Bakı, 31 mart, AZƏRTAC

Rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı təhsil sahəsi daxil olmaqla bütün fəaliyyət istiqamətlərinə əhəmiyyətli təsir göstərir. Məktəblərin rəqəmsal transformasiyası rəqəmsal iqtisadiyyat dönəminə keçid şəraitində milli təhsil sisteminin inkişafı üçün mühüm amildir. İnkişafın əsas istiqamətləri rəqəmsal təhsil mühitinin yaradılması, tədris sisteminin yenidən gözdən keçirilməsi, fərdiləşdirilmiş tədris prosesinin çevik sisteminin yaradılması, yeni tədris üsullarının, təcrübələrinin və texnologiyalarının tətbiq olunmasıdır. Bu gün dünya daha sürətlə dəyişməkdədir, onlayn təhsil isə normal hala dönməkdədir. Geniş funksionalın, mütəmadi yenilənmənin və təkmilləşdirilmənin, eləcə də “Microsoft” ekosisteminin, eyni zamanda, bütövlükdə istifadə olunması sayəsində, tədris prosesinin həyata keçirilməsi üçün geniş imkanlar yaradan “Microsoft Teams” platforması pandemiya dövründə bilik qazanmaq üçün ən effektiv vasitəyə dönüb.

Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə “Microsoft” şirkətinin əməkdaşlığı, təhsil sisteminin informasiyalaşdırılması üzrə ilk proqramın tətbiqi və nazirliyin Təhsil Sisteminin İnformasiyalaşdırılması İdarəsinin yaradılması ilə 2008-ci ildən başlayıb.

Bu barədə AZƏRTAC-a “Microsoft” şirkətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, pandemiya dövründə Təhsil Nazirliyi distant təhsil problemlərini həll etmək üçün səy göstərirdi. “Microsoft” şirkəti bu problemin həlli üçün, yaratdığı “Microsoft Teams” platformasını təklif etdi. Bütün digər variantlar arasında seçilən bu tətbiq, orta və ali təhsildə intensiv şəkildə istifadə olunmağa başladı. Bu gün 1,4 milyondan çox şagird, ümumtəhsil istiqamətlərini əhatə edən “Virtual məktəb” platformasında qeydiyyatdan keçib. Habelə 51 universitetdən 38-i kollaborasiya və distant təhsil üçün məhz “Microsoft Teams” platformasını tətbiq edir. “Microsoft”, həmçinin orta ixtisas təhsili sahəsində fəaliyyət göstərir. Belə ki, 50 müəssisədən 17-si “Microsoft Teams”i tətbiq edir.

2021-ci il martın 3-də Təhsil Nazirliyi və “Microsoft” şirkəti arasında təhsil sisteminin rəqəmsal transformasiyası haqqında niyyət sənədi imzalanıb. Sənəd 4 istiqaməti əhatə edir. Hər istiqamətdə birgə həyata keçiriləcək bir neçə layihə var. Yeni sənəd Azərbaycanın hazırkı gündəminə və təhsil sisteminə uyğun olaraq hazırlanıb. Tərəflərin əməkdaşlığı 20-yə yaxın mövzunu əhatə edəcək. İlk növbədə nazirliyin elektron xidmətlərində istifadə etdiyi məlumat sistemlərinin təkmilləşdirilməsi olacaq. Bu müəssisə üçün beynəlxalq səviyyədə təcrübə mübadiləsi aparmağa, analizin detallaşdırılması və elektron xidmətlərin effektivliyinin artırılması sahəsində məlumat sistemlərinin təkmilləşdirilməsi üçün müasir texnologiyaları tətbiq etməyə imkan yaradacaq.

Təhsil Sisteminin İnformasiyalaşdırılması İdarəsinin rəhbəri Vüsal Xanlarovun dediyinə görə, bu saziş çərçivəsində Azərbaycan, həmçinin “Leading Countries of the World” koalisiyasının üzvüdür. Bu koalisiyaya üzv olan ölkələr təhsil sisteminin rəqəmsal transformasiyası sahəsində daha uğurlu təcrübələrini öz aralarında bölüşürlər.

“Leading Countries of the World”, həmçinin “Constellation” layihəsi çərçivəsində biz öz təcrübəmizi bölüşür, digər ölkələrdən təcrübəsi ilə tanış oluruq. Bu isə uzun müddətdə bütün üzv ölkələr üçün faydalı olacaq. Bir çox sahələrdə biz özümüzü pioner kimi görürük, çünki bu gün Azərbaycanda həyata keçirilən bir çox layihə gələcəkdə digər ölkələrdə də tətbiq olunacaq. Hazırda bu platformaya təhsil sistemində müasir texnologiyalar tətbiqinin “birinciləri” olan 6 ölkə qoşulub. UNESCO və OSCD də bu platformaya dəstək göstərir və texnoloji sahədə düzgün addım atmağımıza yardım edirlər”, - deyə Vüsal Xanlarov bildirib.

Ölkələrin əməkdaşlığının daha bir istiqaməti müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsinin artırılmasıdır. Saziş çərçivəsində müəllimlərin proqramlı təlimi üçün “Microsoft” texnologiyalarının tətbiqinin imkanları yoxlanılır, eləcə də Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitet ilə birgə hazırkı kontentin, müasir industriyanın tələblərinə cavab verən yeni kontentə dəyişdirilməsinə yönlənmiş yeni layihələr planlaşdırılır. Eləcə də əməkdaşlıq çərçivəsində süni intellektin tətbiq olunması planlaşdırılır. Qeyd edək ki, fevralın 26-dan etibarən “Microsoft”un süni intellekti Azərbaycan dilini tanımağı öyrənib. Bu texnologiyanın köməyilə müəyyən test sistemləri tədqiq olunur və yeni kontentin şagirdlər və müəllimlər üçün faydalılıq dərəcəsinin müəyyənləşdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş predikativ analitika tətbiq olunur.

Vüsal Xanlarov qeyd edib ki, süni intellekt gələcək inkişafda önəmli amillərdən biri olacaq, onun imkanları getdikcə genişlənəcək. Bu isə onun təhsil sahəsində istifadə olunmasına imkan yaradacaq. Biz Azərbaycan məktəblərində tədris keyfiyyətinin təkmilləşəcəyini gözləyirik, çünki müəllimlərin təlimi zamanı yeni texnologiyalara əsaslanırıq. Şagirdlərimizin süni intellekt və başqa istiqamətlər üzrə müxtəlif beynəlxalq yarışlarda iştirak etmək imkanlarının genişləndirilməsi daha bir müsbət amildir.

Qazaxıstanda və MDB ölkələrində “Microsoft Təhsil” sektoru ilə əməkdaşlıq işləri üzrə rəhbər Nurlan Canıbek Təhsil Nazirliyi ilə əməkdaşlığın növbəti mərhələsinə dair şərh bildirərkən, imzalanmış sənədin Azərbaycanda təhsil sisteminin ümumi transformasiyası üçün mühüm olan bütün dəyişiklik mərhələlərini əhatə etdiyini qeyd edib. Bildirib ki, çoxillik əməkdaşlığı nəzərə alaraq sazişin bəzi maddələri artıq həyata keçirilib, bəziləri isə yekunlaşma mərhələsindədir.

Nurlan Canıbek deyib: “Bu yaxınlarda Azərbaycanın 5 məktəbinin qoşulduğu “Showcase School” layihəsinin anonsu elan ediləcək. Eləcə də 50 müəllimin qatılacağı layihə həyata keçiriləcək. Bu əməkdaşlığın yaxın gələcək üçün qoyduğumuz ortaq məqsədlərə nail olmaq üçün qurulmağı çox vacib bir amildir. Memorandumda əks olunan məsələlər həm ümumilikdə təhsil sisteminə, həm də onun hər bir iştirakçısına müsbət təsir göstərəcək”.

Tərəflərin ortaqlığı təhsil sisteminin transformasiyasından başqa, ölkədə informasiya texnologiyaları mütəxəssisləri bazarının radikal dəyişikliklərinə səbəb olacaq. Ali təhsil müəssisələrində tədrisin məzmunun dəyişilməsi və tələbələrin sertifikasiyası bunun aydın nümunəsidir. Hazırda universitetlərdən birində “Microsoft Learn for Educators” layihəsinə start verilib. Layihə çərçivəsində müəllimlərin tədrisi aparılır. Sonra onlar “Microsoft” üzrə imtahandan keçirlər. Bundan sonra universitet “Microsoft” metodikasını təhsil kontentində tətbiq edir. Təhsillərini bitirdikdən sonra tələbələr həm universitet tərəfindən akademik diplom, həm də “Microsoft” tərəfindən professional sertifikat alacaqlar.