Türk diyarımız Qaqauz Yeri - Komratdan reportaj VİDEO
Komrat, 9 iyun, AZƏRTAC
Bu dəfə yolumuz oğuz türk diyarımız Qaqauz Yerinə düşdü. Qaqauziya Muxtar Ərazi Qurumundan xüsusi reportaj hazırlamaq üçün Moldovanın paytaxtı Kişineudan təxminən 100 kilometr məsafədə yerləşən mədəniyyəti, dili, adət-ənənəsi Azərbaycana yad olmayan paytaxt Komrat şəhərinə yollandıq.
Komrat şəhərinə səfərimiz ümummilli lider Heydər Əliyevin büstünü ziyarətlə başladı. Ulu Öndərin büstü Komrat şəhərinin mərkəzi parkında türk dünyasının birliyi, tarixi, mədəni əlaqələrinin inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə ucaldılıb. Bu parkda digər nüfuzlu şəxslərin, tanınmış ictimai-siyasi xadimlərin, yaradıcı insanların da büstləri var.
Parkın yanında yerləşən Komrat Dövlət Universitetində isə Azərbaycan Tədris Mərkəzi fəaliyyət göstərir. 2008-ci ildə Azərbaycanın Moldovadakı səfirliyinin təşəbbüsü ilə açılan Mərkəzdə ölkəmizin tarixi, folkloru, dili və ədəbiyyatı öyrədilir. Bu, bir daha Azərbaycandan Qaqauz Yerinə könül körpüsünün göstəricisidir. Yeri gəlmişkən, universitetin pedaqoqu, şair İvan Nikiolayeviç Milefin qaqauz dilində söylədiyi şeir, türk dünyasına, o cümlədən Azərbaycana göndərdiyi qucaq dolu salamı tarixi kökümüzün bağlılığının bariz nümunəsidir.
Universitetdə, həmçinin Türkiyə Mədəniyyət mərkəzi də fəaliyyət göstərir. Burada da ortaq türk tarixi, mədəniyyəti geniş təbliğ olunur. Bu mərkəzdə Azərbaycanda uzun müddət yaşayan, doktorluğu müdafiə edən pedaqoq, şərqşünas Güllü Karanfil Komrat şəhərində Azərbaycan ilə Türkiyəni böyük həvəs və sevgi ilə təmsil edir. O, türk birliyinin möhkəmlənməsi yolunda yorulmadan fəaliyyət göstərir, Azərbaycan və Türkiyə mədəniyyətini, tarixini təbliğ edir.
“Hazırda Komrat Dövlət Universitetində türkologiya bölümündə dərs keçirik. Azərbaycan mədəniyyətini qaqauzlara təbliğ edirik, çünki qaqauzlar Azərbaycan türkləri ilə eyni xalqın nəvələridir. Ona görə də bu birliyi qorumağa çalışırıq”, - deyə Güllü Karanfil əlavə edib.
Türkiyə hökumətinin Komrat şəhərinə dəstəyini isə Qaqauz Yerinin hər hissəsində hiss etmək mümkündür. Türkiyənin maliyyə dəstəyi ilə Komratda yeni stadion, Gənclik Mərkəzi, Atatürk adına Kitabxana fəaliyyət göstərir. Atatürk adına Kitabxanada 9 minə yaxın kitab saxlanılır. Burada, həmçinin Yunus Əmrə adına İnstitutun Komrat Türk Mədəniyyət Mərkəzi də mövcuddur.
Komrat şəhərində sovet dövrünün qalıqlarına da rast gəlmək olur. Şəhərin mərkəzində Leninin heykəli buna bariz nümunədir. Onu da qeyd edim ki, Qaqauz Yerində ən çox danışılan dil qaqauz və rus dilləridir.
Qaqauz Yerinin ali təhsil ocaqlarında azərbaycanlı tələbələr də təhsil alır. Onlar həm də Azərbaycan mədəniyyəti və tarixinin təbliğində yaxından iştirak edirlər. Belə tələbələrdən biri də Şamaxı rayonundan olan, Komrat Dövlət Universitetinin sonuncu kurs tələbəsi Sakit Niyazlıdır. O, həmçinin humanitar aksiyalarda iştirak edir.
“Komrata 5 il öncə təhsil almağa gələndə, özümü xaricdə deyil, Vətənimdəki kimi hiss etdim. Mədəniyyətimiz, dilimiz eynidir, doğma Vətənim Azərbaycanda gördüyüm münasibəti Qaqauziyada da gördüm”, - deyə Sakit Niyazlı vurğulayıb.
Beləliklə, Komratdan xoş xatirələrlə ayrılırıq. Oğuz türk elində insanların tarixinə, milli ənənəsinə bağlılığı, türk birliyinin möhkəmlənməsində gördükləri işlər bizdə böyük qürur hissi yaradır.
Emil Hüseynli
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Komrat