Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

İnsbruk: Tirolun füsunkar məkanına səyahət

Bakı, 2 sentyabr, AZƏRTAC

Avstriyanın üçüncü böyük əyaləti olan Tirolun paytaxtı İnsbruk şəhər tətillərini təbiət ekskursiyaları ilə birləşdirmək istəyən bir çox turisti cəlb edir. Buraya səyahət etmək asandır: maşınla cəmi 20 dəqiqəlik yolda özünüzü heyrətamiz Alp mənzərəsi, şəffaf suyu olan gölləri və qayalı zirvələri ilə dağlarda tapacaqsınız. İnsbrukun özündə qonaqlar Qızıl damlı evi ilə Köhnə şəhəri kəşf etməyə, qələbəlik olan Mariya Tereza küçəsi ilə gəzməyə və körpülərdən birindən İnn çayına tamaşa etməyə tələsirlər. Məşhur Avstriya brendinin qeyri-adi mədəniyyət mərkəzi olan “Swarovski Crystal Worlds”a baş çəkməyə vaxt ayırmağa dəyər. Yuxarıdakıların çoxunun öhdəsindən gəldik və İnsbrukun bizi ən çox heyran edən görməli yerləri haqqında sizə məlumat verməyə tələsirik.

Turistlər üçün pulsuz ictimai nəqliyyat

Dəmiryol vağzalından piyada getmək mümkün olan İnsbrukun mərkəzində yerləşən “Das Innsbruck” otelində qeydiyyatdan keçərkən belə bir sürpriz gözləmirdik: otaqların açarları ilə yanaşı, bizə xidmətlərdən istifadə etməyə imkan verən qarşılama kartları verildi. Burada ictimai nəqliyyat pulsuzdur. Oxşar təcrübə İsveçrədə də mövcuddur, lakin biz hələ Avstriyada - nə Vyanada, nə də əvvəllər səfər etdiyimiz Zalsburqda buna rast gəlməmişdik. Üstəlik, qonaqlar üç və ya daha çox gecəlik otaq bron edərlərsə, kanat avtomobilindən də pulsuz istifadə edə bilərlər.

“Das Insbruck” şəhərə adını verən İnn çayı üzərindəki körpünün yaxınlığında yerləşir. Buradan hansı tərəfə getsəniz, çox tezliklə şəhərin görməli yerlərindən birinə rast gələcəksiniz. Əvvəlcə qonaqlar körpünün bir neçə addımlığında yerləşən Köhnə şəhərə doğru yol alırlar.

"Qızıl dam" - İnsbrukun simvolu

Avstriyanın hüdudlarından kənarda tanınan İnsbrukun ən məşhur əlamətdar yeri Köhnə Şəhərin mərkəzində yüksələn Qızıl dam evidir. Əslində, bu, bay pəncərə və ya zərli mis lövhələrlə örtülmüş örtülü çardaq kimi bir şeydir və cəmi 2657 ədəddir. "Neuhof" kimi tanınan binanın özü 1420-ci ildə Tirol hökmdarlarının iqamətgahı kimi tikilib və bay pəncərəsi daha sonra, təxminən 1500-cü ildə İmperator I Maksimilian dövründə əlavə edilib.

Binada Qızıl dam muzeyi yerləşir, onun ekspozisiyası orta əsrlərdən bu günə keçid mərhələsində şəhərin tarixinə qərq olmağa, tarixin ən mühüm şəxsiyyətlərindən biri ilə tanış olmağa imkan verir. Tirolda İmperator I Maksimiliana aid tarixi eksponatlar yeni multimedia texnologiyaları ilə birləşərək İnsbrukun inkişafına yeni nəzər salmağa imkan verir.

Mariya Tereza küçəsi

Avstriya İmperatorunun adını daşıyan bu küçə 700 ildən çox əvvəl yaranıb. Əsasən piyadaların keçdiyi bu küçəyə barokko üslublu binalar, qranit səki, zövqlə bəzədilmiş mis fənərlər xüsusi yaraşıq verir. “Kaufhaus Tyrol” və “RathausGalerien” ticarət mərkəzləri də daxil olmaqla, çoxsaylı küçə kafeləri və mağazaları sizi gəzməyə və alış-veriş etməyə dəvət edir. Küçənin uzunluğu təxminən 500 metrdir və Zəfər tağı ilə bitir.

Zəfər tağı

“Arc de Triomphe” İnsbrukun ən görkəmli görməli yerlərindən biridir. Bu barokko binası 18-ci əsrdə Mariya Terezanın sifarişi ilə tikilib. Həmin vaxt İmperator öz oğlu Leopoldun toyunu İnsbrukda keçirməyi planlaşdırırdı. Bu baxımdan şəhərin landşaftında bir sıra dəyişikliklər edilib. Məsələn, İmperator İnsbrukun Köhnə şəhərinin girişindəki orta əsr şəhər qapısının sökülməsini əmr edib. Darvazanın hörgüləri “Arc de Triomphe” tağının tikintisinə sərf olunub. Tağ mərmər barelyef və yazılarla da zəngin şəkildə bəzədilib. Bina Mariya Tereza küçəsinin sonunda İçərişəhərin sərhədlərini müəyyən edir.

İmperiya bağları

İnsbrukun yaşıl sahəsi olan İmperator bağlarında gəzintiyə çıxmaqla şəhərin səs-küyündən xilas ola bilərsiniz. Şəhərin mərkəzindəki bu park 15-ci əsrin əvvəllərindən mövcuddur. Halbuki, o zaman bura yalnız kral ailəsinin üzvləri və saray əyanları daxil ola bilərdi. Bağın bəzi hissələrinin layihəsində 18-ci əsrdə hökmdarlıq edən İmperator Mariya Tereza da iştirak edib.

Bu gün İmperator bağları ictimaiyyət üçün açıqdır. Burada yaşı on ildən çox olan nəhəng ağacların kölgəsindəki skamyada dincələ və ya çiçək yataqlarına heyranlıqla xiyabanlarda gəzə bilərsiniz. İmperator bağlarının yaxınlığında “Nordkettenbahn” funikulyorunun aşağı stansiyası yerləşir.

Zaha Hadid tərəfindən dizayn edilmiş funikulyor

Nordkette İnsbrukun şimalında yüksələn Karvendel silsiləsi ilə birlikdə ucalan dağ silsiləsidir. Onun hündürlüyü 2000 metrdən çoxdur və İnsbrukun bütün nöqtələrindən görünür. Bu ərazi populyar tətil yeridir və liftlərdən istifadə etməklə oraya getmək olar.

2007-ci ildə açılan “Nordkettenbahn” və ya “Hungerburgbahn” funikulyorunun layihəsi dünya şöhrətli memar Zaha Hadid tərəfindən hazırlanıb. Onun vaqonları sərnişinləri təxminən 300 metr yüksəkliyə, İnsbrukun rayonlarından biri olan Köhnə şəhərin üstündə yerləşən Hungerburqa aparır və cənubdakı dağların gözəl mənzərələrini təqdim edir. “Hungerburgbahn” dağ stansiyasındakı müşahidə göyərtəsindən hətta "Bergis" xizək tramplinini görə bilərsiniz. Buradan Almaniya, Avstriya və İtaliya arasında ən qısa yol əlaqəsini təmin edən Avropanın məşhur körpüsü də görünür. Hungerburqun yamacları sıx meşə ilə örtülüdür. Alp zooparkı isə Avropanın ən yüksək dağ zooparklarından biridir.

Funikulyorla başqa bir dayanacaqdan keçsəniz, son "Seqrub" stansiyasına çatacaqsınız. Burada mənzərəli “Seegrube” restoranının terrasında vaxt keçirə bilərsiniz. Eyni zamanda Nordkette dağ silsiləsinin zirvəsi olan Hafelekara kanat yolu da buradan başlayır.

İnsbrukun zirvəsi

Hündürlüyü 2334 metr olan Hafelekar zirvəsindən təkcə İnsbruka deyil, həm də Zuqspitze (Almaniyanın ən yüksək nöqtəsi) və Vetterşteyn dağlarına (Bavariya və Tirolda dağ silsiləsi) baxmaq olar.

Buradan Avstriyanın ən böyük təbii parkı olan Karvendelə mənzərə açılır, hətta dağ keçisi və kəkliklərə da rast gəlmək olar.

“Crystal Worlds Swarovski”

Tirolda, İnsbrukdan 20 kilometr şərqdə yerləşən Vattens şəhərində məşhur “Swarovski” şirkətinin baş ofisi və əsas istehsal müəssisələri yerləşir. 1995-ci ildə şirkətin yüzilliyinə qədər burada unikal sərgi mərkəzi - ziyarətçilər üçün açıq olan “Swarovski Crystal Worlds” tikilib. İnsbrukdan bu sərginin binasına “Hungerburgbahn” funikulyor stansiyasının yaxınlığından - Konqres Mərkəzindən qalxan bir servislə birbaşa çatmaq olar.

“Swarovski Crystal Worlds” mərkəzinin girişində təbii mənzərədən fərqlənməyən şəlalə və otlardan ibarət eko-kamuflyaj var. Sərgi mərkəzinin daxilində həm “Swarovski” kristalları ilə bağlı tarixi eksponatlar, həm də müasir instalyasiyalar təqdim edən 18 zal var. Məsələn, “Silent Light” (“Səssiz İşıq”) sərgisi bütün il boyu yağan qarın olduğu kristallarla bəzədilmiş dondurucudur.

Sərgi mərkəzinin çıxışında saysız-hesabsız suvenirlər və zinət əşyaları ilə dünyanın ən böyük “Swarovski” mağazası yerləşir. Həmçinin öz şirniyyat dükanı olan “Daniel's Crystal Worlds” kafe və restoranı da fəaliyyət göstərir.

Mərkəzin ətrafına yayılmış 7,5 hektarlıq qələbəlik park da diqqətə layiqdir. Maraqlıdır ki, həşəratlara zərər verə biləcəyi üçün burada qazon biçən maşınlardan istifadə edilmir. Çəmənliyə “qulluq etmək” qoyunlara həvalə olunur!

Parkda uşaqlar üçün çoxlu əyləncələr olan oyun qülləsi, karusel və yay sirk şousu var. Burada müxtəlif açıq qurğular da mövcuddur. Məsələn, 800 mindən çox əl ilə bərkidilmiş “Swarovski” kristalları ilə parıldayan "Kristal buludlar", "Güzgü gölü" və s.

Elektrikli avtomobilləri, elektrik skuterləri və ya elektrikli velosipedləri olan qonaqlar üçün mərkəzin ərazisində ən azı 10 pulsuz elektrik yanacaqdoldurma məntəqəsi təklif olunur.

Azərbaycandan Avstriyaya necə getmək olar

Hər iki dövlətin paytaxtları birbaşa aviareyslərlə bağlıdır. Bu güzəştsiz variant sizə Bakıdan Vyanaya cəmi 4 saata çatmağa imkan verir. Bununla belə, büdcə səyahətçiləri üçün daha cəlbedici olan başqa yollar da var. Bunlardan birindən istifadə etdik. Belə ki, Bakıdan Budapeştə Macarıstanın “Wizz Air” aviadaşıyıcısının reysləri ilə gedə bilərsiniz. Bu aşağı büdcəli aviaşirkətin bilet qiyməti 45 avrodan başlayır. Səyahət vaxtı da təxminən 4 saatdır. Budapeşt hava limanına çatdıqdan sonra Avstriyaya uçmaq üçün istifadə edəcəyiniz üsulu seçə bilərsiniz. Ən asan yol, sizi təxminən 3,5 saata Vyananın mərkəzinə aparacaq “Flixbus” nəqliyyat vasitəsini birbaşa hava limanında götürməkdir. Belə bir səyahət üçün bir bilet təxminən 20 avroya başa gəlir. Bu, bizim seçdiyimiz yoldur. Eyni şəkildə, geri dönərkən İnsbrukdan Vyanaya gəldik və orada “Flixbus” avtobusuna keçdik. Budapeştdən Avstriya şəhərlərindən birinə (mütləq Vyanaya deyil) birbaşa getmək istəyirsinizsə, qatarlardan istifadə edə bilərsiniz. Budapeşt hava limanından şəhərə, dəmiryol vağzalına gedin və sonra qatar cədvəlinə uyğun hərəkət edin: birbaşa qatar xidmətləri Macarıstanın paytaxtını onlarla digər Avropa şəhərləri ilə birləşdirir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Ankarada “Ortaq türk mirası: Qərbi Azərbaycanın və Qars bölgəsinin milli geyim mədəniyyəti” layihəsi çərçivəsində tədbirlər təşkil olunub

Ayxan Abbasov: Yoldaşlıq matçlarında həm yaxşı oyun, həm də yaxşı nəticə istəyirik

Laşa Amaşukeli: BTQ-nin modernləşdirilməsinin başa çatması Gürcüstan və Azərbaycan üçün mühüm mərhələdir

Millinin qapıçısı: Üç ildən sonra yenidən yığmada olmaq böyük sevincdir

Yaponiyada doğuş sayı və əmsalı rekord həddə enib

Bu saata olan əsas xəbərlər

Azərbaycanın və İranın xarici işlər nazirləri arasında telefon danışığı olub

Eşitmə məhdudiyyətli şəxslərin II Mədəniyyət Festivalı inklüziv cəmiyyətin inkişafına töhfə verəcək

Emin Ağalarov: Rusiyadan olan 50-dən çox sənətçi “DreamFest” musiqi festivalında iştirak etmək üçün Azərbaycana gələcək

Bankların adından saxta kredit səhifələri yaradan şəxslər saxlanılıblar VİDEO

Bankların adından saxta kredit səhifələri yaradan şəxslər saxlanılıblar VİDEO

Bakıda IV Milli Kibertəhlükəsizlik Forumu keçirilib YENİLƏNİB VİDEO

Bakıda IV Milli Kibertəhlükəsizlik Forumu keçirilib YENİLƏNİB VİDEO

Cengiz Akarçeşme: Azərbaycanda voleybol məşqçiləri üçün beynəlxalq seminar yüksək səviyyədə təşkil olunub

Qadın voleybolçulardan ibarət Azərbaycan millisi Avropa Liqasına hazırdır VİDEO

Qadın voleybolçulardan ibarət Azərbaycan millisi Avropa Liqasına hazırdır VİDEO

Milli Parkın ərazisində narkotik plantasiyası aşkarlanıb VİDEO

Milli Parkın ərazisində narkotik plantasiyası aşkarlanıb VİDEO

Alpaslan Kesici: Azərbaycan və TDT ölkələri kibertəhlükəsizlik sahəsində ortaq həllər hazırlamalıdır

Azərbaycan XİN başçısı Braziliya səfiri ilə görüşüb

Milli mətbəx və dini inanc - Folklor İnstitutunda seminar

Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiyanın strateji obyektlərinə zərbələr endirib

“Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin mərkəzi banklarının Şurası”nın növbəti toplantısı keçirilir

AQTA və DİN-in birgə əməliyyatı - 120 kiloqram yararsız ət aşkarlanıb

Estoniyalı mütəxəssis: Azərbaycanla kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün imkanlar var

İctimai Birlik rəhbəri: Eşitmə məhdudiyyətli insanlar üçün dövlət qurumları ilə birgə layihələr həyata keçirilir

AMEA Türk dünyası və özəl sektorla texnoloji tərəfdaşlığı genişləndirir

Qarabağda arxeoloji tədqiqatların miqyası genişlənir: Şuşa və Xankəndidə kəşfiyyat işləri aparılır

ƏƏSMN ilə Dünya Bankının icra etdiyi birgə layihələrin əhəmiyyəti diqqətə çatdırılıb

Azərbaycanın Orta Güc statusu ilə bağlı araşdırma dərc olunub

Azərbaycanı Avropa Açıq Turnirində 10 qadın cüdoçu təmsil edəcək

Akademik İsa Həbibbəyli: Arxeologiyada müxtəlif elm sahələrinin əməkdaşlığı önəmlidir

Daha 4 məsələ parlamentin plenar iclasına tövsiyə edilib

BDU-da aparılan elmi tədqiqatlar aqrar sahədə dayanıqlı inkişafa xidmət edir

Dünyada 47 milyon yeni kibertəhlükəsizlik mütəxəssisinə ehtiyac yaranacaq

Millinin voleybolçusu: İsveçlə oyunun çətin keçəcəyini gözləyirik

Bakıda “Foniatriyada yeni üfüqlər” adlı beynəlxalq tədbir təşkil olunub

“Kim dedi ki, səadətə inanma” mahnısının bəstəkarı: Şeirdə ilahi sevgi ilə yanaşı, nostalji duyğular da əksini tapıb VİDEO

“Kim dedi ki, səadətə inanma” mahnısının bəstəkarı: Şeirdə ilahi sevgi ilə yanaşı, nostalji duyğular da əksini tapıb VİDEO

Azərbaycanın enerji və tranzit strategiyası Avrasiyanın iqtisadi inteqrasiyasını sürətləndirir - ŞƏRH

Eyyub Yaqubov: “Kim dedi ki, səadətə inanma” mahnısı yaradıcılığımda özünəməxsus yer tutacaq VİDEO

Eyyub Yaqubov: “Kim dedi ki, səadətə inanma” mahnısı yaradıcılığımda özünəməxsus yer tutacaq VİDEO

Rusiya XİN Azərbaycan ilə mədəni əməkdaşlığın yenidən başlanmasının vacibliyini bəyan edib

“Amazon” şirkəti 25 min yeni iş yeri yaradacaq

“Kim dedi ki, səadətə inanma” mahnısı və klipi təqdim olunub VİDEO

“Kim dedi ki, səadətə inanma” mahnısı və klipi təqdim olunub VİDEO

Faiq Qarayev: Avropa Liqasında qrupdan yaxşı nəticə ilə çıxmaq istəyirik

“Qərbi Azərbaycana qayıdış: milli ideyanın yeni mərhələsi kimi” mövzusunda I beynəlxalq elmi konfrans başa çatıb

Dünyanın qabaqcıl banklarının neftin qiyməti ilə bağlı proqnozları necədir?

Estoniyalı mütəxəssis: Süni intellekt kibertəhlükəsizlikdə tam avtonom mərhələyə doğru irəliləyir

İsmayıllıda kənd təsərrüfatının inkişafı üçün yeni hədəflər müəyyənləşdirilir

AQTİ vakant vəzifə üzrə işə qəbul elan edir

® “ABB Home” platformasına “Mygov ID” ilə daha sürətli giriş imkanı!

Laçın şəhərinin su təminatı 6 subartezian quyusu vasitəsilə həyata keçirilir

Bu gün artıq Zəngəzur dəhlizi regional layihə statusunu çoxdan geridə qoyub - ŞƏRH

Keşlə qəsəbəsində obyektdə baş verən yanğın söndürülüb

Bakı Texniki Kollecinə müəllim tələb olunur

Estoniya nümayəndəsi: Rəqəmsal transformasiya və kibertəhlükəsizliyi bir-biri ilə toqquşmayan anlayış kimi görürük

Coğrafiyaşünas-alim: Yaz yağıntıları dağlıq ərazilərdə sürüşmə riskini artırıb

“Uşaq dünyası” I Beynəlxalq Musiqi Festivalı başa çatıb

Qazaxıstanda 35 metrlik bayraq dirəyi olan Müstəqillik xiyabanı açılıb

Küveyt Dövlətinin Baş naziri Şeyx Əhməd Abdullah əl-Əhməd əl-Sabahdan

Küveyt Dövlətinin Vəliəhdi Şeyx Sabah Xalid əl-Hamad əl-Mübarək əl-Sabahdan

“Milli kimliyin formalaşmasında mənəvi dəyərlərin rolu” mövzusunda görüş

Bəhreyn Krallığının vəliəhdi və Baş naziri Salman bin Həməd Al Xəlifədən

Qətər Dövləti Əmirinin müavini Şeyx Abdullah bin Həməd Al Tanidən

Qətər Dövlətinin Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tanidən

İran xaricdə dondurulmuş aktivlərinin 50 faizinin dərhal qaytarılmasını tələb edir

Ukraynanın sabiq Prezidenti Leonid Kuçmadan

Qanunvericiliyə dəyişikliklər məcburi köçkünlük dönəminin hüquqi baxımdan yekunlaşmasıdır - RƏY

Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyini təmin edir ŞƏRH

Azamat Abdullayev: Özbəkistan kibertəhlükəsizlik şəbəkəsini gücləndirib

“Uşaq dünyası” I Beynəlxalq Musiqi Festivalında klassik musiqi günü

Media: Tayvan gəmi əleyhinə raket arsenalını 1,8 minə çatdırmağı planlaşdırır

Qazaxıstan rəsmisi: Azərbaycanla süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq edə bilərik

ABŞ-nin Əsas Amerika Yəhudi Təşkilatlarının Prezidentləri Konfransının sədri Betsi Berns Korn və baş icraçı direktoru Uilyam Darofdan

Azərbaycandan Avropa İttifaqı ölkələrinə məhsul ixracının dəyəri 5 milyard dolları ötüb

Azərbaycandan Ermənistana dizel yanacağı göndərilib VİDEO

Azərbaycandan Ermənistana dizel yanacağı göndərilib VİDEO

OECD: 2030-cu ilədək qlobal polad tələbatının hər il 0,9 faiz artacağı gözlənilir

Fransa və İrlandiya müdafiə sahəsində əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindədir

“Sabah” Azərbaycan millisinin futbolçusu ilə müqaviləni yeniləyib

İran XİN: Tehran Hörmüz boğazından keçid üçün heç bir ödəniş almayacaq

Əmək bazarının İKT mütəxəssislərinə olan tələbi öyrənilib

Belçika-Azərbaycan Forumunun birinci iclası Brüsseldə təşkil olunub

Polşa Avropa İttifaqına üzvlük yolunda Ukrayna üçün yeni maneəyə çevrilə bilər

Azərbaycanın BƏT-in daha bir Konvensiyasına qoşulmasına dair bildiriş təşkilatın Baş direktoruna təqdim olunub

Qanunsuz quş kəsimi sexində reyd aparılıb

Şəhid Səma Kərimovanın xatirəsi anılıb

Aleksandr Novak: Rusiyanın neft hasilatı azalıb

Azərbaycan Premyer Liqasını tərk edən komandada ayrılıq

“Elektron icra” informasiya sistemi haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2021-ci il 12 oktyabr tarixli 306 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Maqnit qasırğalarının sağlamlığa təsiri: kimlər özünü qorumalıdır?

MEK tanınmış alim Şahbaz Muradovun biblioqrafik göstəricisini hazırlayıb

“Qəbələ” klubu yetirməsi ilə yollarını ayırıb

Donor qanı hansı yoxlamalardan keçirilir?

Tokayev Sülh Şurasının baş müşaviri ilə TRIPP təşəbbüsünü və Orta Dəhlizin inkişafını müzakirə edib

Paytaxt məktəbliləri zona birinciliyində qalib olublar

Böyük Britaniya hökuməti müdafiə sahəsinə investisiyaları ixtisar edə bilər

® “Azerconnect Group” süni intellektəsaslı şəbəkə alyansına üzv olub

Alis Vaydel: Ukraynanın Aİ-yə üzvlüyü Almaniyanın maraqlarına uyğun deyil

Daxili işlər naziri Qazaxda vətəndaşların müraciətlərini dinləyib, Ağstafada isə gənclərin arasından seçim edib VİDEO

Daxili işlər naziri Qazaxda vətəndaşların müraciətlərini dinləyib, Ağstafada isə gənclərin arasından seçim edib VİDEO

“Bayer” yeni baş məşqçisi ilə müqavilə imzalayıb

Niaqara Fols şəhərində Azərbaycanın Dövlət Bayrağı ucaldılıb

Su ehtiyatlarının idarə olunmasında rəqəmsal nəzarət imkanları genişləndirilir

NİİM: Heydər Əliyev prospektində qəza baş verib, hər iki istiqamətdə sıxlıq yaranıb

Cevdet Yılmaz: Orta Dəhliz dünya ticarəti üçün təhlükəsiz və zəruri marşruta çevrilib

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur dünyanın ən dayanıqlı inkişaf zonalarından birinə çevrilir ŞƏRH