Mövcud problemlər fonunda piyada infrastrukturu şəhər mobilliyinin əsas sütunu olaraq qalır
Bakı, 23 mart, AZƏRTAC
Müasir şəhərlərdə dayanıqlı və təhlükəsiz mobillik sisteminin qurulması birbaşa piyada infrastrukturunun səviyyəsindən asılıdır. Lakin mövcud reallıq göstərir ki, bu sahədə hələ də müəyyən problemlər var.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında nəqliyyat üzrə ekspert Rauf Ağamirzəyev deyib. Ekspertin sözlərinə görə, uzun illər avtomobil yönümlü planlama yanaşması şəhər mühitində balansın pozulmasına səbəb olub: “Bu gün bir çox küçələrdə əsas diqqət hərəkət hissəsinə yönəlir, piyada isə ikinci planda qalır. Nəticədə səkilər ya dar, ya fasiləli, ya da müxtəlif maneələrlə – qanunsuz parkinq, obyektlərin genişlənməsi, tikinti materialları ilə zəbt olunmuş vəziyyətdə olur”.
R.Ağamirzəyev bildirib ki, mövcud problemlər piyadaları təhlükəli davranışlara məcbur edir. Səki ilə hərəkət mümkün olmadıqda insanlar yolun hərəkət zolağına çıxır, keçidlər uzaqda yerləşdiyi üçün qısa yol axtarır. Bu isə yol-nəqliyyat hadisələrinin sayına və ağırlıq dərəcəsinə birbaşa təsir edir.
Ekspert qeyd edib ki, piyada keçidlərinin təşkili ilə bağlı da çatışmazlıqlar mövcuddur: “Bir çox hallarda keçidlər ya kifayət qədər sıx yerləşdirilmir, ya da işıqlandırma və nişanlanma baxımından zəifdir. Xüsusilə axşam saatlarında kontrast işıqlandırmanın olmaması piyadaların görünməsini azaldır və təhlükəni artırır”.
Onun sözlərinə görə, son illər Bakıda ayrılmış avtobus zolaqları və mikromobillik infrastrukturunun yaradılması müsbət addım olsa da, piyada infrastrukturu bu prosesin mərkəzində dayanmalıdır. “Çünki hər bir səfərin başlanğıcı və sonu piyada hərəkəti ilə bağlıdır. Əgər bu hissə zəifdirsə, digər nəqliyyat növlərinin effektivliyi də aşağı düşür. Avtomobil sürücüləri arasında piyada yönümlü dəyişikliklərə qarşı müqavimət də müşahidə olunur. İllərlə avtomobilin üstünlük təşkil etdiyi şəhərlərdə bu, gözlənilən haldır. Bəzi yanaşmalarda piyada keçidlərinin məhdudlaşdırılması kimi fikirlər səsləndirilir ki, bu da müasir şəhər planlaması prinsiplərinə ziddir”,-deyə R.Ağamirzəyev əlavə edib.
Ekspert qeyd edib ki, müasir şəhərlərdə əsas məqsəd piyadanın gözləməsini minimuma endirmək, onun təhlükəsiz və rahat hərəkətini təmin etməkdir.
Onun sözlərinə görə, beynəlxalq təcrübədə piyada keçidlərində işıqfor fazalarının müddəti keçidin uzunluğuna uyğun hesablanır və orta hərəkət sürəti saniyədə 1,3 metr götürülür. Bu yanaşma piyadaların təhlükəsiz keçidini təmin etməyə yönəlib və göstərir ki, prioritet məhz insan həyatıdır.
Ekspert inklüzivlik sahəsində də ciddi boşluqların olduğunu diqqətə çatdırıb: “Əhalinin təxminən 38 faizi azmobildir. Lakin mövcud səkilərin bir çoxunda panduslar yoxdur, olanlar isə standartlara cavab vermir. Taktil xətlər ya ümumiyyətlə mövcud deyil, ya da düzgün tətbiq olunmayıb. Bu isə görmə məhdudiyyətli şəxslərin hərəkətini çətinləşdirir”.
R.Ağamirzəyev əlavə edib ki, səki hündürlüklərinin normadan artıq olması və məhlə girişlərinin uyğun qurulmaması da ciddi problemlər yaradır: “Bəzi hallarda səki ilə yol arasında kəskin fərq yaranır ki, bu da həm yaşlılar, həm də uşaq arabası ilə hərəkət edən valideynlər üçün çətinlik yaradır”.
Ekspert vertikal hərəkət elementləri ilə bağlı problemlərə də toxunub: “Yeraltı və yerüstü keçidlərdə pilləkənlərin çox dik olması, meyillik bucağının yüksəkliyi onların istifadəsini çətinləşdirir. Halbuki standartlara görə pillə hündürlüyü 15–17 santimetr, meyillik isə 30–35 dərəcə civarında olmalıdır. Bu parametrlər pozulduqda həm istifadə rahatlığı azalır, həm də yıxılma riski artır”.
Onun sözlərinə görə, inklüzivlik baxımından pilləkənlərdə tutacaqların olmaması, ara meydançaların nəzərdə tutulmaması da əlavə çətinliklər yaradır: “Bu cür elementlər sadə görünə bilər, lakin gündəlik istifadə üçün böyük əhəmiyyət daşıyır”.
R.Ağamirzəyev qeyd edib ki, ictimai nəqliyyat dayanacaqları ətrafında da problemlər qalmaqdadır: “Bəzi dayanacaqlarda avtobusların bordürə tam yanaşması üçün şərait yoxdur. Bu isə sərnişinlərin minib-düşməsini çətinləşdirir. Müasir yanaşmada platforma tipli həllər – məsələn, Vyana platformaları tətbiq olunmalıdır”.
Ekspert həmçinin qeyri-qanuni parkinqin geniş yayılmış problem olduğunu vurğulayıb: “Avtomobillərin səkilərdə və piyada keçidlərində saxlanılması piyadaların hərəkətini məhdudlaşdırır və onları təhlükəli zonalara yönəldir. Bu hallara qarşı nəzarət və cərimə mexanizmləri gücləndirilməlidir”.
Onun fikrincə, problemlərin həlli üçün kompleks yanaşma tələb olunur: “Yalnız yeni layihələrin icrası kifayət deyil, mövcud infrastruktur da təhlil edilməli, qəza baş verən nöqtələr üzrə mikro və makro səviyyədə analizlər aparılmalıdır. Hər bir hadisənin baş verdiyi mühit öyrənilməli və uyğun həllər tətbiq olunmalıdır”.
Ekspert vurğulayıb ki, şəhərin əsas dəyəri insandır: “Əgər biz təhlükəsiz və yaşana bilən şəhər qurmaq istəyiriksə, ilk növbədə piyadaya diqqət yetirməliyik. Piyada infrastrukturu yalnız rahatlıq məsələsi deyil, bu, birbaşa insan həyatının qorunması məsələsidir”.
Müxbir-Vüqar Qurbanoğlu
Bölmənin digər xəbərləri
