Dondurma alarkən və istehlak edərkən nələrə diqqət yetirilməlidir?
Bakı, 26 avqust, AZƏRTAC
İsti havalarda sərinləşdirici məhsullara, xüsusilə dondurmaya tələbatın artması təbiidir. Dondurma süd və ya süd məhsulları, şəkər, yağ, dadlandırıcı komponentlər və digər inqrediyentlərdən hazırlanan dondurulmuş qidadır. Məhsulun təhlükəsizliyi yalnız tərkibindən deyil, xammalın təhlükəsizliyindən, pasterizasiyadan, istehsal gigiyenasından, avadanlığın sanitar vəziyyətindən və fasiləsiz soyuq zəncirdən asılıdır. Düzgün istehsal edilən, qablaşdırılan və saxlanılan dondurma yay mövsümündə istehlak oluna bilər. Lakin dondurulmuş olması məhsulu bütün mikrobioloji risklərdən avtomatik azad etmir.
Bu barədə AZƏRTAC-a məxsusi açıqlamasında Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun (AQTİ) Elmi Araşdırmalar Mərkəzinin müdir müavini İlqar Şamilov bildirib.
Onun sözlərinə görə, dondurma alarkən bəzi məqamlara diqqət yetirilməlidir. “Məhsulu yalnız qida təhlükəsizliyi tələblərinə uyğun fəaliyyət göstərən, dondurucu avadanlığı işlək olan etibarlı satış yerindən alın. Qablaşdırmanın bütövlüyünü yoxlayın. Cırılmış, açılmış, sızmış, deformasiyaya uğramış və ya üzəri həddən artıq buz kristalları ilə örtülmüş məhsulu seçməyin. Etiketdə məhsulun adı, tərkibi, istehsalçı, istehsal və son istifadə tarixləri, saxlanma şəraiti, qida dəyəri və allergen məlumatlarını oxuyun. Süd, yumurta, qoz, fındıq, yerfındığı, soya və qlüten kimi allergenlər həssas şəxslər üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məhsul dondurucu vitrində möhkəm donmuş vəziyyətdə olmalıdır. Yumşalma, formasının pozulması, qablaşdırmada nəm və yenidən donmanı düşündürən iri buz kristalları soyuq zəncirin pozulmasına işarə edə bilər. Çəki ilə və ya açıq qabdan təqdim olunan dondurmada vitrin temperaturu, qaşıq və qabların təmizliyi, satıcının əl gigiyenası və müxtəlif çeşidlər arasında çarpaz təmas riski nəzərə alınmalıdır. Soft-dondurma yalnız avadanlığın gündəlik sanitar işlənməsi, qarışığın düzgün temperaturda saxlanması və gigiyenik xidmət təmin edilən məntəqələrdən alınmalıdır”, - deyə o vurğulayıb.

Dondurmanın daşıma və evdə saxlanma şəraiti barədə məlumat verən İlqar Şamilov deyib: “Dondurma alış-verişin sonunda səbətə əlavə edilməli, mümkün qədər qısa müddətdə evə çatdırılmalı və dərhal dondurucuya yerləşdirilməlidir. Uzun yol zamanı izotermik çanta və soyuducu elementlərdən istifadə olunması məqsədəuyğundur. Məhsul etiketdə göstərilən temperatur rejimində, adətən, −18°C və ya daha aşağı temperaturda saxlanmalıdır. Tam və ya qismən ərimiş dondurmanın yenidən dondurulması tövsiyə edilmir. Çünki temperatur dəyişməsi mikroorqanizmlərin aktivləşməsi, keyfiyyətin pisləşməsi və teksturanın pozulması riskini artırır”.
O, dondurmanın istehlak miqdarı və həssas qruplar barədə də danışıb: “Dondurma susuzluğu aradan qaldıran əsas vasitə deyil və suyu əvəz etmir. Bir çox dondurma növü əlavə şəkər və doymuş yağla zəngin olduğundan porsiya ölçüsü etiketdəki qida dəyərinə, ümumi rasiona, yaşa və sağlamlıq vəziyyətinə uyğun seçilməlidir. Sağlam şəxslər üçün kiçik bir porsiya ara-sıra istifadə oluna bilər. Çünki dondurmanı gündəlik və çoxporsiyalı istehlakı enerjini və şəkər qəbulunu artırır. Şəkərli diabeti, artıq çəkisi, piylənməsi, süd zülalına allergiyası və ya laktoza dözümsüzlüyü olan şəxslər uyğun çeşidi və porsiyanı fərdi qaydada seçməlidir. Hamilələr, uşaqlar, yaşlılar və immun sistemi zəif şəxslər yalnız pasterizə olunmuş xammaldan hazırlanmış, etiketli və soyuq zənciri qorunmuş məhsullara üstünlük verməlidir. Ev dondurmasında çiy yumurta və pasterizə olunmamış süddən istifadə edilməməlidir”,-deyə İlqar Şamilov bildirib.