“Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” türk dövlətləri arasında yeni əməkdaşlıq mərhələsinin əsasını qoyur – ŞƏRH
Bakı, 27 avqust, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin qardaş Özbəkistana dövlət səfəri zamanı səsləndirdiyi fikirlər, verdiyi müsahibələr, xüsusilə də hər iki ölkə başçısı tərəfindən “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə”nin imzalanması Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərini yeni mərhələyə yüksəltməklə yanaşı, iki xalqın tarixi köklərə bağlılığını və daha dəqiq desək, türk dövlətlərinin ortaq gələcəyə baxışlarını özündə ehtiva edən mühüm siyasi hadisədir. Bu sənəd Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında münasibətlərin, qarşılıqlı etimadın və strateji tərəfdaşlığın uzunmüddətli hüquqi-siyasi əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında araşdırmaçı-alim Cəlal Allahverdiyev deyib.
O bildirib ki, Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında münasibətlərin təməlində yalnız müasir siyasi maraqlar deyil, əsrlər boyu formalaşmış tarixi, mədəni və mənəvi bağlar dayanır. Bu baxımdan dövlətlərarası münasibətlərin hüquqi sənədlərlə möhkəmləndirilməsi həmin tarixi yaxınlığın müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində konkret siyasi məzmuna çevrilməsi kimi qiymətləndirilə bilər: "Son illər Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin sürətli inkişafı göstərir ki, iki ölkə arasında münasibətlər artıq ənənəvi diplomatik əməkdaşlıq çərçivəsini əhəmiyyətli dərəcədə geridə qoyub. Yüksəksəviyyəli qarşılıqlı səfərlər, siyasi dialoqun
intensivliyi, iqtisadi və investisiya layihələri, nəqliyyat-logistika əməkdaşlığı, humanitar əlaqələr və Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində birgə fəaliyyət bu münasibətlərin çoxşaxəli strateji xarakter aldığını göstərir. “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə”nin əhəmiyyətini yalnız diplomatik sənəd kimi qiymətləndirmək doğru olmaz. Sənəd, eyni zamanda, iki dövlətin uzunmüddətli strateji baxışlarını müəyyən edən siyasi çərçivə rolunu oynaya bilər. Bu çərçivədə iqtisadi münasibətlərin genişləndirilməsi, qarşılıqlı investisiyaların artırılması, sənaye kooperasiyasının dərinləşdirilməsi və nəqliyyat bağlantılarının inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır”.
Alim diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycanın və Özbəkistanın coğrafi mövqeləri bir-birini tamamlayan mühüm üstünlüklər yaradır. Özbəkistan Mərkəzi Asiyanın mərkəzində yerləşməklə böyük iqtisadi və demoqrafik potensiala malikdir. Azərbaycan isə Xəzərin qərb sahilində yerləşərək Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa ilə birləşdirən əsas nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən biri kimi çıxış edir. “Bu iki coğrafi üstünlüyün birləşdirilməsi Bakı-Daşkənd əməkdaşlığının regional miqyasını daha da genişləndirə bilər. Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin gələcək inkişafında Orta Dəhliz xüsusi yer tutur. Özbəkistanın istehsal və ixrac potensialının Azərbaycanın nəqliyyat və logistika infrastrukturu ilə əlaqələndirilməsi Mərkəzi Asiya məhsullarının dünya bazarlarına çıxış imkanlarını genişləndirir”, – deyə o qeyd edib.
Cəlal Allahverdiyev bildirib ki, Orta Dəhliz, Xəzər üzərindən nəqliyyat bağlantıları, yeni dəmir yolu layihələri, enerji dəhlizləri və investisiya mexanizmləri bir-biri ilə əlaqələndirildikcə türk dövlətləri arasında yalnız siyasi deyil, həm də real iqtisadi qarşılıqlı asılılıq formalaşa bilər: “Bu baxımdan “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” həm keçmişə, həm də gələcəyə yönəlmiş sənəddir. Keçmiş baxımından o, xalqlarımızın ortaq tarixi və mədəni irsinə söykənir. Gələcək baxımından isə iki dövlətin strateji əməkdaşlığını daha geniş regional və beynəlxalq proseslərlə əlaqələndirir. Bu, münasibətlərin yalnız bu gün üçün deyil, gələcək nəsillər üçün də uzunmüddətli siyasi-hüquqi çərçivəsinin formalaşdırılması deməkdir”.
Araşdırmaçı-alim hesab edir ki, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində əldə olunan yeni səviyyə Türk dünyasında əməkdaşlığın daha institusional xarakter almasına da şərait yaradır. “İki ölkə arasında siyasi etimadın iqtisadi layihələr, nəqliyyat dəhlizləri və humanitar əlaqələrlə möhkəmləndirilməsi gələcəkdə türk dövlətləri arasında daha geniş əməkdaşlıq modelinin formalaşmasına nümunə ola bilər. Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyevin siyasi iradəsi ilə Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yaradılan bu yeni mərhələ iki qardaş xalqın ortaq gələcəyə baxışının konkret siyasi ifadəsidir. “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” münasibətlərin yalnız mövcud səviyyəsini təsbit etmir, eyni zamanda, gələcək nəsillər üçün möhkəm əməkdaşlıq irsi formalaşdırır. Hesab edirəm ki, bu sənəd Azərbaycanın və Özbəkistanın strateji müttəfiqliyini daha da möhkəmləndirməklə yanaşı, Türk dünyasının siyasi və geoiqtisadi birliyinin güclənməsinə də mühüm töhfə verəcək”, – deyə o qeyd edib.
Bölmənin digər xəbərləri
