Dmitri Solonnikov: Azərbaycan Avrasiya nəqliyyat marşrutlarının mühüm kəsişmə nöqtəsidir
Moskva, 1 sentyabr, AZƏRTAC
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) Bişkek sammitində və “ŞƏT plyus” formatında keçirilən görüşdə iştirakı həm Azərbaycan, həm də Avrasiya məkanında inteqrasiya proseslərinin inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Rusiyanın Müasir Dövlət İnkişafı İnstitutunun direktoru Dmitri Solonnikov bildirib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan liderinin ŞƏT-in tədbirlərində iştirakı təşkilatın genişləndiyini, qapılarının yeni tərəfdaşlar üçün açıq olduğunu və birgə layihələrin həyata keçirilməsi imkanlarının artdığını nümayiş etdirir.
“Azərbaycan üçün ŞƏT Avrasiya məkanında əməkdaşlığın ən mühüm istiqamətlərindən biridir. Bu platformada həm iqtisadi, həm də təhlükəsizlik məsələləri müzakirə oluna bilər. Hazırkı sammitin gündəliyinə təhlükəsizlik, milli valyutalarla ticarət, maliyyə hesablaşmalarının inkişafı və ticarət maneələrinin azaldılması daxildir. Bu inteqrasiya prosesləri Avrasiya məkanında qarşılıqlı fəaliyyəti bütün iştirakçılar üçün mümkün qədər səmərəli, açıq və faydalı etməyə xidmət edir”, - deyə politoloq bildirib.
D.Solonnikov qeyd edib ki, Azərbaycanın ŞƏT-də tərəfdaş statusu əldə etməsi təşkilatın fəaliyyətində iştirak üçün ölkə qarşısında əlavə imkanlar açır.
Ekspertin sözlərinə görə, bu, Bakıya ŞƏT-ə üzv dövlətlərlə daha etimadlı ikitərəfli dialoq aparmaq, çoxtərəfli görüşlərdə iştirak etmək və birgə layihələri müzakirə etmək imkanı verəcək. “Hazırkı status Azərbaycana təşkilatın fəaliyyətinə daha fəal şəkildə qoşulmaq imkanı verir. ŞƏT-in tamhüquqlu iştirakçıları Bakı ilə gələcək əməkdaşlıq layihələri barədə razılığa gələ bilərlər. Bu, ilkin, lakin çox mühüm addımdır. Gələcəkdə Azərbaycanın təşkilatdakı statusu yüksəldilə bilər”, - deyə o hesab edir.
Bakının xarici siyasət kursundan danışan Müasir Dövlət İnkişafı İnstitutunun direktoru Azərbaycanın müstəqil və suveren siyasət yürüt-düyünü vurğulayıb. “Ölkə öz milli maraqlarından çıxış edərək fəaliyyət göstərirsə, onun mövqeyi beynəlxalq münasibətlərin bütün iştirakçılarını həmişə razı salmaya bilər. Bu, normal prosesdir. Çin, Hindistan və Rusiya hesab edirlər ki, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərin müstəqil subyekti kimi öz xarici siyasət prioritetlərini özü müəyyənləşdirməlidir”, - deyə D.Solonnikov bildirib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan çoxqütblü dünyanın formalaşmasını və suverenliyə hörməti dəstəkləyən dövlətlərlə əməkdaşlığı inkişaf etdirir, bununla yanaşı, öz beynəlxalq gündəliyindən imtina etmir.
Ekspert Azərbaycanın Avrasiyanın nəqliyyat əlaqələrinin təmin olunması baxımından əhəmiyyətini xüsusilə qeyd edib. O vurğulayıb ki, ölkə ərazisindən Şərqi Qərblə, eləcə də Şimalı Cənubla birləşdirən marşrutlar keçir. “Avrasiyanın şimaldan cənuba və şərqdən qərbə əlaqələndirilməsi vahid logistika strukturunun formalaşdırılmasının ən mühüm elementlərindən biridir. Müxtəlif istiqamətlər üzrə çoxsaylı layihələr mövcuddur. Məhz Azərbaycanda bir neçə mühüm marşrut kəsişir”, - deyə politoloq bildirib. O xatırladıb ki, Trans-Xəzər marşrutu Çini və Mərkəzi Asiya dövlətlərini Azərbaycanla birləşdirir, daha sonra Gürcüstan üzərindən Qara dənizə, yaxud Türkiyə üzərindən Aralıq dənizinə çıxır. Eyni zamanda, Azərbaycan ərazisindən Rusiyanın Baltik və Şimal dənizlərindəki limanlarını İran və Fars körfəzi ilə birləşdirən “Şimal-Cənub” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi keçir. Gələcəkdə bu marşrut Hind okeanına, Cənubi Asiya, Şimal-Şərqi Afrika və digər regionların bazarlarına çıxış imkanı yaradır. “Logistika Avrasiya inteqrasiyasının əsas dayaqlarındandır, Azərbaycan isə bu nəqliyyat marşrutlarının mühüm kəsişmə nöqtələrindən biridir”, - deyə D.Solonnikov vurğulayıb.
Çin üçün Orta Dəhlizin əhəmiyyətinə toxunan ekspert Pekinin çoxvektorlu siyasət yürütdüyünü və eyni vaxtda bir neçə nəqliyyat istiqamətini inkişaf etdirməyə çalışdığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Xəzər üzərindən keçən dəhliz Çin üçün mühüm və maraqlıdır. Çin çoxsaylı marşrutları inkişaf etdirir: Rusiya, Mərkəzi və Cənubi Asiya, İran və Türkiyə üzərindən, eləcə də dəniz marşrutları. Bu, çoxvektorlu siyasətdir və Orta Dəhliz bu siyasətdə mühüm yer tutur.
D.Solonnikov, həmçinin hesab edir ki, Azərbaycanın ŞƏT ilə daha fəal qarşılıqlı fəaliyyəti Cənubi Qafqazda vəziyyətin inkişafına yeni elementlər gətirə bilər. Təşkilatla əməkdaşlıq “3+3” mexanizmi, Xəzər dialoqu və Cənubi Qafqaz dövlətləri arasında qarşılıqlı fəaliyyət məsələlərinin müzakirəsi də daxil olmaqla, regional formatlara əlavə impuls verə bilər.
“ŞƏT platforması əlaqələr və dialoq məkanı kimi maraqlıdır. O, Cənubi Qafqazın inkişafı üçün istifadə oluna biləcək yeni imkanlar açır. Azərbaycanın regiona əsas giriş nöqtələrindən biri kimi burada böyük əhəmiyyəti olacaq. Bakı Cənubi Qafqazın gələcək inkişafı ilə bağlı razılaşmalar üçün əsas ola biləcək yeni təşəbbüslər irəli sürə bilər”, - deyən D.Solonnikov sözlərini yekunlaşdırıb.