Makron olan yerdə Parisin dağılması üçün hansısa dərviş Məstəli şaha ehtiyac yoxdur – Şərh
Bakı, 3 iyul, AZƏRTAC
Məşhur fransız yazıçısı Viktor Hüqo bir zamanlar “sivilizasiyanın sütunu sülhdür” söyləmişdi. Həmin dönəmin Fransasında tez-tez siyasi çalxalanmalar və böhranların şahidi olan Hüqonun bu qeydi onun ölkəsində daimi bir sülh axtarışında olduğunu göstərirdi. Məşhur “Səfillər” əsərində də Parisdə ədalətsizliyə etirazını bildirən sadə xalqla ölkəni idarə edən tiranların barrikadalar ətrafında mübarizəsini əks etdirən Hüqo bəşəriyyətin mərhəmət və sevgi hissləri ilə qurtulacağına eyham vurmuşdu. Əsərin yazılmasından 160 il ötsə də, Fransada hələ də Hüqonu, Zolanı, Bodleri və digərlərini oxumayan və ya unudan tiranlar mövcuddur.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Beynəlxalq münasibətlər və iqtisadiyyat fakültəsinin müəllimi politoloq Sultan Zahidov söyləyib.
İyunun 27-də Paris ətrafındakı Nanter qəsəbəsində Əlcəzair əsilli 17 yaşlı yeniyetmənin polis tərəfindən qəddarcasına öldürülməsindən sonra Fransanı kütləvi iğtişaşların bürüdüyünü xatırladan politoloq bildirib ki, bu etiraz dalğaları indi fransız xalqının, əslində, “kef etmədiyini” və Makronun yarıtmaz siyasəti fonunda baş verən qətl hadisəsinin bardağı daşıran son damla olduğunu göstərdi. “Bəli, məhz Prezident Emmanuel Makronun rəhbərliyi altında Fransadakı çürük idarəçilik sistemi, səmərəsiz sosial siyasət, uğursuz pensiya islahatı və irqi ayrı-seçkilik siyasəti fonunda artan islamofobiya və antisemitizm ölkədə hakimiyyətdən narazı qüvvələri ilbəil artırırdı. Daxili siyasətdə baş verən uğursuzluqlara xarici siyasətdə də Makronun ciddi nailiyyətlər əldə edə bilməməsini, Afrikadakı neokolonializm siyasətinin əks təsirləri nəticəsində region dövlətləri tərəfindən qitədən sıxışdırılmasını və üstəlik, Cənubi Qafqazda sözdə “erməni təəssübkeşliyi”ni əsas gətirərək fəal siyasət yürütmə cəhdlərinin iflasa uğramasını əlavə edə bilərik. Emmanuel Makronun səmərəsiz və dar çərçivəli fəaliyyəti nəinki ölkə daxilində, hətta beynəlxalq aləmdə də bir zamanlar dünyaya meydan oxuyan, BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının 5 üzvündən biri olan Fransanın nüfuzunu sürətlə aşağı salmaqda davam edir”, - deyə S.Zahidov vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, bu gün ABŞ və Britaniyanın siyasi kuluarlarda Makronu məsxərəyə qoyması heç kəsə sirr deyil. Ölkədə kütləvi toqquşmaların və dağıntıların baş verdiyi zaman Makronun həyat yoldaşı ilə birlikdə Elton Conun konsertində iştirak etməsi bir daha Fransa Prezidentinin öz xalqının faciəvi taleyinə biganə yanaşdığını göstərdi. Bir sözlə, Makron baş verən etirazların baş səbəbkarı olmaqla bərabər, xaos və anarxiyaya qərq olmuş ölkəsini düzgün idarə etmək qabiliyyətinə malik olmadığını da nümayiş etdirdi. Kütləvi nümayişlər zamanı xalqın polis tərəfindən amansızcasına döyülməsi, bir çoxlarının həbs edilməsi, ölkənin iri şəhərlərində avtomobillərin və binaların yandırılması, yaranmış anarxik vəziyyət fonunda kütləvi vandallıq və soyğunçuluq hallarının artması əvvəlki iddianın doğruluğuna əsas verir.
S.Zahidov bildirib ki, xüsusilə də Makronun dönəmində Fransada irqi ayrı-seçkilik siyasətinin genişlənməsi, milli və dini azlıqlara qarşı daimi əsasda təzyiq və təqiblərin həyata keçirilməsi, hazırkı Prezidentin Fransanın milli şüarı olan “Azadlıq, Bərabərlik, Qardaşlıq” prinsiplərini də çeynəməsinin təzahürüdür.
Politoloqun fikrincə, müxtəlif vaxtlarda dünyaya “demokratiya” dərsi verməyə çalışan, demokratiyanın təməl prinsiplərini və bölgüsünü bəşəriyyətə gətirmiş Şarl Lui Mönteskyö kimi mütəfəkkirin vətənini təmsil edən Makronun öz ölkəsində demokratiyanı və sülhü təmin etməkdə aciz qalması onun demokratiyadan anlamadığına, o cümlədən dedikləri ilə əməlləri arasında ciddi uçurumun olmasına dəlalət edir. Baş verənlər Makronun, əslində, xalqı üçün çalışdığının deyil, fərdi maraqlara, erməni diasporunun mənfur xislətinə və neokolonial siyasətə alət olduğunu göstərir.
“Nəticə olaraq bu cür səriştəsiz və yarıtmaz siyasət fonunda Makrona yalnız istefa vermək qalır, əks təqdirdə Paris dağılmağa davam edəcək. Parisin dağılması üçün Makron olan yerdə hansısa dərviş Məstəli şaha ehtiyac qalmayacaq”, - deyə Sultan Zahidov söyləyib.