ADAM ERELİ: AZƏRBAYCANDA SEÇKİ PROSESİNDƏKİ İRƏLİLƏYİŞLƏR GÖZ QABAĞINDADIR
ADAM ERELİ: Hamını salamlayıram. Məndə iki xəbər var. Söhbətimə onlardan başlayacağam. Birinci xəbəri brifinqdən sonra yazılı şəkildə təqdim edəcəyik. O, Azərbaycanda parlament seçkilərinə aiddir. Bu bəyanatda biz ATƏT-in müşahidə missiyasının Azərbaycanda parlament seçkiləri barədə rəyini açıqlayacağıq. Bu il Azərbaycanda seçki prosesində yaxşılaşma hallarına baxmayaraq, xeyli sayda pozuntular və saxtakarlıqlar var. Biz Azərbaycan hökumətinə bu pozuntuları Azərbaycan qanunlarına və seçki qanunvericiliyinə müvafiq surətdə ciddi şəkildə araşdırmağa başlamağı məsləhət görürük. Biz həmçinin nəzərə çatdırmalıyıq ki, bütün etiraz nümayişləri dinc xarakter daşımalı və qanun çərçivəsində keçirilməlidir. Bütün partiyalar zorakılıq törətməkdən çəkinməlidirlər. Bu barədə suallar varmı?
SUAL: Bu deyilənlərin Azərbaycan hökuməti üçün əhəmiyyəti olacaqmı? Məlumdur ki, Siz seçkilərin nəticələrindən narazısınız. Bu halda Azərbaycan hökuməti ilə münasibətləriniz necə inkişaf edəcəkdir?
ADAM ERELİ: Bu çox geniş sualdır. Ölkənin beynəlxalq standartlara və vətəndaş hüquqlarına öz hörmətini ifadə etmək üçün atdığı addımlar bizim üçün çox vacibdir və Azərbaycanla münasibətlərimizə böyük təsir göstərir. Deməliyəm ki, seçki prosesindəki irəliləyişlər göz qabağındadır: seçkilərdə iştiraka olduqca çox namizəd buraxılmışdır, mətbuat seçkiləri geniş işıqlandırmaq imkanına malik idi, əcnəbi müşahidəçilərin səsvermə prosesini izləmək imkanı vardı. Lakin əgər müəyyən ölkə ilə münasibətlər inkişaf edirsə, onda bu münasibətlərin miqyası, genişliyi və dərinliyi siyasi iştirakın miqyasından, insan hüquqlarına və siyasi islahatlara hörmətdən asılıdır.
SUAL: Siz bu asılılıqdan konkret olaraq danışa bilərsinizmi? Sizin fikirləriniz bir qədər mücərrəd fəlsəfi mühakimələri xatırladır.
ADAM ERELİ: Bəli.
SUAL: Ölkədə seçkilər keçirilib və bu seçkilər Sizin azadlıq anlamınıza uyğun gəlmir. Bu, belə ölkə ilə iqtisadi münasibətlər qurmağa, hərbi sahədə və ya neft sahəsində əməkdaşlıq etməyə imkan verirmi?
ADAM ERELİ: Mən Sizinlə tam razı deyiləm. Bizim Azərbaycanla müəyyən münasibətlərimiz var. Biz bu münasibətləri inkişaf etdirmək niyyətindəyik. Biz Azərbaycanla bir çox sahələrdə əməkdaşlıq etmək fikrindəyik. Bu, energetika, təhlükəsizlik, terrorizm, iqtisadi, siyasi sahələridir, regional və ikitərəfli əməkdaşlıq məsələləridir. Planlarımız bu ölkədə parlament seçkilərindən asılı olmamalıdır.
Sualınıza cavab olaraq, bu seçkilərin və Azərbaycan hökumətinin atdığı addımların Prezidentin andiçmə mərasimində söylədiyi nitq baxımından gələcəyə nə kimi təsir göstərəcəyini bildirmək istərdim. Demək istəyirəm ki, Amerika digər ölkələrə bizim qəbul etdiyimiz azadlıqlara nail olmağa kömək göstərməkdə maraqlıdır. Bu, hər hansı digər ölkə kimi, Azərbaycan üçün də doğrudur.
SUAL: Beləliklə, əgər düz başa düşdümsə, Siz bundan sonra da irəliləyə bilərsiniz – ABŞ seçkiləri saxtalaşdıran hökumətlə birlikdə qalan bütün məsələlərdə, iqtisadi, siyasi, hərbi və başqa sahələrdə bundan sonra da irəliləyə bilər.
ADAM ERELİ: Mən məsələni belə qoymazdım və onu belə rakursda qəbul edə bilmərəm.
SUAL: Axı, Siz dediniz ki, seçkilər saxtalaşdırılıb. Dediniz ki, saxtakarlıqlar geniş miqyasda olub və başlıca narahatlıq...
ADAM ERELİ: Mən dedim ki, parlament seçkilərində saxtakarlıqlar və ayrı-ayrı saxtakarlıq halları olub. Bu ayrı-ayrı saxtakarlıq halları və daha ciddi pozuntular araşdırılmalıdır. Onlar Azərbaycan qanunlarına və qanunvericilik aktlarına müvafiq surətdə araşdırılmalı və bu, siyasi proseslərdə dinc iştirak edən adamların şikayətlərini ödəməlidir. Demokratiyaya, qanunun aliliyinə və öz vətəndaşlarının hüquqlarının müdafiəsinə sadiq olan hər bir ölkənin üzərinə belə mühüm öhdəlik düşür.
Azərbaycan həmin öhdəlikləri götürərək irəlilədiyinə, pozuntu və saxtakarlıq hallarına reaksiya verdiyinə görə, bu, əlbəttə, münasibətlərimizə təsir göstərir. Əgər indi siz məndən parlament seçkiləri haqqında məlumatlarımızın nəyə əsaslandığını, nəyi etmək və etməmək, hansı əlaqələri kəsmək və kəsməmək barədə düşündüyümüzü soruşursunuzsa, deməliyəm ki, sadəcə olaraq, qapı qoymaq və onlara bu qapıya top vurmaqda kömək etmək olar. Bax, biz belə edirik. Nəyi etməyi və nəyi etməməyi həll etmək onların işidir, biz görməliyik ki, onlar nə edirlər, nə kimi tədbirlər görürlər, biz haraya getdiyimizi qiymətləndirməliyik. Bu mənada, seçkilərdən cəmi bir gün keçib və buna görə də başlanğıc mərhələdə olduğumuz bir vaxtda hansısa xüsusi tədbirlər barədə diskussiyaya girişmək istəmirəm.
SUAL: Belə çıxır ki, Siz pozuntulara yol verilməsinə təəccüblənmisiniz, elə deyilmi?
ADAM ERELİ: Bilirsinizmi, siz, gəlin, əvvəlcə, dediklərimi dinləyin və sözlərimi yadda saxlayın. Bu sözlər aydın deyilir. Mən dedim ki, ciddi pozuntular olub və saxtakarlıqlar haqqında bəyanatlar verilib. Lakin bu ittihamlar ümumən seçki prosesinə aid deyildir. Sərbəst toplaşmaq azadlığına seçkilər ərəfəsində məhdudiyyət qoyulduğu, polis tərəfindən zorakılıq olduğu, müxalifət tərəfdarlarının tutulduğu və yerli hakimiyyət orqanlarının seçki prosesinə qarışdığı barədə ayrı-ayrı bəyanatların araşdırılmasına çağırışlar var. Yəni, narahatlıq doğuran və araşdırılmalı olan ayrı-ayrı hallar və ayrı-ayrı əməllər mövcuddur, odur ki, təhqiqat aparmaq və diqqəti buna cəlb etmək çox vacibdir, ən başlıcası isə, aydınlaşdırmaq lazımdır ki, insanların seçkilərə və onların legitimliyinə inamı varmı. Azərbaycan hökuməti bu məsələlərə diqqət yetirməlidir.
ABŞ ATƏT-in Azərbaycanda parlament seçkiləri ilə bağlı nöqteyi-nəzərini bölüşür. Əlbəttə, ötən seçkilərlə müqayisədə vəziyyət yaxşıdır, lakin kobud pozuntu halları qeydə alınmışdır və bu hallar Azərbaycan dövləti tərəfindən araşdırılmalıdır.
SUAL: Bu pozuntular qəbul edilərsə, hansı tədbirlər görüləcəkdir?
ADAM ERELİ: Əvvəla, hər şey faktlara əsaslanmalı, ikincisi, Azərbaycan qanunvericiliyi çərçivəsində olmalıdır, seçkilərin nəticələri isə xalqın iradəsinə uyğun gəlməlidir.
Bölmənin digər xəbərləri
