ARAM SARKİSYAN NƏ BARƏDƏ SUSDU?
Budapeşt, 7 noyabr (AZƏRTAC). Ermənistanın xarici işlər naziri Edvard Nalbandyan bu günlərdə demişdir: “Bu gün Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsinə dair danışıqlarda yalnız status məsələsi müzakirə edilir”. Onun sözlərinə görə, erməni tərəfi üçün prioritet məsələ Dağlıq Qarabağın statusu və təhlükəsizliyidir. Nazir demişdir: “Mən “təhlükəsizlik” sözünü ən geniş mənada işlədirəm, bu isə həm Ermənistanla quru əlaqəsi olması, həm də bir sıra başqa komponentlər deməkdir”.
Erməni nazirin bu bəyanatı ilə əlaqədar ona xatırlatmalıyıq ki, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu ilə Ermənistanın bugünkü ərazisi arasında quru əlaqəsi həmişə, ən azı son bir neçə milyon il ərzində mövcud olmuşdur. Bu iki ərazi arasında heç vaxt heç bir boğaz və ya dərin uçurum olmamışdır, Laçın rayonu da həmişə quru ərazi olmuşdur.
Dövlət sərhədlərinə gəldikdə isə, bu, başqa məsələdir: onlar toxunulmazdır və güclə, hər iki dövlətin razılığı olmadan dəyişdirilə bilməz. Əgər Ermənistan suveren Azərbaycanın ərazisinin bir hissəsinin (indiki halda Laçının) onun nəzarətinə verilməsi niyyətindədirsə, onda o, qarşılıqlılıq prinsipinə əsasən, bunun müqabilində öz ərazisinin bir hissəsini (məsələn, mahiyyətcə analoji olan Mehri rayonunu) güzəşt etməyə hazır olduğu barədə təkliflə diplomatik kanallara müraciət etməlidir. İqtisadi uçuruma yuvarlanan, dilənçi vəziyyətinə düşmüş və özü-özünü təcrid etmiş ölkə getdikcə güclənən və geosiyasi əhəmiyyətinə görə ondan müqayisəyəgəlməz dərəcədə üstün olan qonşusunun ona birtərəfli qaydada ərazi hədiyyə edəcəyinə ümid bəsləməməlidir. Azərbaycan ərazisinin bir hissəsinin qanunsuz olaraq və dünya birliyi tərəfindən pislənilən işğalı faktı işğalçı ölkənin şıltaqlıq edərək özgənin torpaqları üzərində nəzarəti həmişəlik təsbit etmək niyyətinə haqq qazandıra bilməz. Ümumiyyətlə desək, Azərbaycan Ermənistanın öz arqumentlərinin cəfəngiyyat olmasını nə vaxt başa düşəcəyini gözləmədən, işğal olunmuş ərazilərini müstəqil şəkildə də azad etməyə qabildir.
Buna görə də əsla təəccüblü deyil ki, Ermənistan Demokratik Partiyasının sədri Aram Sarkisyan Azərbaycanın öz silahlı qüvvələrini möhkəmlətmək sahəsində böyük iş aparmasını hiss etmişdir. Sarkisyan demişdir: “Heç kəs üçün sirr deyil ki, Azərbaycan müharibəyə hazırlaşır. Əgər Qarabağda müharibə başlasa, bu, birinci dəfə olduğu kimi sadəcə lokal müharibə olmayacaqdır. Bu dəfə müharibənin nəticələri çox ağır olacaqdır”. Hərçənd, Sarkisyan bu nəticələrin kimin üçün ağır olacağını dəqiqləşdirməmişdir - lap “Stanok” qəzetinin elanındakı kimi: axı orada da “azacıq qorxmaqla canını qurtarmış zərərçəkmiş” sözlərinin məhz kimə -Ostap Benderə, yoxsa 8974 nömrəli faytonçuya aid olması dəqiqləşdirilməmişdi …
Elə buna görə də son vaxtlar Ermənistan KİV-lərində əsəbilik müşahidə olunur. Onlar hətta açıq-aşkar şübhəli mənbələrin yaydığı saxta informasiya toruna da düşürlər. Məsələn, Panarmenian agentliyi öz erməni cəmiyyətini sakitləşdirmək qərarına gələrək, işğal edilmiş ərazilərdən olan bir yaramazın dili ilə elan etmişdir ki, əgər döyüş əməliyyatları yenidən başlansa, ABŞ Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejimi tanıya bilər. Separatçının xam xəyallarına fikir verin: “ABŞ-ın Bakıdakı səfirliyi bu bəyanatı təkzib etmişdir və Vaşinqton tərəfindən belə bir fikrin həqiqətən söylənilib-söylənilmədiyini bildirmək çətindir. Lakin bir fakt məlumdur ki, hətta real səslənmiş bəyanatlar da təkzib edilir. Hər halda, bu bəyanat Bakı üçün yəqin ki, “sakitləşdirici vasitə” rolu oynamayacaqdır. Bununla belə, biz istəməzdik ki, Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin tanınması müharibənin yenidən başlanmasının mümkünlüyü ilə əlaqələndirilsin. Əgər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsinə dair ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olan ABŞ Qarabağın müstəqilliyini tanımağı zəruri hesab edərsə, o, müharibənin yenidən başlanması amilini nəzərə almadan bu addımı ata bilər”. Sonra həmin separatçı Azərbaycanın Əsas Qanununu təhlil etməyə başlayır: “Azərbaycan Konstitusiyasında təsbit edilmiş müddəaya görə, Bakı ölkələr arasındakı fikir ayrılıqlarının tənzimlənməsi üçün bir vasitə kimi müharibəni rədd edir. Odur ki, Bakı yenidən müharibəyə başlamaq qərarına gələrsə, o, öz Konstitusiyasını pozmuş olacaqdır”.
Azərbaycanın beynəlxalq birlik tərəfindən tanınmış bir hissəsini ayrıca bir ölkə kimi görmək və Azərbaycan Konstitusiyasının müvafiq maddəsini ona uyğunlaşdırmaq arzusunda olan yolunu azmış Azərbaycan vətəndaşının iştahasını başa düşürük. Lakin onun bu arzuları heç vaxt çin olmayacaqdır. Qarabağ ölkə deyil, o, Azərbaycanın tərkib hissəsidir. Bir də, ümumiyyətlə, bu, ekstravaqant fikir Sarkisyana yox, erməni separatçılarının məşhur “sözçü”sü, ATƏT-in Minsk qrupunun keçmiş həmsədri Vladimir Kazimirova məxsusdur. Bir neçə il bundan əvvəl həmin fikri söyləmiş Kazimirova o vaxt bu sətirlərin müəllifi cavab vermişdi:
http://vuqar-seidov.blogspot.com/2007/11/22.html
İşğal edilmiş Dağlıq Qarabağdan olan bir xəyalpərəst xanım da bu günlərdə “Azərbaycan-Qarabağ münaqişəsi” adlandırdığı Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli yolları barədə öz fikrini söyləmişdir. Onun fikrincə, Rusiya həmsədr ölkə və Azərbaycanla qonşu dövlət olmaqla, Azərbaycana təsir göstərmək və onun demokratikləşməsinə şərait yaratmaq imkanına malikdir. Bu, regionda sülhün bərqərar olması yolunda yeganə maneəni aradan qaldırmış olardı: “Bu, “Azərbaycan-Qarabağ” münaqişəsinin də tənzimlənməsinə kömək edərdi, axı demokratik ölkədə müharibənin təbliğ edilməsi qadağandır, bütün səviyyələrdə müharibənin təbliğ edildiyi qeyri-demokratik Azərbaycan isə təkcə Dağlıq Qarabağ üçün deyil, bütövlükdə region üçün təhlükədir”.
Belə çıxır ki, bu gün Ermənistan özü “demokratiya nümunəsi”, onun başqa dövlətin ərazisini işğal etməsi və etnik təmizləmələr isə həmin demokratiyanın etalonudur!
Vüqar Seyidov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Budapeşt