Azərbaycanın yaratdığı yeni bağlantı sistemi Avrasiyanın iqtisadi xəritəsini dəyişir ŞƏRH
Bakı, 4 sentyabr, AZƏRTAC
Azərbaycan uzun illər ərzində həyata keçirdiyi regional və qlobal layihələr vasitəsilə mühüm nəqliyyat, enerji və kommunikasiya imkanlarını vahid sistemdə birləşdirən geoiqtisadi və geostrateji halqa formalaşdırıb. Bu proses son dövrlərdə yeni layihələrlə genişlənərək Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa arasında mühüm bağlantı mərkəzinə çevrilməsinə imkan yaradıb.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Hikmət Babaoğlu deyib.
Deputat bildirib ki, Azərbaycanın bugünkü geoiqtisadi mövqeyi son illərin deyil, uzunmüddətli və ardıcıl siyasətin nəticəsidir. Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Bakı–Tbilisi–Ərzurum qaz kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi və sonrakı mərhələdə reallaşdırılan yeni kommunikasiya layihələri bu sistemin əsasını təşkil edir. TRIPP marşrutu, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolunun Qars–İğdır–Dilucu–Naxçıvan istiqamətində davam etdirilməsi və Trans-Xəzər marşrutu üzrə yeni nəqliyyat bağlantılarının yaradılması isə Azərbaycanın regional bağlantı imkanlarını daha da genişləndirir. Çin–Mərkəzi Asiya–Azərbaycan–Avropa xətti üzrə münasibətlərdən danışarkən “bağlantılar” anlayışının önə çıxması təsadüfi deyil. Bu, Azərbaycanın yaratdığı yeni reallıqdır. Bu sistem Çin və Mərkəzi Asiyanın Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycana, buradan isə Türkiyə və Avropa bazarlarına çıxışını asanlaşdırır. Azərbaycanın Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanını genişləndirməsi və Ələt Azad İqtisadi Zonasını yaratması da həmin bağlantının iqtisadi əsaslarını gücləndirib.
Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan arasında rəqəmsal gömrük və sənədləşmə modelinin tətbiqi isə gələcəkdə marşruta qoşulacaq ölkələr üçün nümunə ola bilər.
H.Babaoğlu Azərbaycanın coğrafi mövqeyinin Orta Dəhlizin cəlbediciliyini artıran əsas amillərdən olduğunu qeyd edərək deyib: “Azərbaycanın bağlantı siyasəti nəqliyyat layihələri ilə yanaşı, Türk dünyasında siyasi və iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi ilə tamamlanır. “Prezident İlham Əliyevin “bizim ailəmiz Türk dünyasıdır” fikri bu strategiyanın siyasi mahiyyətini ifadə edir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələrinə son illərdə həyata keçirdiyi yüksəksəviyyəli səfərlər və Türkmənistan, Özbəkistan, Qırğızıstanla imzalanan strateji sənədlər münasibətlərin institusional əsaslarını möhkəmləndirib. Qazaxıstanla əlaqələrin də strateji sənədlərlə daha da inkişaf etdirilməsi bu inteqrasiya prosesinin növbəti mərhələsi ola bilər. Siyasi yaxınlaşma iqtisadi əməkdaşlıq üçün də geniş imkanlar yaradır. Orta Dəhliz çərçivəsində enerji, investisiya və nadir torpaq elementləri sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi Mərkəzi Asiya ölkələrinin iqtisadi potensialını Azərbaycan, Türkiyə və Avropa bazarları ilə daha sıx əlaqələndirə bilər. Bu baxımdan artıq vahid iqtisadi ekosistemin formalaşmasından danışmaq mümkündür. Çin–Qırğızıstan–Özbəkistan dəmir yolu xəttinin inkişafı, Özbəkistan və Türkmənistan üzərindən Türkmənbaşı limanına, oradan Azərbaycanın Ələt limanına çıxış, eləcə də Çin–Qazaxıstan–Aktau–Ələt istiqaməti Trans-Xəzər bağlantısının imkanlarını genişləndirir”.
Hikmət Babaoğlu bildirib ki, yeni iqtisadiyyatın tələbləri Trans-Xəzər marşrutunun gələcəkdə yalnız yükdaşıma xətti kimi deyil, enerji və rəqəmsal bağlantı platforması kimi də inkişaf edəcəyini göstərir. Onun sözlərinə görə, 2026-cı ildə Trans-Xəzər marşrutu üzrə ticarət dövriyyəsinin 2022-ci illə müqayisədə təxminən 4 dəfə artması bu istiqamətdəki dinamikanı göstərir və 2030-cu ilədək artımın davam edəcəyi gözlənilir.
Müxbir-Səbinə Əlizadə
Bölmənin digər xəbərləri
