Son 20 ildə heyvandarlıq məhsullarının istehsalında qeydə alınan rəqəmlər açıqlanıb
Bakı, 14 oktyabr, AZƏRTAC
Son illər Azərbaycanda dövlət tərəfindən regionların sosial-iqtisadi inkişafı istiqamətində həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində kənd təsərrüfatının digər sahələri ilə yanaşı, heyvandarlığın inkişafına da xüsusi diqqət yetirilir. Bu siyasətin tərkib hissəsi olaraq ölkə əhalisinin kənd təsərrüfatı məhsulları, o cümlədən ət və süd məhsulları ilə təmin edilməsi, əsas istehlak məhsullarının idxaldan asılılığının aradan qaldırılması üçün mühüm tədbirlər görülür, davamlı və məqsədyönlü addımlar atılır.
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Heyvandarlığın təşkili və monitorinqi şöbəsinin müdiri Bayandur Rzayev AZƏRTAC-a açıqlamasında son 20 ildə bu sahədə əladə olunan uğurlardan, həyata keçirilən islahatlardan danışıb.
Bildirib ki, 2003-cü illə müqayisədə 2022-ci ildə iribuynuzlu mal-qaranın baş sayı 20,2 faiz artaraq 2,62 milyon baş, qoyun və keçilərin baş sayı 11,0 faiz artaraq 7,75 milyon baş, quşların baş sayı isə 1,7 dəfə artaraq 29,8 milyon baş olub: “Müqayisə olunan dövr ərzində kəsilmiş çəkidə ət istehsalı 2,0 dəfə artaraq 368,2 min ton, süd istehsalı 1,9 dəfə artaraq 2264,7 min ton, yumurta istehsalı 3,0 dəfə artaraq 2018,1 milyon ədəd, yun istehsalı 30,6 faiz artaraq 15,8 min ton, bal istehsalı isə 12,3 dəfə artaraq 7,4 min ton olub”.

Bayandur Rzayev qeyd edib ki, 2003-cü illə müqayisədə 2022-ci ildə kəsilmiş çəkidə mal əti 1,6 dəfə artaraq 148,6 min ton, qoyun-keçi əti 1,6 dəfə artaraq 89,0 min ton, quş əti istehsalı isə 3,5 dəfə artaraq 130,1 min tona çatıb. 2022-ci ildə kəsilmiş çəkidə ət istehsalının 40,4 faizini mal əti, 35,3 faizini quş əti, 24,2 faizini isə qoyun və keçi əti təşkil edib. Artıma əsasən heyvandarlıqda mal-qaranın cins tərkibinin yaxşılaşdırılması, yem bazasının gücləndirilməsi, müasir texnika və texnologiyaların tətbiqi hesabına nail olunub.
Bundan başqa, 2018-ci ildən arıçılıq sahəsinə göstərilən xüsusi diqqətin nəticəsi olaraq 2017-ci illə müqayisədə 2022-ci ildə arıçılıq təsərrüfatlarının sayı 1,6 dəfə artaraq 32,9 min, arı ailələrinin sayı isə 2,4 dəfə artaraq 656,1 min vahid olub. Nəticədə arıçılıq məhsulları olan bal, mum, vərəmum, güləm və arı südü kimi məhsulların istehsalı da əhəmiyyətli dərəcədə artıb.
Şöbə müdiri qeyd edib ki, 2003-cü illə müqayisədə 2022-ci ildə ət və südün emalı məhsullarının istehsalında kəskin artım var. Belə ki, kolbasa məmulatlarının istehsalı müqayisə olunan dövrdə 25,3 dəfə artaraq 29,7 min ton, dondurma istehsalı 40,6 dəfə artaraq 5,9 min ton, qaymaq və xama istehsalı 5,2 dəfə artaraq 8,2 min ton, pendir və kəsmik istehsalı 1,8 dəfə artaraq 57,9 min ton, kərə yağı istehsalı isə 1,9 dəfə artaraq 25,9 min ton olub.

Nazirliyin rəsmisi bu sahədə aparılan islahatlardan danışarkən bildirib ki, heyvandarlığın cins tərkibinin yaxşılaşdırılması, yüksək məhsuldar genetik potensialı olan heyvanların baş sayının artırılması məqsədilə 2009-cu ildən etibarən Avropa ölkələrindən idxal olunan safqanlı damazlıq cins heyvanların fermerlərə güzəştli satışı həyata keçirilir. Hazırda ölkəyə idxal edilən, həmçinin yerli damazlıq təsərrüfatlardan satılan safqanlı cins damazlıq heyvanların satış qiymətinin 60 faizi dövlət büdcəsi hesabına subsidiyalaşdırılır və lizinq yolu ilə güzəştli satışı həyata keçirilir. Həmçinin 2015-ci ildən yerli heyvanların cins tərkibinin yaxşılaşdırılması məqsədilə süni mayalanma yolu ilə alınan hər bir sağlam buzova görə 100 AZN subsidiya verilir. Habelə 2014-cü ildən Süni Mayalama Mərkəzinin və Heyvandarlıq Elmi-Tədqiqat İnstitutunun müasir tələblərə uyğun yenidən qurulması və bu sahədə müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi tədbirləri dəstəklənib.
Heyvandarlıq və quşçuluq təsərrüfatlarında istifadə edilən yem və yem əlavələrinin satışı 2020-ci ildən etibarən əlavə dəyər vergisindən azad edilib, həmçinin müvafiq yem xammalı və yem məhsullarının idxalı Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2022-ci il 1 iyul tarixli Fərmanı ilə əlavə dəyər vergisindən azad edilib, həmçinin yem məhsulları gömrük rüsumundan azaddır. Bundan başqa, “Azərbaycan Respublikasında arıçılığın inkişafının stimullaşdırılması haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 2018-ci ildən arıçılıqla məşğul olan fermerlərə saxladıqları hər arı ailəsinə görə hər təqvim ilində 5 il müddətinə 10 manat məbləğində subsidiya müəyyən edilib. Bütün atılan bu addımlar isə heyvandarlığın inkişafına səbəb olur.