Bakı, 14 oktyabr, AZƏRTAC

2025-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində statistik vahidlərin (fərdi sahibkarlar istisna olmaqla) sayı 4,9 faiz artaraq 2025-ci il oktyabrın 1-i vəziyyətinə 223 min 223 olub.

Dövlət Statistika Komitəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, artım iqtisadiyyatın “Nəqliyyat və anbar təsərrüfatı”, “Elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı”, “Turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə”, “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət”, “İnzibati və yardımçı xidmətlərin göstərilməsi”, “Təhsil”, “Daşınmaz əmlakla əlaqədar əməliyyatlar” və “İnformasiya və rabitə” sahələrində nəzərəçarpacaq dərəcədə olub. “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri”, “Digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi”, “Tikinti”, “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət”, “Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq” və “Emal sənayesi” sahələrindəki statistik vahidlərin xüsusi çəkisi daha yüksəkdir.

Xüsusi mülkiyyətə aid olan statistik vahidlərin əsas hissəsi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri” (33,7 faiz), “Digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi” (13,5 faiz), “Tikinti” (9 faiz), “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət” (7,7 faiz), “Emal sənayesi” (6,3 faiz), “Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq” (6,1 faiz) və “İnzibati və yardımçı xidmətlərin göstərilməsi” (5,9 faiz) sahələrinin payına düşür.

Reyestrdə qeydiyyatdan keçmiş statistik vahidlərdən tam xarici investisiyalı və birgə müəssisələr əsasən Türkiyə (25,4 faiz), İran (10 faiz), Rusiya (8,1 faiz), Böyük Britaniya (3,6 faiz), ABŞ (1,5 faiz) və Almaniya (1 faiz) kimi ölkələrin sahibkarları tərəfindən yaradılıb.

2025-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində ləğv edilmiş statistik vahidlərin 22,6 faizi “Dövlət idarəetməsi və müdafiə; sosial təminat”, 14,8 faizi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri”, 10,4 faizi “Digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi”, 10 faizi “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət”, 9,8 faizi “Su təchizatı; tullantıların təmizlənməsi və emalı”, 4,7 faizi “Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq”, 3,5 faizi (hər biri üzrə) “Emal sənayesi” və “Təhsil” sahələrinin, qalanları isə digər bölmələrin payına düşür.

Bu dövrdə yeni yaradılmış statistik vahidlərin 35,2 faizi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri”, 11,1 faizi “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət”, 7,9 faizi “İnzibati və yardımçı xidmətlərin göstərilməsi”, 7,8 faizi “Emal sənayesi”, 6,6 faizi “Tikinti”, 5,3 faizi “Nəqliyyat və anbar təsərrüfatı” sahələrinin, qalanları isə digər bölmələrin payına düşür.

2025-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində yeni yaradılmış statistik vahidlərin 98,8 faizi xüsusi mülkiyyətli (o cümlədən 9,6 faizi tam xarici investisiyalı, 1,5 faizi birgə mülkiyyətli) müəssisələrin payına düşür.

Qeydiyyatda olan statistik vahidlərin 66,7 faizi Bakıda yerləşib. Hesabat dövründə yeni yaradılmış statistik vahidlərin 77,7 faizi Bakıda, 7,5 faizi Abşeron-Xızı, 1,7 faizi (hər biri üzrə) Naxçıvan Muxtar Respublikası, Qarabağ və Lənkəran-Astara, 1,5 faizi (hər biri üzrə) Gəncə-Daşkəsən və Mərkəzi Aran, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda qeydiyyata alınıblar. Statistik vahidlərin yaradılması prosesi Naxçıvan Muxtar Respublikasında (6,4 faiz), Bakı şəhərində (5,8 faiz), Abşeron-Xızı iqtisadi rayonunda (5,6 faiz) və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunda (4,7 faiz) daha fəal olub.

Bu dövrdə Bakı şəhəri üzrə 262, Naxçıvan Muxtar Respublikası üzrə 101, Mərkəzi Aran iqtisadi rayonu üzrə 31, Lənkəran-Astara iqtisadi rayonu üzrə 26, Şirvan-Salyan iqtisadi rayonu üzrə 21, Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu üzrə 18, Mil-Muğan və Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonlarının hər biri üzrə 16, Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonu üzrə 15, Qarabağ iqtisadi rayonu üzrə 13, Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu üzrə 11, Qazax-Tovuz iqtisadi rayonu üzrə 9, Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu üzrə 7 və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu üzrə 3 statistik vahid ləğv edilib.

2025-ci il oktyabrın 1-i vəziyyətinə ölkədə mövcud olan mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin (fərdi sahibkarlar istisna olmaqla) sayı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 21 dekabr tarixli 556 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü meyarları”na uyğun olaraq “işçilərin orta siyahı sayı” və “illik gəlir” meyar göstəriciləri əsasında müəyyən edilib.

2025-ci il oktyabrın 1-i vəziyyətinə ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 91,5 faizini mikro sahibkarlıq subyektləri təşkil edib və onların əsas hissəsi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri” (35 faiz), “Digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi” (11,1 faiz), “Tikinti” (9,2 faiz), “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət” (7,9 faiz) və “Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq” (6,4 faiz) sahələrində yaradılıb.

Oktyabrın 1-i vəziyyətinə ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 5,9 faizini kiçik sahibkarlıq subyektləri təşkil edib və onların əsas hissəsi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri” (36 faiz), “Tikinti” (10,9 faiz), “Emal sənayesi” (9,8 faiz) və “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət” (8,1 faiz) sahələrində yaradılıb.

2025-ci il oktyabrın 1-i vəziyyətinə ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 2,1 faizini orta sahibkarlıq subyektləri təşkil etmiş və onların əsas hissəsi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri” (35,4 faiz), “Tikinti” (14,2 faiz), “Emal sənayesi” (11 faiz) və “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət” (5,1 faiz) sahələrində yaradılıb.

2025-ci il oktyabrın 1-i vəziyyətinə ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 0,5 faizini iri sahibkarlıq subyektləri təşkil edib və onların əsas hissəsi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri” (22,8 faiz), “Emal sənayesi” (13,3 faiz), “Tikinti” (11,6 faiz) və “Nəqliyyat və anbar təsərrüfatı” (6,3 faiz) sahələrində yaradılıb. Mikro sahibkarlıq subyektlərinin 69,1 faizi Bakıda, 6,8 faizi Abşeron-Xızı, 3,6 faizi Lənkəran-Astara, 2,6 faizi Mil-Muğan, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda yaradılıb. Kiçik sahibkarlıq subyektlərinin 74,1 faizi Bakıda, 6,8 faizi Abşeron-Xızı, 2,1 faizi Mərkəzi Aran və Şəki-Zaqatala (hər birində), 2 faizi Gəncə-Daşkəsən, Qarabağ və Lənkəran-Astara (hər birində), qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda yaradılıb. Orta sahibkarlıq subyektlərinin 69,5 faizi Bakıda, 6,2 faizi Abşeron-Xızı, 2,9 faizi Şəki-Zaqatala, 2,6 faizi Gəncə-Daşkəsən, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda yaradılıb. İri sahibkarlıq subyektlərinin 75,9 faizi Bakıda, 8 faizi Abşeron-Xızı, 2 faizi Şirvan-Salyan, 1,9 faizi Gəncə-Daşkəsən, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda yaradılıb.