Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

MƏDƏNİYYƏT

18 Aprel - Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günüdür

Bakı, 18 aprel, AZƏRTAC

Aprelin 18-i dünyada Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü kimi qeyd olunur. Bu əlamətdar gün Tarixi Yerlər və Abidələrin Mühafizəsi Şurasının (ICOMOS) təklifi ilə UNESCO tərəfindən 1983-cü ildə təsis olunub. Məqsəd insanların diqqətini abidələrin və tarixi yerlərin qorunmasına yönəltməkdir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu əlamətdar gün Azərbaycanda da geniş qeyd olunur. Hər il bu tarixdə qoruqlarda, tarixi məkanlarda abidələrin və tarixi yerlərin qorunmasının təbliği məqsədilə müxtəlif tədbirlər, sərgilər təşkil edilir.

İnsanın yaratdığı abidələr, yaşadığı yerlər zahirən dilsiz olsa da, mövcud durumu ilə bizə çox şey söyləyir. Abidələrin və tarixi yerlərin dağıdılması xalqın, millətin varlığının məhvi deməkdir. Təkcə XX əsrdə baş vermiş iki dünya müharibəsi nəticəsində nə qədər dağıntılar olub. Hazırda dünyada minlərlə abidə məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. Bu baxımdan Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Gününün təsis olunması böyük əhəmiyyətə malikdir.

Ölkəmiz dünyada bəşər sivilizasiyasının ilkin meydana gəldiyi ərazilərdən biridir. Arxeoloji qazıntıların nəticələri göstərir ki, Azərbaycanda yaşamış insanların keçdikləri keşməkeşli və şərəfli yollar qədim yaşayış məskənlərində və çoxsaylı abidələrdə öz əksini tapıb. Yaşadığımız dövrə gəlib çatan bu abidələr hazırda çox qiymətli nümunələr kimi qorunur. Ölkəmizin hər yerində yaşı əsrləri və minillikləri əhatə edən tarixi abidələr mövcuddur. Bütün bunlar xalqımızı torpağa, əcdadlarına bağlayan qırılmaz tellərdir. Azıx mağarasından tapılmış və azıxantrop adlandırılan qədim insanın alt çənə sümüyü Azərbaycanın dünyada ən qədim ibtidai insan məskənlərindən biri olmasını sübut edir. Qobustanda aşkar edilmiş yaşayış məskənləri bu ərazidə ən qədim dövrlərdən insanların məskunlaşdığını təsdiqləyir.

Ölkəmizin ərazisində Manna, daha sonralar cənubda Atropatena dövlətinin yaranması nəticəsində şəhərlər salınıb, müdafiə tikililəri, əzəmətli qala divarları inşa edilib. Qafqaz Albaniyası dövründə şəhərsalma sahəsində mühüm addımlar atılıb. Qəbələ şəhərinin möhkəm qala divarları, saxsı borularla çəkilmiş su kəməri, Dəmirqapı keçidində daşdan tikilmiş müdafiə sistemi, Çıraqqala, Ləkit kəndindəki dairəvi xristian məbədi və digər yerlər şəhərsalma mədəniyyətinin yüksək səviyyəsini göstərir. Ümumiyyətlə, İslamdan əvvəl və sonra ölkəmizin ərazisində qiymətli abidələr inşa olunub. Orta əsrlərə aid abidələr (Möminə Xatun, Qarabağlar, Gülüstan, Bərdə türbələri, Şirvanşahlar sarayı, Şəki xan sarayı, Şuşa şəhərinin abidələri və s.) nəinki Şərq, hətta dünya memarlığının ən gözəl incilərindəndir. Bu məqamda Ulu Öndər Heydər Əliyevin müdrik kəlamlarını qeyd etmək yerinə düşər: “Biz tarixi keçmişimizə nəzər salarkən, ulu babalarımızın yaratdığı və indiyə qədər yaşayan abidələrlə, qalalarla, şəhərlərlə, heykəllərlə, yollarla – yaradılan hər bir şeylə fəxr edir və bunları yaradanları daim xatırlayır, onlara öz minnətdarlığımızı bildiririk”.

Abidələrimizin və tarixi yerlərimizin məhv olmaq təhlükəsi ölkəmizin bəzi bölgələrindən də yan ötməyib. İşğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda Ermənistanın hərbi birləşmələri milli mədəniyyət abidələrimizi qəddarcasına dağıdıb.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 2 avqust tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş dövlət tərəfindən mühafizə olunan daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısında Qobustan qoruğunda 1067 sayda dünya əhəmiyyətli, “İçərişəhər” Tarix-Memarlıq Qoruğunda 3 dünya, 93 ölkə, 2568 yerli əhəmiyyətli, “Qala” Tarix-Etnoqrafiya Qoruğunda 7 ölkə, 234 yerli, “Nardaran” Tarix-Mədəniyyət Qoruğunda 1 dünya, 5 ölkə, 7 yerli, “Atəşgah məbədi” Tarix-Memarlıq Qoruğunda 1 dünya əhəmiyyətli tarixi abidə qeydə alınıb. Son illər ərazidə 1700-dək yeni abidə aşkar olunub. Tariximizin təcəssümü olan bu abidələr turizm baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır.

Tarixi abidələrimizin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması sahəsində dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın ölkə daxilində və xaricində həyata keçirdikləri böyük işlər hər kəs üçün ən gözəl örnəkdir.

“İçərişəhər” memarlıq kompleksi, Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğu UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil edilib. Qobustandakı muzey isə 2013-cü ildə Avropanın ən yaxşı muzeyləri sırasında olub. Milli mədəni irsin qorunmasını təmin etmək, “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyasını həyata keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 27 dekabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpası, qorunması, tarix və mədəniyyət qoruqlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və inkişafına dair 2014-2020-ci illər üzrə Dövlət Proqramı” isə görüləcək işlərin istiqamətini dəqiq müəyyən edən qiymətli sənəddir. Bu sənədə daşınmaz tarix-mədəniyyət abidələrinin yeni siyahısının tərtibi, bərpa-konservasiya işlərinə dair normativ sənədlərin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması, qoruqların maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi, yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanması, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın inkişafı kimi vacib məsələlər daxil edilib.

Azərbaycan rəhbərliyinin böyük diqqət və qayğısı sayəsində ölkəmizdə tarixi abidələrin tədqiqi, mühafizəsi və bərpası, mədəniyyət nümunələrinin beynəlxalq aləmdə təbliği istiqamətində böyük işlər görülür. Bütün bunlar isə Azərbaycanın qlobal dünyaya öz maddi və mənəvi mədəniyyəti ilə birgə inteqrasiyasını təmin edir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Nazir: Hazırda ünvanlı sosial yardım alanların sayı 70 mini keçib

Bəzi rayonlarda leysan, yüksək dağlıq ərazilərdə isə qar yağacağı proqnozlaşdırılır

Avropa İttifaqı, ABŞ və Serbiya Kosovonun serb banklarını bağlamasını pisləyib

KOBİA sədri sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün qeydiyyatdan keçmiş qadınların sayını açıqlayıb

Türkiyəli parlamentarilər “ASAN xidmət” mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olublar

Türkiyə əsilli mafiya başçısı İtaliyada saxlanılıb

BDU-da açıq forum: “Özündən başla, bu gün könüllü ol!”

“The Guardian”: Göz rənginin dəyişdirilməsi əməliyyatı geniş yayılır

Azərbaycanda ilk dəfə udmurt yazıçısının kitabı nəşr olunub

İtaliyanın müdafiə naziri xəstəxanaya yerləşdirilib

COP29 iqlim dəyişmələri ilə mübarizədə mühüm qlobal hadisələrdən biridir - Macarıstan səfiri

AQTİ-nin mütəxəssisləri ADAU-nun tələbə və məzunlarına təlim keçiblər

Dubayda avtomobil qeydiyyat nişanı 2 milyon dollara satışa çıxarılıb

İşləməyən vətəndaşlara dəfn müavinətlərinin verilməsi təklif olunub

Azərbaycan Kamandan Oxatma Federasiyasına yeni prezident seçilib

Sahil Babayev: Qanuna dəyişikliklər vətəndaşların sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəlib

Səfir: COP29 Azərbaycan tarixində ən mühüm hadisələrdən biri olacaq

“Azərtütün” tərəfindən bu günədək şimal-qərb rayonlarında 616,3 hektar sahədə tütün əkilib

Milli Aviasiya Akademiyasında “Pilotsuz Sistemlər: Süni İntellekt, Dizayn və Səmərəlilik” üzrə beynəlxalq simpozium keçirilir

Kopenhagendə Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə tədbir keçirilib

ADA Universitetində iqlim fəaliyyətləri üzrə imkanlar və çətinliklər mövzusunda müzakirə aparılıb

Azərbaycanda ilk dəfə “Ekonəqliyyata keçid” sərgisi təşkil edilib

“Araz-Naxçıvan” iki legioner oyunçu ilə yollarını ayıracaq

UNESCO: İnsanların təbiətə münasibəti kökündən dəyişməlidir

“Türk dünyasının şəhid ailələri arasında əlaqələrin inkişafı” - konfrans

Ülviyyə Cabbarova: Əmlak sığortası üzrə maariflənmənin aşağı olması maliyyə itkisinin artmasına səbəb olur

Diplom tanınması zamanı ən çox imtina alan universitetlərin adları məlum olub

Səhiyyə naziri Teymur Musayev Naxçıvanda səfərdədir

Rusiya Federal Agentliyinin rəhbəri: Vahid standartların tətbiqi əhəmiyyətlidir

Bu gün Xalq artisti Mehdi Məmmədovun anadan olmasından 106 il ötür

Yeni Kaledoniya: Fransız müstəmləkəçiliyinə qarşı üsyan

ASA: Ehtiyat tədbirləri sığorta sektorunun ciddi maliyyə itkisi ilə üzləşməsinin qarşısını ala bilər

NBA: “Boston Seltiks” yarımfinalın ilk oyununda qalib gəlib

Sahil Babayev: Sosial sahə həssas seqment kimi daim dövlətimizin diqqətində saxlanılır

Masallıda nöqsanlar aşkarlanan ət kəsimi məntəqəsinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb

Azərbaycan Kuboku: Final oyununun biletlərinin qiyməti açıqlanıb

Nazir: Pensiyanın növ dəyişməsinin elektron qaydada təmini ildə 6-7 min vətəndaşı əhatə edəcək

Komitə sədri: Azərbaycanda qadınların böyük potensialı var

Beynəlxalq axtarışa verilmiş şəxs Azərbaycandan Qazaxıstana ekstradisiya olunub

DİN: Polis əməkdaşları itkin düşən bir neçə nəfəri tapıb

Azərbaycan millisinin Türkiyə ilə keçirəcəyi oyunların hakimləri açıqlanıb

Bakıda MDB Metrologiya və Sertifikatlaşma üzrə Dövlətlərarası Şurasının Texniki Komitələrinin müşavirəsi keçirilir

TBMM-in Baş katibinin müavini Ulu Öndərin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib

Ötən il Azərbaycanda sığorta təminatı verilən risklərin həcmi ÜDM-i 4 dəfə üstələyib

“Qaraca qız” tamaşasının premyerası olacaq

Bu gün Avropa Liqasının qalibi müəyyənləşəcək

Əmək pensiyasının bir növdən başqa növə keçirilməsi hansı halda mümkün olacaq?

Ötən gün 2 tüfəng könüllü olaraq təhvil verilib

Musa Quliyev: Yeni qanun layihəsi sosial sığorta prinsipinin təkmilləşdirilməsini özündə ehtiva edir

Bakıda qadın liderliyinə həsr olunmuş “SHE Congress” keçirilir

ADA Universitetində COP29-la bağlı seminar keçirilir

Bakı İlahiyyat Kollecinə qəbul olmaq istəyən abituriyentlərin nəzərinə!

Vaşinqtonda 8-ci Trans-Xəzər Forumu keçirilib VİDEO

Azərbaycanda keçiriləcək minifutbol üzrə dünya çempionatının vaxtı dəqiqləşib

Hərbi xidmətdən yaşa görə pensiyaya buraxılanlar üçün pensiya yeni qaydada hesablanacaq

“Vikipediya”nın Azərbaycan dili bölməsində keyfiyyət göstəricisi 44-dən 45-ə yüksəlib

AMB: Son beş ildə sığorta bazarının həcmi 2 dəfə böyüyüb

Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 2023-cü il 13 aprel tarixli 20/01-020 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Magistral neft kəmərlərinin istismarında texniki təhlükəsizlik Qaydaları”nda dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin QƏRARI

AzMİU ilə Atatürk Universiteti arasında əlaqələr genişlənir

Leyla Əliyeva İsveçrədə BMT ofisində görüşlər keçirib

Türkiyə nümayəndə heyəti Ulu Öndərin məzarını, Şəhidlər xiyabanını və “Türk şəhidliyi” abidəsini ziyarət edib

FHN: Ötən gün 27 halda yanğına çıxış olub, 5 nəfər xilas edilib

BDU-da elmi seminar: Milli H-indeksi platforması

DİN: Ötən gün 65 cinayətin açılması təmin olunub

Dünya çempionatı: Azərbaycanın daha iki cüdoçusu mübarizəyə başlayır

Latviyalı yazıçının “Ölüm rəqsi” kitabının təqdimatı olub

Dünya birjalarında neft ucuzlaşıb

Deputatların əmək pensiyalarına əlavələr yeni qaydada hesablanacaq

Milli Məclisdə əmək pensiyaları ilə bağlı yeni qanun layihəsi müzakirə olunur

“Məktəbdə...” layihəsinin növbəti görüşü keçiriləcək

Azərbaycan Basketbol Liqası: Bu gün final seriyasının üçüncü oyunu keçiriləcək

Emin Əmrullayev Dünya Təhsil Forumunda görüşlər keçirib

Dörd nəfərin zəhərlənməsi faktı ilə bağlı Sumqayıt Şəhər Prokurorluğunda araşdırma aparılır

Saatlıda keçirilən turnirdə 200-dən çox şahmatçı qız mübarizə aparıb

Baş nazir Əli Əsədov İran İslam Respublikasına səfər edəcək

Culfa rayonunda sursat aşkarlanıb VİDEO

Azərbaycan nefti ucuzlaşıb

Henrik Hololeyi: Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu çox vacib dönüş nöqtəsidir

Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Salyanda vətəndaşlarla görüşəcək

Avropa Komissiyasının rəsmisi: Azərbaycan hər zaman Aİ-nin etibarlı və vacib enerji tərəfdaşı olub

Bakının bir sıra yollarında sıxlıq müşahidə olunur

Riçard Hoqland: Azərbaycanla Ermənistan arasında baş verən son hadisələr tarixi proseslərdir VİDEO

Ordu generalı To Lam Vyetnamın yeni prezidenti seçilib

Ticarət nazirinin müavini: ABŞ Xəzər regionunun iqtisadi və strateji əhəmiyyətini anlayır

Xəzər İbrahim: Azərbaycan Orta Dəhlizlə bağlı bütün məsələlərin mərkəzindədir VİDEO

UNESCO-nun mənzil-qərargahında “Rəmzlərin rəqsi” adlı kəlağayı sərgisinin açılışı olub VİDEO

İtaliyada taksi sürücüləri tətil edib

Latviyada Rusiya vətəndaşlığını saxlayan şəxslər orduya çağırılmayacaqlar

“Meta” Slovakiyanın Baş nazirinə sui-qəsd edən şəxsin feysbuk hesabını silib

Rəsmi Tbilisi Venesiya Komissiyasının rəyini sərt tənqid edib

Süni intellekt tibb işçilərinə kömək edəcək

Beynəlxalq Buker Mükafatı qalibinin adı açıqlanıb

Vladimir Putin: İran Prezidenti etibarlı tərəfdaş idi

Çin kəşfiyyatına cəsusluqda ittiham olunan keçmiş Britaniya dəniz piyadası ölü tapılıb

Hidayət Heydərov: Hədəfim “Paris-2024”də qızıl medal qazanmaqdır VİDEO

Dünya çempionu Hidayət Heydərov Vətənə dönüb

ABŞ Böyük Britaniyaya iki strateji bombardmançı təyyarə göndərib

Argentinada ətyeyən dinozavrın yeni növü aşkar edilib

Nigerdə yaraqlıların hücumu nəticəsində azı 7 əsgər öldürülüb

Qəzza sakinlərinə ərzaq paylanması təhlükəsizlik səbəbindən dayandırılıb