“Dilbaz” atları barədə bilmədiklərimiz: Dayça vaxtından sahibinə öyrəşir - Ağstafadan REPORTAJ VİDEO
Ağstafa, 14 sentyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanın milli at cinslərindən olan “Dilbaz” atlarının qorunması, cins tərkibinin yaxşılaşdırılması və sayının artırılması istiqamətində işlər Ağstafa rayonunda yerləşən “Dilbaz” Atçılıq Kompleksində ardıcıl şəkildə davam etdirilir.
AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, bu addımlar dövlətin milli atçılıq irsinə diqqətinin tərkib hissəsidir. Belə ki, “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”na əsasən, Aqrar Subsidiya Şurası yeni dövlət dəstəyi mexanizmlərini təsdiqləyib. Qərara əsasən, milli at cinslərinin qorunması və sayının artırılması məqsədilə qeydiyyata alınmış “Qarabağ” və “Dilbaz” atlarına illik heyvan subsidiyası tətbiq olunacaq. Yeni mexanizmə görə, 2 yaşadək dayçalara 600 manat, 2 yaşdan yuxarı damazlıq dişi atlara 800 manat, damazlıq ayğırlara isə 1000 manat illik subsidiya veriləcək. Heyvanların EKTİS-də qeydiyyatı, elektron çiplənməsi və valideyn mənsubiyyətinin DNT testi ilə təsdiqi subsidiya ödənişi üçün əsas şərtlərdəndir.
Hazırda Ağstafadakı kompleksdə 169 baş at saxlanılır. Burada bir tərəfdən damazlıq işləri aparılır, cins atlara xüsusi qulluq göstərilir, digər tərəfdən isə idman yarışlarına hazırlanır. Çevikliyi, dözümlülüyü, müxtəlif iqlim və relyef şəraitinə tez uyğunlaşması ilə seçilən “Dilbaz” atları milli idman növlərində də özünü təsdiqləyib. Kompleksdə fəaliyyət göstərən “Zəfər” komandası çövkən üzrə yarışlarda mütəmadi iştirak edir, müxtəlif turnirlərdə qalib və mükafatçılar sırasında yer alır.
“Zəfər” komandasının baş məşqçisi Elman Məmmədov “Dilbaz” atlarının insana tez öyrəşdiyini bildirib: “Dilbaz” atları ilə işləmək daha rahatdır. İdmançı atını dayça vaxtından götürür, onunla məşğul olur və böyüdür. At da sahibinə öyrəşir, onun tələblərini anlayır və uyğun davranır. Azərbaycanda iki əsas milli at cinsi var – “Qarabağ” və “Dilbaz”. Hazırda bu atların iştirakı ilə peşəkar çövkən liqası keçirilir. Biz də qarşıdakı yarışlara ciddi hazırlaşırıq”.
Təsərrüfatda damazlıq istiqamətində də məqsədyönlü iş aparılır. Cins ayğırların fiziki göstəriciləri, sağlamlıq vəziyyəti və cins xüsusiyyətləri mütəxəssislərin daimi nəzarətində saxlanılır.
Şöbə müdiri Şofiq Hüseynov kompleksdə heyvanların saxlanması, yemlənməsi və məşqi üçün zəruri şəraitin yaradıldığını diqqətə çatdırıb: “Dilbaz atları həm soyuğa, həm də istiyə davamlıdır. Kompleksdə ana madyanlar üçün geniş otlaq sahələrimiz var. Onlar axşam saatlarında tövləyə gətirilir, arpa və otla yemlənir, səhər isə yenidən otlağa buraxılır. Atların daim suya çıxışı təmin edilir, məşq və qaçış üçün xüsusi yerlərimiz mövcuddur. İlboyu tələbatı ödəmək üçün yem tədarükü görür, ot yığırıq”.
Atların gündəlik qulluğunda sağlamlıq vəziyyətinə xüsusi diqqət göstərilir. Səhər saatlarından etibarən heyvanlar ayrı-ayrılıqda yoxlanılır, yemlənməsi və su içməsi nəzarətdə saxlanılır. Xəstəlik və ya hər hansı narahatlıq müşahidə edildikdə dərhal baytar həkimə müraciət olunur, kənardan gətirilən atlar isə təmasdan əvvəl xüsusi karantin bölməsinə yerləşdirilir.
Təsərrüfatın zootexniki Etibar Məmmədovun sözlərinə görə, gündəlik nəzarət sağlam və keyfiyyətli nəsil yetişdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır: “Səhər işə gələndə, ilk növbədə, bütün atlar yoxlanılır. Onların yemlənməsinə, su içməsinə diqqət yetirilir. Hər hansı problem aşkar olunarsa, baytar həkimə məlumat verilir və zərurət yarananda at karantinə yerləşdirilir. Həmçinin kənardan gətirilən atlar da bir həftə karantində saxlanılır. Yemin, otun, arpanın və suyun keyfiyyəti daim nəzarətdə olmalıdır. Bütün bunlar sağlamlıq üçün əsasdır”.
Azərbaycan atçılığında xüsusi tarixi mövqeyi olan və müxtəlif dövrlərdə fərqli adlarla tanınan bu cins 1990-cı ildən “Dilbaz” adı ilə rəsmiləşdirilib. Fəaliyyətini 1997-ci ildən sürdürən “Dilbaz” Atçılıq Kompleksində əsas məqsəd yalnız mövcud cins fondunu saxlamaq deyil, bu atların xarakterik xüsusiyyətlərini sağlam nəsillərlə gələcəyə ötürməkdir.
Beləliklə, Ağstafadakı kompleksdə bir tərəfdən cinsin yeni nəsli yetişdirilir, digər tərəfdən isə onların çövkən kimi milli idman növlərində istifadəsi təmin edilir. Həm dövlət dəstəyi mexanizmləri, həm də kompleksdəki məqsədyönlü işlər “Dilbaz” atlarının qorunmasına və müasir atçılıqda yaşadılmasına xidmət edir.
Bölmənin digər xəbərləri
