Cəbrayıllıları Cəbrayılda salamlayan Sərkərdəmiz
Bakı, 13 oktyabr, AZƏRTAC
Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin azad edilmiş Cəbrayıla səfəri, rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşü ölkəmizdə geniş əks-səda doğurub. AZƏRTAC bununla bağlı Azərbaycan Texniki Universitetinin professoru Əyyub Kərimovun “Cəbrayıllıları Cəbrayılda salamlayan Sərkərdəmiz” məqaləsini təqdim edir.
Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev oktyabrın 4-də Cəbrayıl ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşündə deyib: “Əziz cəbrayıllılar, əziz dostlar, sizi səmimiyyətlə salamlayıram və “Cəbrayıla xoş gəlmisiniz” deyirəm.
Cəbrayıllılarla müzəffər Ordumuzun Qələbəsindən sonra ilk görüşümdür və bu görüşü məhz oktyabrın 4-də keçirmək xüsusi məna daşıyır. Çünki düz bir il əvvəl məhz oktyabrın 4-də Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl şəhərini işğalçılardan azad etdi və bu gün bu şanlı tarixi birlikdə qeyd etmək üçün mən cəbrayıllıları onların öz yurduna, vətəninə dəvət etdim”.
Bildiyimiz kimi, Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə ordumuzun müasir hərb tarixi üçün nümunə ola biləcək 44 günlük zəfər yürüşündə əldə etdiyi möhtəşəm qələbə nəticəsində 30 illik işğala son qoyuldu. İlk azad olunan rayon məhz Cəbrayıl oldu. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev Vətən müharibəsində özünün sərkərdəlik qabiliyyəti, cəsarəti və qətiyyəti ilə dünya hərb tarixinə hələ uzun müddət öyrəniləcək səhifələr yazdı. Azərbaycan Prezidenti mürəkkəb, ikili standartlarla, ziddiyyətlərlə dolu beynəlxalq mühitdə tarixi prosesləri düzgün qiymətləndirmək, geosiyasi dəyişikliklərin gedişini xalqımızın milli maraqları çərçivəsinə yönəltməyə qadir olmaq, bu məqsədlə praqmatik, rasional gedişlər etməyi bacarmaq, hadisələrin inkişaf axarını qabaqlamaqla nəinki bizə təzyiq göstərənlərə, hətta düşmən “dəyirmanına su tökməyə” çalışanların hamısına layiqli “ustad dərsi” keçdi.
Qüdrətli Sərkərdəmiz əzmkarlığı, yenilməzliyi, təmkini, yüksək intellekti, komandanlıq erudisiyası, ən gərgin anlarda belə milli-mənəvi dəyərlərimizə sədaqəti ilə hamını valeh etdi, bütün xalqımızın dərin sevgisini qazandı. Bu sevginin Cəbrayıl nümayəndələrinin çıxışından da göründüyü kimi daha güclü olması hələ aprel döyüşləri zamanı ilk azad olan Cocuq Mərcanlı kəndi və onun ətrafındakı strateji yüksəkliklərin Cəbrayıl torpağı olmasından qaynaqlanır.
Paşinyanın “Ermənistandan yol çəkmək” arzusunda olduğu Cəbrayıl çox qədim tarixə malik Azərbaycan torpağıdır.
Araşdırmalar göstərir ki, Cəbrayıl kəndinin əsasını qoymuş Cəbrayıl ata VIII əsrdə yaşamış Sultan Əhməd adlı hökmdarın yaxın adamlarından olub və Ziyarət dağından Araz çayına qədər ərazilər Cəbrayıl ataya və onun övladlarına məxsus olub. Bu müqəddəs şəxs sağlığında böyük hörmət sahibi olub, vəfat edərkən Alpaşa dağının üstündə dəfn edilib. Cəbrayıl kəndinin şimalında “Cəbrayıl ata” adı ilə məşhur olan məqbərə də mövcuddur. Rus imperiyasının işğalından sonra vergi yığmaq məqsədilə siyahı tərtib edilərkən (1823-cü il) Cəbrayıllı tayfasında 443 ev, 2200 nəfərdən ibarət əhali qeydə alınıb. 1841-ci ildə Cəbrayıl ərazisi Mərkəzi Şamaxı şəhəri olan Xəzər vilayətinin, 1846-cı ildə isə Şuşa qəzasının tabeliyinə verilib. 1873-cü ildə Cəbrayıl və ona qonşu olan ərazilər Şuşa qəzasının tabeliyindən çıxarılıb Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının tərkibində müstəqil Cəbrayıl qəzası təşkil edilib. Bu dövrdə Cəbrayıl qəzasının ərazisi 66,3 min kvadratkilometr, əhalisi 66360 nəfər olub. Qəza indiki Füzuli, Xocavənd, Qubadlı, Zəngilan rayonlarının ərazilərini əhatə edib. Hələ 1876-cı il avqust ayının 5-də Cəbrayılda birsinifli rus məktəbi açılıb. 1930-cu il avqustun 8-də mərkəzi Cəbrayıl olmaqla, Cəbrayıl rayonu təşkil edilib. Rayonun ərazisi indiki hüdudları daxilində sahəsi 1050 kvadratkilometr, əhalisi 24300 nəfər olub. Rayonun ərazisində sement istehsalı üçün qiymətli xammal, mərmər və başqa tikinti materialları ehtiyatları, dəmir filizi, hətta neft yataqlarının olduğu da məlumdur. İşğaldan əvvəl rayonda 60 min tondan yuxarı üzüm istehsal olunub, tikiş, xalça, cihazqayırma sexləri və müxtəlif sənaye obyektləri fəaliyyət göstərib. Cəbrayılda 90 kənd, bir şəhər, o cümlədən 127 tarixi abidə, 2 muzey və 5 məscid olub. 72 məktəb, 3 musiqi məktəbi, 12 mədəniyyət evi, 78 kitabxana və s. fəaliyyət göstərib. Rayon tarix-diyarşünaslıq muzeyində 20 mindən çox eksponat saxlanılıb.
Təvazökarlılıq, məğrurluq, etibarlılıq, daxildən gələn insanpərvərlik, təmkin və sakitlik, aza qane olmaq, zəhmətkeşlik cəbrayıllıların xarakterik xüsusiyyətləridir.
Əslində Cəbrayıl ərazisi ilk azad olunan rayonumuzdur. 2017-ci ilin Aprel döyüşləri nəticəsində Cəbrayılın Cocuq Mərcanlı kəndi azad edilərək orada 150 evdən ibarət qəsəbə salınıb, məktəb, tibb məntəqəsi tikilib. Şuşa məscidinin bənzəri olan məscid inşa edilib.
Yəni Qarabağa “Böyük Qayıdış”ımız Cəbrayıldan başladı.
Möhtərəm Prezidentimiz Cəbrayılda ictimaiyyət nümayəndələri ilə görüşü zamanı Cəbrayıl Memorial Kompleksinin təməlini qoydu, rayonunun gələcəyi, sosial-iqtisadi inkişafı üçün önəmli olan məsələlər də diqqətə çatdırıldı. Bildirildi ki, nəqliyyat dəhlizinin böyük bir hissəsi Cəbrayılın ərazisindən keçəcək, üç magistral - iki avtomobil yolu və bir dəmir yolu üzərində hazırda iş aparılır. Eyni zamanda həmən gün (4 oktyabr) “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” Sənaye Parkının təməli qoyulub, 110/35/10 kilovoltluq “Cəbrayıl” yarımstansiyasının açılışı olub. Hesab edirik ki, Cəbrayıllılar öndə olmaqla bütün xalqımızın güclü fəallığı, dəstəyi, möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin hərtərəfli qayğısı sahəsində doğma Cəbrayılımız sürətlə bərpa edilərək vətənimizin ən gözəl guşələrindən birinə çevriləcək, xalqımızın qələbə ruhundan qaynaqlanan xan çinarlarımız yenidən kəhrizlərimizi bəzəyəcək.