsi barədə göstəriş verdi və müəyyən olundu ki, ukraynalı əsgərlərin reabilitasiyası proqramına ayrılan 144 milyon dollar mənimsənilib. ABŞ auditorları onu da müəyyən ediblər ki, həmin proqrama ayrılan əlavə 18 milyon dollar da ünvana çatmayıb. Proqram yalnız kağız üzərində olub və reallıqda həyata keçirilməyib.
Ötən ilin oktyabr ayında ABŞ-da populyar olan “Fox News” kanalı Bayden ailəsinin korrupsiyaya qurşanması haqqında geniş reportaj hazırlamışdı. Reportajda deyilirdi ki, C.Bayden administrasiyası Federal Təhqiqatlar Bürosuna (FBR) Prezidentin oğlu Hanter Baydenin korrupsiyasını araşdırmağa imkan vermir. Qeyd olunurdu ki, Ukraynaya yardım adı altında H.Bayden milyonlarla dolları mənimsəyir. Prezidentliyə namizəd Robert Kennedi məsələyə münasibətini bildirərək deyib ki, C.Baydenin prezidentliyi dövründə FBR siyasiləşib və H.Baydenin rüşvət və korrupsiya əməlləri barəsindəki materialları gizlədir.
“The New York Times” qəzetində çıxan məqalədən sonra C.Baydenin oğlu barəsində Vaşinqtonda cinayət işi başladı. Məqalədə qeyd olunurdu ki, atasının vəzifəsindən istifadə edən Hanter Ukraynanın “Burisma” qaz hasilatı ilə məşğul olan şirkətdən ildə 1 milyon dollar vəsait alıb. Nəzərə çatdırılırdı ki, FBR-ə 40-adək mənbədən daxil olan məlumatlara əsasən, Hanterə ümumilikdə 10 milyon dollar pul verilib. ABŞ-ın Ukraynaya silah verməsi müqabilində də Hanterə “otkat” olaraq 15-17 milyon dollar verilib. Qəzetə müsahibə verən Pentaqonun (ABŞ Müdafiə Nazirliyi) keçmiş müşaviri Devid Payn prezidentinin oğlunun Ukraynada korrupsiyaya qurşanmasına münasibət bildirərək bildirib ki, “Ağ Evin Ukraynaya külli miqdarda silah sursat verməsinin səbəbi bəlli oldu”. Keçmiş müşavir Prezidentin də oğlu ilə birlikdə bu korrupsiya əməliyyatında iştirakını istisna etməyib.
ABŞ Prezidentinin ailəsinin korrupsiya əməlləri törətməsi barədə mətbuatda çoxsaylı yazılar və faktlar dərc olunduqdan sonra ABŞ-ın Delaver ştatının federal məhkəməsi cinayət işi qaldıraraq araşdırmaya başladı. Hanter tez-tez məhkəməyə çağırılır və ondan ifadələr alınırdı. Araşdırmadan sonra məhkəmə Hanter Baydedin günahkar olduğunu bəyan etdi və 12 gündən sonra onun barəsində qətnamə qəbul ediləcəyini bildirdi.
Cənubi Texasda fəaliyyət göstərən hüquq kollecinin professoru Dryu Stivenson bildirdi ki, Hanterə qarşı olduqca ağır ittihamlar irəli sürülüb və andlılar məhkəməsi onun günahkar olduğunu təsdiq edib və buna görə də Hanterə ən az 25 il azadlıqdan məhrumetmə cəzası kəsilməlidir. Lakin məsələ heç də hüquq professorunun dediyi kimi deyil, tamamilə başqa istiqamətdə cərəyan etdi.
Məhkəmə prosesi zamanı oğlunun cinayəti sübut edilərsə məsələyə qarışmayacağını və məhkəmənin qərarına hörmətlə yanaşacağını bəyan edən prezident C.Bayden 2024-cü ilin dekabrında prezidentlik müddətinin başa çatmasına az qalmış hüququndan istifadə edərək oğlunu əfv etdi və H.Baydenə qarşı açılan cinayət işi bağlandı.
Həmin dövrdə sabiq prezident Donald Tramp (indiki prezident) özünün “TruthSocial” sosial şəbəkəsindəki platformasında istehza ilə C.Bayden ailəsinin korrupsiyasını belə izah etmişdi: “Siz (amerikalılar) vergi ödəyirsiniz, mən (C.Bayden) onu Ukraynaya göndərirəm, onlar (Ukrayna) onu Hanterə (C.Baydenin oğluna) qaytarırlar, Hanter onu mənə (C.Baydenə) verir, mən (C.Bayden) Hanteri əfv edirəm”.
Göründüyü kimi demokratiyanın mənşəyi hesab edilən ABŞ-ın siyasi elitasında da belə neqativ hallar baş verir. Özünü demokrat adlandıran və eyniadlı partiyanın rəhbərlərindən olan C.Bayden 2023-cü ildə Vaşinqtonda “Demokratiya sammiti” keçirərək dünyada insan hüquqlarının qoruması məsələsini ABŞ-ın prioritet siyasəti kimi qiymətləndirmişdir. “Politico” nəşri C.Bayden administrasiyasını ABŞ tarixində ən zəif və iqtidarsız hakimiyyət adlandırmışdı.
Bölmənin digər xəbərləri
