Ada sakinləri Fransa hökumətinin boş vədlərindən yorulublar
Bastia, 21 mart, AZƏRTAC
“Gözəllik adası” sakinlərinin qəzəbi bir az səngisə də, hələ soymayıb. Fransa dövlətindən narazılıq getdikcə daha kəskin xarakter alır. Bastia sakinləri 34 il əvvəl Ajaksioda prefekt Erinyakın öldürülməsində iştirakına görə ömürlük həbs edilmiş, Arl həbsxanasında döyülərək komaya düşmüş, keçmiş çoban və Korsikanın müstəqilliyini tələb edən fəal İvan Kolonna öldüyü təqdirdə zorakılığın yenidən daha kəskin şəkildə baş qaldıracağını bildirirlər. İvan Kolonna martın 2-dən xəstəxanada koma vəziyyətindədir.
Fransa daxili işlər naziri J. Darmanən korsikalıları“ muxtariyyət” kartı ilə sakitləşdirmək üçün adaya səfər etdi. Ada sakinlərinin sözü ilə desək, “muxtariyyət” perspektivini təklif edərək, sakitliyi qoruyub saxlamağa çalışdı.
Jerar Darmanənin adaya səfərinin müddətini uzatması nazirin bu cəhdinin heç də asan olmadığından, ada təmsilçiləri ilə dialoqun nə qədər ağır getməsindən xəbər verir. Fransa daxili işlər naziri hətta adanın siyasi-iqtisadi və sosial aktorları ilə məsləhətləşmələrdən sonra müzakirələr üçün təqvim irəli sürüb. “Təklif etdim ki, 2022-ci ilin sonunadək adanın institusional təkamülü ilə bağlı razılığa gəlməyi sürətləndirə bilərik və bu, “bəlkə də” müxtariyyətə qədər gedə bilər”, - deyə fransız nazir bildirib.
Bastia sakinləri uzun illərdir ki, Korsika dilinin administrativ səviyyədə istifadəsini, onların “korsikalı” kimi tanınmasını, korsikalı siyasi məhbusların adadakı həbsxanalara qaytarılmasını, adaya muxtariyyət verilməsini tələb edirlər. Fransa dövlətinin bu tələblərə uzun illərdir etinasız yanaşması, İvan Kolonnanın “xüsusi statuslu məhbus” olmasına baxmayaraq, həbsxanada döyülməsi ada sakinlərinin səbir kasasını daşırıb.
Bu arada 2014-cü ildən silahı yerə qoyan Korsika Milli Azadlıq Cəbhəsi (FLNC) yerli mətbuata (Corse-Matin) göndərdiyi açıqlamada xəbərdarlıq edib: “Əgər Fransa dövləti yenə də kar qalarsa (?), bugünkü küçə döyüşləri sabah gecə partizan döyüşlərinə çevriləcək”.
İki həftə davam etmiş kütləvi nümayişlərdən sonra bir neçə ictimai bina nümayişçilər tərəfindən zəbt edilib. Jil Simeoni bildirib ki, "bunlar səfərbərliyin güclü olduğunu və hər kəsin gözlədiyi siyasi reaksiyanın təmin olunmadığı təqdirdə onun davam edəcəyini və artacağını göstərən dinc mübarizədir".
Vəziyyəti belə görən Fransa daxili işlər naziri deyib ki, İvan Kolonnaya qarşı “mənfur təcavüzün” tezliklə tam aydınlaşdırılacaq. Məhkəmə araşdırmaları ilə yanaşı, Milli Assambleyada da bu işlə bağlı dinləmələr başlayıb və nəticələr gələn həftə ictimaiyyətə açıqlanacaq.
Martın 2-dən komada olan İ.Kolannaya qarşı təcavüz 2015, 2017 və 2021-ci illərdə keçirilmiş ərazi seçkilərindəki qələbələrdən sonra beşillik mandatları müddətində tələblərinin yerinə yetirilməməsindən məyus olan millətçilərlə hökumət arasında gərginliyi pik həddə çatdırıb. Bastia sakinlərinə görə, İ.Kolonnanın ölümü bu gərginliyi daha da alovlandıracaq. İ.Kolonna komadan çıxdığı təqdirdə, Fransa dövləti muxtariyyətlə bağlı verdiyi vədə əməl etməlidir. Fransanın indiki hökumətinin isə cəmi 5 həftə ömrü qalıb. Aprelin 24-dən sonra Fransada hakimiyyətə yeni hökumət gəlməlidir. Odur ki, indiki qısa ömürlü hökumətlə müzakirələrə başlamaq istəməyən ada sakinləri yeni hökumət formalaşana qədər gözləməyə məcburdurlar.
Adada iki həftə davam edən iğtişaşlar zamanı 130-dan çox insanın yaralandığı bildirilir. Bastiada liseylərin qarşısında barrikadalar qurulub. Küçələrdə divarlara siyasi fəallar tərəfindən müxtəlif şüarlar yazılaraq, Korsikanın azadlığı istənilir.
Şəhla Ağalarova
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Bastia