İldırım zərbəsi Yer kürəsində naməlum mineral yaradıb
Bakı, 14 aprel, AZƏRTAC
ABŞ-ın Florida ştatında ağacı ildırım vurduqdan sonra yeni növ mineral əmələ gəlib.
Güclü ildırım zərbələri dağ süxurlarını, xüsusən də əsasını silisium-dioksid təşkil edən silisium oksidi, qum və ya kvarsı əridə bilər. Nəticədə fulquritlər kimi minerallar əmələ gəlir. “New Atlas” nəşri yazır ki, amerikalı alimlər belə fulquritlərdən birini tədqiq etdikdən sonra tamamilə yeni, Yer kürəsində naməlum mineral növünü kəşf ediblər.
Güclü şimşək vaxtı ildırım Florida ştatında ağacların birinə düşüb. Bu zərbə nəticəsində ağacın ətrafında torpaq və qum dərhal əriyib və fulqurit əmələ gəlib. Yerli sakinlər bu mineralı Cənubi Florida Universitetindən olan alimlərə tədqiqat üçün satıblar.
AZƏRTAC bu barədə xarici ölkə KİV-lərinə istinadla xəbər verir.
Fulquritlər güclü ildırım zərbələrindən sonra əmələ gəlir və ildırım zərbəsinin böyük enerjisinin təsiri nəticəsində baş verən qeyri-adi kimyəvi reaksiyalara malikdir. Buna görə də onların tədqiqatı bəzi hallarda gözlənilməz kəşflərə gətirib çıxarır. Bu dəfə də belə oldu. Əmələ gələn fulquritin təhlili zamanı alimlər tamamilə yeni, Yer kürəsində heç vaxt rast gəlinməyən mineral aşkarlayıblar. Bu mineral tamamilə yeni mineral sinfinin təmsilçisi ola bilər.
Cənubi Florida Universitetindən olan Metyu Pasekin sözlərinə görə, alimlər kalsium fosfitin qeyri-adi yeni, kristal şəklində olan formasını aşkarlamağa nail olublar. Alimlərin sözlərinə görə, buna bənzər mineralları kosmosda aşkarlamaq mümkündür. Xüsusən, bu minerallar meteoritlərdə tapılıb, lakin bu kristalların Yer kürəsində mövcudluğunu hələ sübut olunmayıb.
Fulquritin ətraflı öyrənilməsi alimlərə yeni, naməlum mineralın necə əmələ gəlməsini anlamaq imkanı verib. Onların sözlərinə görə, Yer kürəsinin rütubətli regionlarında, o cümlədən Floridada ağacların kökləri yanında böyük miqdarda dəmir toplanır. Güclü ildırım zərbəsi bu dəmirin əriməsinə səbəb olub və əsasını silisium-dioksid təşkil edən ərinmiş torpaqla qarışıb. Eyni zamanda, ağacın özündəki karbon da yanıb. Nəhayət, yuxarıda adıçəkilən tərkiblər kimyəvi reaksiyaya uğrayıb, nəticədə fulqurit və bu fulquritin tərkibində olan yeni mineral əmələ gəlib.
Alimlər bu yeni mineralı laboratoriya şəraitində yaratmağı sınaqdan keçirməyə çalışıblar, lakin bunu bacarmayıblar. Pasekin sözlərinə görə, bu mineralı yaratmaqdan ötrü xüsusi şərait tələb olunur. Məsələn, əgər o, uzun müddət yüksək hərarətin təsirinə məruz qalarsa, o halda meteoritlərdə tapılan oxşar minerallara çevrilə bilər.
Amerikalı alimlər bunun tamamilə yeni, naməlum mineral olmasını dəqiq deməkdən ötrü onun öyrənilməsini davam etdirmək niyyətindədirlər. Bu, kəşf barədə rəsmi şəkildə bəyan etmək üçün vacibdir.
Bölmənin digər xəbərləri
