“Gələn kimi səni qucaqlayıb bir saat öpəcəyəm...”: Səməd Vurğunun son məktubu
AZƏRTAC Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Xalq şairi Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılıq irsinə həsr olunmuş silsilə yazılarını davam etdirir
Bakı, 23 sentyabr, AZƏRTAC
Nəşrin layihə rəhbəri Şəmil Sadiq, redaktoru və tərtibatçısı isə Aslan Salmansoy olan “Səməd Vurğun xatirələrdə” kitabında şairin doğmalarının və yaxınlarının xatirələri toplanıb. Bu xatirələr Səməd Vurğunu yalnız böyük söz ustadı və ictimai xadim kimi deyil, həm də hiss və əqidəsinə dərindən bağlı olan səmimi, qətiyyətli və duyğulu bir insan kimi görməyə imkan verir.
AZƏRTAC silsilənin növbəti yazısında Azərbaycan Xalq şairinin qızı Aybəniz Vurğunun xatirələrini oxuculara təqdim edir. Bu epizodda o, 1955-ci ilin yayında ailəsi ilə birlikdə Azərbaycanın bölgələrinə etdiyi səfərdən, atasının həyatının son aylarından və onun Pekindən göndərdiyi məktubdan bəhs edir.
“1955-ci ilin yayında atam anama dedi ki, daha bəsdir Kislovodskiyə getdik, uşaqlar Azərbaycanı tanımır. Qərara aldılar ki, Azərbaycanın bir sıra görməli yerlərini gəzək, istirahət edək. Həmin yay biz Şamxor, Gəncə, Qazax, Ağdam, Bərdə, Şuşa, Kəlbəcər rayonlarında olduq. Harada gözəl mənzərəli bir yer görsəydi – atam maşını saxlatdırardı:
– Uşaqlar, düşün, gözəlliyin yanından ötüb keçmək olmaz. Gərək ayaq saxlayıb ona salam verəsən.
Belə anlarda atam bizimlə zarafat edər, otların, çiçəklərin, ağacların xüsusiyyətləri barədə söz açardı...
Səfər zamanı gördüyümüz qohum və tanışlarla çox mehriban görüşərdi; hər kəsi öz dili ilə dindirər, güzəranı, qayğısı, dərdi ilə maraqlanardı. Bəzən ərki çatan adamlara zarafatyanа, Qazax ləhcəsində “ayə” – deyə müraciət edərdi.
Bəzən də baxıb görərdim ki, atam tək-tənha bir ağaca söykənib, ya da şehli bir daş, kötük üstündə oturub nəsə düşünür, fikirləşir. Onu belə qəmgin görmək istəməzdim. Yanına yüyürüb arxadan boynunu bərk-bərk qucaqlayar, soruşardım: “Ata, niyə belə fikirlisən?”.
Fikirləşərdim ki, atam nəsə yazır, beş-on gündən sonra bizi başına toplayıb həmişəki kimi təzə şeirlərini oxuyacaq. Amma illər keçdikcə başa düşdüm ki, tək-tənha ağaca söykənib uzaqlarda qocaman dağlara baxan insan-Azərbaycanla vidalaşan Səməd Vurğundur...
İstirahətdən qayıtdıqdan sonra atamla anam sentyabr ayında Tbilisiyə - D.Quramaşvilinin yubiley təntənəsində iştirak etməyə getdilər. Atam özünü yaxşı hiss edirdi. Hətta oradan qayıdanda bizə fəxrlə dedi ki, qonaqların şərəfinə verilən ziyafətdə bir neçə nəfər cavan gürcü oğlanları ilə rəqs edib onları yormuşdur...
Oktyabr ayında onu Moskvaya, SSRİ Ali Sovetinin nümayəndələri tərkibində Vyetnama dəvət etdilər. O günlərdə atama bərk soyuq dəymişdi, yaman öskürürdü. Anam çox təkid elədi ki, səfərə çıxmasın. Axşam atamı yola saldıq. Gecə yarıyuxulu eşitdim ki, təyyarə uçmadığına görə atam geri qayıdıb, səhər tezdən yola düşəcəkdir...
Atam uzaq Çindən anama belə bir məktub göndərdi:
“Əzizim, gözümün işığı Xavər, oktyabrın 28-də təyyarə ilə Çinin paytaxtı Pekin şəhərinə gəldim. İqlimin kəskin surətdə dəyişməsi nəticəsində mən bir az ağır nəfəs almağa başladım. Vyetnam isə daha Cənubda və çox yağarlıq olduğundan həkimlər ora getməyi mənə məsləhət görmədilər. Odur ki, mən noyabrın 10-a kimi Çində qalıb, sonra qatarla (8 günlük yol) Moskvaya qayıdacağam. Bu gecə pis yuxu gördüm. Gördüm ki, Aybəniz məni xəstə zənn edib bərk-bərk ağlayır. Görünür ki, mənim həsrətimi çəkirsiniz.
Onu deyim ki, ömrümdə bu qədər sizi xatırlamamışdım. Ürəyinə başqa şey gəlməsin, kefim yaxşıdır. Çin torpağından zəngin xatirələrlə qayıdacağam. Yəqin ki, yеnə tərlan təbim aşıb-daşacaqdır.
Buradan məktub və teleqram göndərmək çox çətindir. Öpürəm səni, Mehdixanı, uşaqları. Məndən hamıya salam de.
Sənin S.Vurğunun
Aybəniz! Gələn kimi səni qucaqlayıb bir saat öpəcəyəm. Vaqif inciməsin deyə onu da bir saat öpəcəyəm. Qurban olum sizə, ananızı incitməyin, dərslərə fikir verin.
31.X.55. Pekin”.
Bu, atamın yazdığı son məktub idi...”
Ardı var...
Müxbir – Günel Alıyeva
Bölmənin digər xəbərləri
