Azərbaycan uzun illər inkişaf, sabitlik və Avropa ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq şəraitində yaşayacaq
Bakı, 18 fevral, AZƏRTAC
Bu gün dünya mətbuatının əsas xəbərlərini Münxen Təhlükəsizlik Konfransında müzakirə edilən məsələlər təşkil edir.
AZƏRTAC konfransın tarixinə və Azərbaycanın iştirakı ilə müzakirə olunan məsələlərə qısa nəzər salır.
Bu konfrans 1962-ci ildən keçirilir. İlk illərdə bu tədbirdə əsasən müdafiə məsələləri müzakirə olunurdu. Konfransda Avropa dövlətləri və NATO-ya üzv olan ölkələrin rəhbərləri və müdafiə nazirləri iştirak edirdilər. Lakin 1990-cı illərin əvvəllərində dünyada baş verən qlobal kataklizmlər nəticəsində SSRİ kimi böyük dövlət dağıldı və bir sıra müstəqil dövlətlər meydana gəldi. Bu proses, sadəcə olaraq, hər birinin öz siyasi ambisiya və ideoloji əsasları olan yeni müstəqil dövlətlərin əmələ gəlməsi ilə nəticələnmədi. Dünyada qüvvələr nisbəti dəyişdi, böyük güclər daha geniş regionları nəzarət altına almağa çalışaraq geosiyasi oyunlara başladılar. Elə bu səbəbdən də 1990-cı ildən başlayaraq keçmiş SSRİ respublikaları ilə yanaşı, Asiyada inkişaf mərhələsinə qədəm qoyan dövlətlər də Münxen Təhlükəsizlik Konfransına dəvət almağa başladılar.
Bu il keçirilən konfransda 40 dövlətin lideri və müxtəlif ölkələri təmsil edən 90 nazir iştirak edir. Gözlənildiyi kimi, konfransın aparıcı mövzusu Rusiya-Ukrayna müharibəsi olsa da, hazırda dünyanı daha çox düşündürən enerji məsələləri də gündəmdədir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Münxen Təhlükəsizlik Konfransına dəvət alması və konfrans çərçivəsində enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı dəyirmi masada iştirakı, məzmunlu çıxışı Azərbaycanın Avropa üçün əhəmiyyətini göstərir.
Macarıstanın xarici işlər və beynəlxalq iqtisadi əlaqələr naziri Peter Siyarto qeyd edib ki, Azərbaycan qazı Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsi zəruridir və bunun üçün Avropa sərmayə yatırmalıdır.
Ölkəmizin Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfədən danışan dövlətimizin başçısı bildirdi ki, ötən il Azərbaycanın qaz təchizatının artırılması qısamüddətli perspektivdə Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verilən töhfə idi. Orta və uzunmüddətli perspektivdəki hədəf isə Azərbaycan tərəfindən irəli sürülən Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsidir. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, 2027-ci ilədək TAP-la qaz nəqlinin indiki 11 milyard kubmetrdən 20 milyard kubmetrə, TANAP-la isə 16 milyard kubmetrdən 31 milyard kubmetrə çatdırılması nəzərdə tutulur.
Ötən il Bakıda Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin iştirakı ilə Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumunun imzalandığını xatırladan dövlətimizin başçısı vurğuladı ki, enerji sahəsində Azərbaycan-Avropa İttifaqı əməkdaşlığı bu sənədə uyğun olaraq bundan sonra da genişlənəcək.
Azərbaycan Prezidentinin enerji diplomatiyası heç də Avropanın təbii qaza olan tələbatını ödəyib onun böhrandan çıxmasına yardım etməkdən ibarət deyil. Bu diplomatik xətt praqmatik xarakter daşıyır və çoxfunksiyalı siyasi addımlardan ibarətdir. Əvvəla Azərbaycan öz təbii sərvətlərini dünya bazarına çıxararaq sosial iqtisadi inkişafın dayanıqlılığını, ölkəyə əlavə sərmayə axınını, dövlət büdcəsinin valyuta daxilolmalarını təmin edir, əhalinin sosial vəziyyətini yüksəldir. Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsində Qələbə qazanaraq Qarabağı erməni işğalından azad etdi. Ermənistanın qeyri-konstruktiv siyasəti ölkəmizin müdafiə qabiliyyətini artırmaq zərurətini meydana çıxarıb ki, bunu da təbii qaz satışından əldə edilən gəlirlə reallaşdırmaq olar.
Yuxarıda deyilənlər məsələnin yalnız iqtisadi tərəfidir. Lakin Azərbaycanın Avropaya qaz ixracını artırmasının və enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasının siyasi tərəfi də var. Nəzərə almaq lazımdır ki, iqtisadi sahədə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq əlaqələri siyasi paradiqmalar doğurur. Bu əməkdaşlıq təbii müttəfiqlik mühiti yaradır və tərəflər bir-birinin təhlükəsizliyində maraqlı olur. Əlbəttə, öz enerji təhlükəsizliyini Azərbaycanın hesabına təmin etməyə çalışan Avropa ölkəmizdə siyasi sabitliyin davamlı və hər hansı bir təcavüzə qarşı dayanıqlı olmasında maraqlıdır. Bu fakt öz növbəsində Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına və siyasi dəstək qazanmasına imkan yaradacaq.
Prezident İlham Əliyev Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində Nazirlərin 9-cu iclasının açılış mərasimində qeyd etdi ki, Azərbaycan çox uzun müddətdə özünü və Avropanı təbii qazla təmin etmək iqtidarındadır. Deməli, Azərbaycan hələ uzun illər iqtisadi inkişaf, siyasi sabitlik və Avropa ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq şəraitində yaşayacaq.