Sadiq Qurbanov: Davamlı inkişaf iqtisadi, sosial və ekoloji amilləri vahid inkişaf modelində birləşdirir
Bakı, 8 oktyabr, AZƏRTAC
“Davamlı inkişaf siyasəti” dərsliyi qlobal çağırışlardan ekoloji sivilizasiyaya, insan kapitalından inklüziv inkişafa, dövlət idarəçiliyindən gələcək nəsillərin rifahına qədər müxtəlif istiqamətləri sistemli şəkildə tədqiq edir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Milli Məclisinin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Sadiq Qurbanov “Davamlı inkişaf siyasəti” adlı dərsliyin təqdimat tədbirində çıxışı zamanı deyib. O bildirib ki, dərsliyin əsas əhəmiyyətlərindən biri davamlı inkişafın iqtisadi səmərəlilik, sosial ədalət, ekoloji təhlükəsizlik, insan kapitalı, texnoloji tərəqqi və səmərəli dövlət idarəçiliyini vahid kompleks inkişaf modelində birləşdirən yanaşma kimi təqdim edilməsidir.
“İnsan cəmiyyətinin inkişaf tarixinə nəzər saldıqda görürük ki, hər bir sivilizasiya mərhələsi insan və təbiət arasındakı münasibətlə sıx bağlı olub. Kitabın ilk bölmələrində qlobal çağırışların tarixi, sosial, iqtisadi və ekoloji kökləri araşdırılır, bu münasibətlərin zamanla dəyişməsi elmi müstəvidə təhlil edilir. Təbii amillərin yaratdığı risklər, demoqrafik proseslər, istehsal və istehlak modelləri, resurslardan istifadə və texnoloji inkişaf arasındakı qarşılıqlı əlaqələr də geniş nəzərdən keçirilir. Bu baxımdan ekoloji iz anlayışının kitabda xüsusi yer alması əhəmiyyətlidir. Ekoloji iz insan fəaliyyətinin təbiətə göstərdiyi təzyiqi, resurslardan istifadənin miqyasını və inkişafın gələcək nəsillərin imkanlarına təsirini qiymətləndirməyə imkan verir. Kitabda sənayeqabağı cəmiyyət, sənayeləşmə mərhələsi və postsənaye cəmiyyəti kimi inkişaf mərhələlərinin təhlili də diqqət çəkir. Bu gün bilik iqtisadiyyatı, innovasiya, rəqəmsal texnologiyalar və insan kapitalı inkişafın əsas hərəkətverici qüvvələrinə çevrilib. Lakin əsas məsələ inkişafın yalnız miqyası deyil, onun keyfiyyəti, sosial nəticələri və ekoloji dayanıqlılığıdır. Söhbət nə qədər istehsal etmək və istehlak etməkdən ibarət deyil, həm də necə istehsal etmək, necə istehlak etmək və inkişafın nəticələrini necə ədalətli bölüşdürməkdir. Məhz burada davamlı və inklüziv inkişaf anlayışları bir-biri ilə üzvi şəkildə əlaqələnir. İnklüziv inkişaf insanların iqtisadi imkanlardan, təhsildən, məşğulluqdan, sosial xidmətlərdən və inkişafın yaratdığı rifahdan ədalətli şəkildə faydalanmasını nəzərdə tutur. Bu yanaşma yoxsulluğun azaldılmasını, gəlirlərin daha ədalətli bölüşdürülməsini, məşğulluğun genişləndirilməsini, insan kapitalının inkişafını və sosial bərabərsizliyin minimuma endirilməsini əhatə edir. Burada insan amili xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki davamlı inkişafın həm subyekti, həm də məqsədi insandır. İnsan kapitalına sərmayə, keyfiyyətli təhsil, layiqli məşğulluq və sosial ədalət davamlı inkişafın fundamental sütunlarıdır”, - deyə Sadiq Qurbanov qeyd edib.
O bildirib ki, davamlı inkişafın digər mühüm istiqaməti qlobal iqlim dəyişmələri ilə mübarizədir. İqlim dəyişmələri artıq yalnız gələcəyin problemi deyil, iqtisadiyyatın, kənd təsərrüfatının, su təhlükəsizliyinin, enerji sistemlərinin, şəhərlərin və insanların gündəlik həyatının reallığıdır. Buna görə istixana qazı emissiyalarının azaldılması, enerji transformasiyası, bərpaolunan enerji mənbələrinin genişləndirilməsi və iqlim dəyişmələrinə uyğunlaşma siyasəti davamlı inkişafın ayrılmaz hissəsidir.
Komitə sədri qeyd edib ki, dərslikdə müxtəlif ölkələrin, o cümlədən G7 və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatına üzv ölkələrin inklüziv inkişaf göstəricilərinin Azərbaycanla müqayisəli təhlilinin aparılması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır: “Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə yaxınlaşma və Azərbaycanın bu məqsədlərə verdiyi töhfələr də kitabda ayrıca bölmədə əksini tapıb. Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərində həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma prosesi də davamlı inkişaf prinsipləri baxımından mühüm nümunədir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda ağıllı şəhər və ağıllı kənd konsepsiyalarının tətbiqi, yaşıl enerji, rəqəmsal infrastruktur və ekoloji standartların tətbiqi bu ərazilərin gələcək inkişaf modelinin müasir prinsiplər əsasında qurulduğunu göstərir. Nəzəri səviyyədə irəli sürülən enerji transformasiyası, ekoloji təhlükəsizlik, resurslardan səmərəli istifadə, inklüzivlik və innovativ idarəetmə prinsipləri Azərbaycanın strateji siyasətində praktik ifadəsini tapır”.
Bölmənin digər xəbərləri
