DÜNYA ALPİNİSTLƏRİNƏ MEYDAN OXUYAN ZİRVƏ
Dünyanın hündürlüyünə görə ikinci, lakin ən mürəkkəb zirvəsi olan Çoqori, yaxud K-2 piki Pakistanda Qaraqorum sıra dağlarının Mərkəzi hissəsində yerləşir. O, hündürlüyünə görə Comolunqmadan (Everest) 250 metr alçaqdır, amma hava şəraitinə və geoloji xüsusiyyətlərinə görə və yürüş üçün çətinliyi baxımından onu xeyli üstələyir.
Qaraqorum Himalay sıra dağlarının qoludur, lakin onun təbiəti bambaşqadır – iqlimi sərt, daim qarlı-çovğunlu, yamacları çılpaq və ülgüc kimi itidir. Zirvələrdən çoxunun indiyədək adı yoxdur.
Çoqori ilk dəfə Britaniya polkovniki T.Montqomeri tərəfindən 1856-cı ildə təsvir edilmiş və məlumat kitabçalarına salınmışdır. Bu adı da elə onda almışdır. Montqomeri dağları ciddi ardıcılıqla nömrələmişdir: K1, K2, K3 və s. Sonralar məlum olmuşdur ki, K2 o birilərdən daha ucadır. Buna baxmayaraq, onun sıra nömrəsi, yəni adı dəyişdirilməyərək, K2 kimi qalmışdır.
Bu zirvəyə yürüş cəhdlərinin əsasını 1902-ci ildə İngiltərə-İsveçrə-Avstriya ekspedisiyası qoymuşdur. 1909-cu ildən Abrutsi hersoqunun ekspedisiyası çox böyük Baltoro hövzəsini tədqiq etməyə başlamış və K2-yə doğru yolun ilk kəşfiyyatını apararaq, sonralar ilk yürüşün həyata keçirildiyi cığırı tapmışdır.
1929-cu ildə ikinci İtaliya ekspedisiyasından sonra K2-nin fəthi uğrunda mübarizəyə amerikalılar da qoşulmuşlar. 1938-ci ildən 1952-ci ilədək onlar üç dəfə zirvəyə çıxmağa cəhd etmiş, lakin hər dəfə də uğursuzluğa məruz qalmışlar. Bununla belə, 1939-cu ildə ekspedisiyanın rəhbəri Frits Vissner və məşhur şarp Pazanq Dava Lama 8384 metr hündürlüyə qalxmışlar.
Dünyanın ikinci uca zirvəsini fəth etmək şöhrəti italyanlara məxsusdur. 1954-cü ildə professor Ardito Dezio K2-yə ekspedisiya təşkil etmişdir. O, iştirakçıların seçilməsinə çox ciddi yanaşırdı. Barokamerada və Monblan massivində məşq yürüşlərində yoxlamalardan sonra 21 namizəddən 10 nəfər seçilmişdi. Zirvəyə cəmi iki nəfər qalxmışdı. Maraqlıdır ki, onların adları ekspedisiya İtaliyaya qayıdana qədər gizli saxlanmışdı. Dezio istəyirdi ki, şan-şöhrətdən ekspedisiyanın hər bir üzvünə pay düşsün. Axı, qələbə bütün komandanın birgə işi sayəsində qazanılmışdı. İki qalib isə valfurnolu Lino Laçedelli və Kortina d”ampetsolu Açillo Kompanyoni idi. Onlar 1954-cü il iyulun 31-də öz vətəninin və Pakistanın bayraqlarını K2-nin zirvəsinə sancmışlar.
Şimal yamacı ilə Çoqorini ilk dəfə yaponlar fəth etmişlər. Bu, 1982-ci ildə baş vermişdir.
Ümumiyyətlə, K2-yə 160 alpinist qalxmışdır. Müqayisə üçün xatırladaq ki, Comolunqmanı təxminən 1600 alpinist fəth etmişdir.
Statistikaya görə, Çoqorini ram etməyə cəhd göstərən hər dörd alpinistdən biri həlak olur.
Bölmənin digər xəbərləri
