“Akademik İqrar Əliyev - Azərbaycan Atropatenaşünaslığının banisi” adlı konfrans keçirilib
Bakı, 7 mart, AZƏRTAC
AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix və Etnologiya İnstitutunda “Akademik İqrar Əliyev - Azərbaycan Atropatenaşünaslığının banisi” adlı konfrans keçirilib.
Bu barədə AZƏRTAC-a institutdan məlumat verilib. İnstitutun direktoru tarix elmləri doktoru Kərim Şükürov tədbirdə İqrar Əliyevin həyat yolundan danışıb. Bildirib ki, İqrar Əliyev Azərbaycan tarixşünaslığında ilk dəfə olaraq Midiya tarixini tədqiq etməyə başlayıb. Onun çoxsaylı əsərlərində Midiya mədəniyyəti geniş işıqlandırılıb, Cənubi Azərbaycan və onunla həmhüdud olan əyalətlərin sakinlərinin etnik tarixi problemi dərindən tədqiq edilib.
Sonra şöbə müdiri Ramin Ağayev “Cənubi Azərbaycan III – IX əsrlərdə (Suriya mənbələri əsasında)” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. O bildirib ki, suriyalı müəlliflərin əsərləri Cənubi Azərbaycanın qədim və erkən orta əsrlər tarixini öyrənmək üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir. Həmin mənbələrin dövrün digər sinxron qaynaqları, xüsusilə ərəbdilli mənbələrlə müqayisəli tədqiqi III–IX əsrlər Azərbaycan tarixinin daha ətraflı şəkildə öyrənilməsinə və yeni faktların ortaya çıxarılmasına imkan verə bilər.
Qədim dövr tarixi şöbəsinin müdiri Allahverdi Əlimirzəyev “Karibtu-Kerefto: Atropatenada Heraklın kult mərkəzi” mövzusunda məruzə edib. O, Kerefto mağara kompleksinin Hellinizm dövrü mədəniyyətinin bariz nümunəsi olduğunu söyləyib.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Rauf Məlikov “Atropatena onomastikası” adlı məruzəsində bildirib ki, eramızdan əvvəl IV əsrin son rübündə formalaşmış, Parfiya və Orta Fars dillərinin uzunmüddətli təsirinə məruz qalmış Mada-Atropatena dilinin özünəməxsus inkişafı eramızın VII əsrinin sonunadək davam edib. Mada-Atropatena onomastikası əsasən antik müəlliflərin əsərlərində və Atropatenanın qonşularına məxsus arami yazılı kitabələrdə saxlanılıb. Mada-Atropatena onomastikasının etimoloji tədqiqinin nəticələri bu dilin, şübhəsiz ki, geniş yayılmış İran dillərindən biri olmasını göstərir.
Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun Etnoarxeologiya şöbəsinin aparıcı elmi işçisi Anar Ağalarzadə “Atropatenada sarmat-alan izləri (Əminli küp qəbrinin materialları əsasında)” adlı məruzə ilə çıxış edib. O, Azərbaycanın Antik dövr tarixinin öyrənilməsində küp qəbirlərin tədqiqinin xüsusi əhəmiyyətə malik olduğunu söyləyib.
“Atropatena dövləti – Azərbaycanın siyasi coğrafiyasının təşəkkülü” mövzusunda məruzə edən Qədim dövr tarixi şöbəsinin böyük elmi işçisi Ramin Əlizadə eramızdan əvvəl I minilliyin ikinci yarısında Azərbaycanın siyasi coğrafiyasının formalaşmasında yeni mərhələ başlandığını diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, eramızdan əvvəl IV əsrin sonuncu rübündə Azərbaycanın siyasi coğrafiyasının təşəkkülü dövrü tanınmış hərbi-siyasi xadimi olan Atropatın fəaliyyəti ilə bağlıdır. Ramin Əlizadə bildirib ki, bu səbəblə onun qurduğu dövlət də öz adı ilə Atropatena adlanırdı.
Qədim dövr tarixi şöbəsinin kiçik elmi işçisi Selcan Həşimova “Atropatenanın beş şəhərinə dair qeydlər (Aşşur kitabələri və antik mənbələr əsasında)” adlı məruzə ilə çıxış edib. O qeyd edib ki, Atropatenanın 5 şəhəri (Andarpatian, Fraata, Qazaka, Fraaspa, Vera) Aşşur dövlətinin eramızdan əvvəl 714-670-ci illərə aid mixi yazılı mətnlərində xatırlanır. Selcan Həşimova qeyd edib ki, Antarpatian şəhəri Aşşur hökmdarı II Sarqona xərac verən şəhərlərin siyahısında qeydə alınıb. Bildirib ki, həmin dövrə aid mətnlərdə Qazaka şəhəri “Aqazi” formasında qeydə alınıb və Zəncanla eyniləşdirilir.
Tarix elmləri doktoru profesorlar İradə Bağırova, Tofiq Mustafazadə, Əsədulla Cəfərov, Nərgiz Quliyeva, eləcə də Şahbaz Muradov İqrar Əliyevlə bağlı öz xatirələrini bölüşüblər.
Bölmənin digər xəbərləri
