Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası elmin və intellektual düşüncənin məbədidir
Bakı, 21 noyabr, AZƏRTAC
Bu il Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) yaranmasının 80 ili tamam olur. Səksən il ərzində Elmlər Akademiyası ölkəmizin elmi və intellektual həyatının əsas dayaqlarından birinə çevrilib. Burada fəaliyyət göstərən alimlər təkcə elmin müxtəlif sahələrində mühüm nəticələr əldə etməklə kifayətlənməyib, həm də Azərbaycan elminin dünyaya inteqrasiyasında böyük rol oynayıblar. AMEA-nın Şəki Regional Elmi Mərkəzinin direktoru, fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Yusif Şükürlü AZƏRTAC-a müsahibəsində Akademiyanın keçdiyi inkişaf yolundan, onun bugünkü reallıqlarından və gələcək perspektivlərindən danışıb. O qeyd edib ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası modeli bütün dünyada elmi sistemin əsas dayağı kimi qəbul edilir. Elmlər Akademiyası elmi tədqiqatların aparıldığı, alimlərin fəaliyyət göstərdiyi, yeni biliklərin formalaşdırıldığı və bu biliklərin cəmiyyətə, istehsalata ötürülməsini təmin edən mühüm elmi-institusional qurumdur. Elmlər Akademiyası yeniliklərin cəmiyyətə inteqrasiyasını həyata keçirən, elmi ideyaları praktik müstəviyə yönəldən həm strateji bir yol, həm də bir daşıyıcı funksiyasını yerinə yetirir.
“Alimlər və tədqiqatçılar elmə yüksək məsuliyyət və fədakarlıqla yanaşan insanlardır. Onlar sanki elmin məbədində çalışan ruhanilər kimi biliklərə xidmət edir, elmin müqəddəsliyini qoruyurlar. Onların fəaliyyəti ənənəvi iş qrafiki ilə məhdudlaşmır, elmi yaradıcılıq prosesi sutkanın müxtəlif saatlarına yayılır, bəzən isə gecə və səhər saatlarını da əhatə edir. Alim üçün iş yeri təkcə laboratoriya və ya kitabxana deyil, çox vaxt kitab və məqalələrlə dolu masası, kompüterinin arxasında keçirdiyi uzun saatlar onun əsas “elmi məkanı”na çevrilir. Bu mənada alimin gündəlik həyatı intellektual axtarışlarla formalaşan fasiləsiz bir prosesdir.
Elmlər Akademiyası hər bir ölkənin “düşünən beyni”, elmi-intellektual potensialının mərkəzi kimi çıxış edir. Burada formalaşdırılan elmi yeniliklər əvvəlcə araşdırılır, sistemləşdirilir, elmi sübutlar, təcrübə və rasional əsaslar üzərində dayanmalı, iddiaların doğruluğu elmi metodologiya vasitəsilə təsdiq edilməlidir.
Əlbəttə, fikir və söz azadlığı hər bir demokratik cəmiyyətin əsas prinsiplərindəndir. Lakin elə düşüncələr, elə ideyalar var ki, onların cəmiyyətə təqdimatı yalnız elmi sübutlara əsaslanmalı, elmi əsaslarla təsdiq edilməlidir. Elm bu baxımdan həqiqətin müəyyənləşdirilməsi üçün ən etibarlı vasitə rolunu oynayır”, - deyə dosent Yusif Şükürlü bildirib.
AMEA-nın Şəki Regional Elmi Mərkəzinin direktorunun sözlərinə görə, Akademiyanın mövcudluğu hər bir dövlətin intellektual səviyyəsini, elmi potensialını və beynəlxalq nüfuzunu müəyyən edən mühüm göstəricilərdən biridir. O, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası bizim milli sərvətimizdir, onu qoruyub saxlamalıyıq!” fikrini xatırladıb. Qeyd edib ki, bu fikir elm adamlarımız üçün milli ideya və çağırış kimi dəyərləndirilir.
“Alimlik uzunmüddətli zəhmət və intellektual yetişmə tələb edən bir prosesdir. Əsl alimin formalaşması üçün onilliklər boyu elmi fəaliyyət, tədqiqat təcrübəsi və müstəqil düşüncə bacarığı zəruridir. Elmdə yaşlı nəsil alim-ağsaqqalların rolu xüsusilə böyükdür, onlar elmin istiqamətə yönələn gənc tədqiqatçılara yol göstərən mənəvi körpüləridir.
Eyni zamanda, elmi inkişafın mühüm şərtlərindən biri Elmlər Akademiyasının gəncləşdirilməsidir. Çünki elmin davamlılığı gənc nəslin fəal iştirakı ilə mümkündür. Gənc alimlər elmi sistemə gətirilən müasir bilik, bacarıq və texnologiyaları təhsilə, istehsalat və iqtisadiyyata daşıyan əsas qüvvədirlər. Dünyada qəbul olunmuş prinsiplərə əsasən, elm həm təcrübəli alimlərin müdrikliyi, həm də gənc tədqiqatçıların enerjisi üzərində yüksəlir. Buna görə də elm fədailərinin əməyinə dəyər verilməsi, eləcə də gənc tədqiqatçıların elmi fəaliyyətə cəlb olunması Elmlər Akademiyasının davamlı inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır”, - deyə dosent Yusif Şükürlü qeyd edib.