Aqrar əməkdaşlıq Azərbaycan və Özbəkistan üçün geniş imkanlar açır – ŞƏRH
Bakı, 4 sentyabr, AZƏRTAC
Azərbaycan və Özbəkistan aqrar sahədə bir-birini tamamlayan kifayət qədər geniş potensiala malikdir. Hesab edirəm ki, əməkdaşlığın növbəti mərhələsində əsas məqsəd ayrı-ayrı texnologiyaların öyrənilməsindən daha çox, uğurlu istehsal və idarəetmə modellərinin qarşılıqlı tətbiqi olmalıdır.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı Elm və Təhsil Nazirliyinin İqtisadiyyat İnstitutunun “Aqrar sektorun iqtisadi problemləri” şöbəsinin müdiri, iqtisad elmləri doktoru Yunus Sadıqov deyib.
O bildirib ki, Özbəkistanın Azərbaycan üçün maraqlı təcrübələrindən biri pambıqçılıqda istehsal–emal–tekstil zəncirinin vahid sistem daxilində təşkil edilməsidir.
“Özbəkistanda son illərdə pambıqçılığın klaster modeli əsasında inkişafı, məhsulun yalnız xammal kimi istehsalı deyil, onun iplik, parça və hazır tekstil məhsuluna qədər emal olunmasına üstünlük verilməsi diqqətəlayiqdir. Eyni zamanda, pambıq yığımında mexanikləşmənin genişləndirilməsi və fermer–emal müəssisəsi münasibətlərinin müqavilə mexanizmləri üzərində qurulması Azərbaycan üçün də praktik əhəmiyyət daşıyır. Özbəkistanın rəsmi məlumatlarında pambıqçılıqda klaster sisteminin, fyuçers müqavilələrinin və mexanikləşmənin genişləndirilməsinin tətbiq edildiyi göstərilir.
İkinci mühüm istiqamət suvarma suyundan səmərəli istifadədir. Azərbaycan da, Özbəkistan da iqlim dəyişmələrinin və su qıtlığının getdikcə artan təsiri ilə üzləşir. Buna görə burada söhbət sadəcə damcı suvarma avadanlığının alınmasından getməməlidir. Suya qənaət edən texnologiyalar, sahələrin rəqəmsal monitorinqi, məhsulun su tələbatının hesablanması və fermerlərin bu texnologiyalara keçidinin maliyyələşdirilməsi üzrə birgə pilot təsərrüfatların yaradılması daha faydalı olardı. Özbəkistanda hazırda müasir suvarma infrastrukturu və suya qənaət edən texnologiyaların genişləndirilməsi aqrar siyasətin prioritet istiqamətlərindən biridir.
Digər maraqlı sahələr meyvəçilik, tingçilik, ipəkçilik, toxumçuluq və aqrar elmdir. Burada bir ölkənin təcrübəsini olduğu kimi digərinə köçürməkdənsə, oxşar iqlim zonaları üzrə birgə sınaq təsərrüfatları yaratmaq daha düzgün yanaşma olardı”,- deyə o qeyd edib.
Y.Sadıqov əlavə edib ki, Azərbaycanın da Özbəkistanla paylaşa biləcəyi təcrübələr var: “Əməkdaşlıq birtərəfli deyil. Bunlardan ən konkret nümunə aqrar sığorta modelidir. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, Özbəkistan öz aqrar sığorta modelinin formalaşdırılmasında Azərbaycanın təcrübəsindən istifadə edib. Azərbaycanda aqrar subsidiyaların elektron sistem vasitəsilə idarə olunması, müasir suvarma sistemlərinin tətbiqinin subsidiya mexanizmləri ilə təşviq edilməsi, həmçinin aqroparkların təşkili üzrə toplanmış təcrübə də qarşılıqlı mübadilə mövzusu ola bilər.
Məncə, daha səmərəli model “nazirliklərarası təcrübə mübadiləsi” ilə kifayətlənməməkdir. Məsələn, Azərbaycanın bir rayonunda Özbəkistan texnologiyası ilə pambıq və ya intensiv bağçılıq pilot layihəsi, Özbəkistanın bir regionunda isə Azərbaycanın aqrar sığorta, rəqəmsal idarəetmə və aqropark təcrübəsinin pilot tətbiqi həyata keçirilə bilər. Sonra nəticələr məhsuldarlıq, maya dəyəri, su sərfi və fermer gəliri üzrə müqayisə olunar. Belə yanaşma əməkdaşlığı protokol xarakterli görüşlərdən çıxarıb fermerin gəlirinə, məhsuldarlığa və emal sənayesinin inkişafına birbaşa təsir edən praktik iqtisadi əməkdaşlığa çevirə bilər”.
Bölmənin digər xəbərləri
