Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

ELM VƏ TƏHSİL

Ədəbiyyat İnstitutunun 90 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd olunub YENİLƏNİB

Bakı, 4 mart, AZƏRTAC

Martın 4-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Rəyasət Heyətinin böyük akt zalında Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun 90 illik yubileyinə həsr olunmuş “Ədəbiyyatşünaslıq elminin baş qərargahı: ənənələr, mərhələlər və çağırışlar” mövzusunda yubiley tədbiri keçirilib.

Tədbirdə Milli Məclisin deputatları, ali təhsil ocaqlarının, müxtəlif qurumların təmsilçiləri, AMEA-nın əməkdaşları və media mənsubları iştirak ediblər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə tədbir iştirakçıları Ədəbiyyat İnstitutunun nəşrlərindən ibarət sərgiyə baxış keçiriblər.

Yubiley tədbirini AMEA-nın prezidenti, Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru akademik İsa Həbibbəyli açaraq qeyd edib ki, Azərbaycanda ədəbiyyatşünaslıq tədqiqatlarının qədim tarixi və böyük ənənələri var və dövrünün tanınmış simalarından olan Xətib Təbrizinin apardığı sistemli elmi tədqiqatlarla ədəbiyyatşünaslıq elminin möhkəm bünövrəsi yaradılıb. O, həmçinin bildirib ki, orta əsrlərin ədəbiyyat təzkirələri özünün forma və məzmununa görə dövrün ədəbiyyat antologiyaları və ədəbiyyat tarixi materialları rolunu oynayıb.

“Bununla belə, Azərbaycanda peşəkar ədəbiyyatşünaslıq Mirzə Fətəli Axundzadə ilə başlayıb. Mirzə Fətəli təkcə Azərbaycan dramaturgiyasının və bədii nəsrin deyil, həm də professional ədəbiyyatşünaslığın da banisidir. Lakin etiraf etmək lazımdır ki, Azərbaycanda ədəbiyyatşünaslıq müstəqil və sistemli elm sahəsi kimi XX əsrin əvvəllərində yaranıb. Görkəmli ədəbiyyatşünas və böyük ictimai xadim Firudin bəy Köçərlinin bu dövrdə yazdığı məşhur “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi materiallları” adlı çoxcildlik əsəri Azərbaycanda professional ədəbiyyatşünaslığın ən mühüm nailiyyəti sayılmağa tamamilə layiqdir”, - deyə akademik İsa Həbibbəyli diqqətə çatdırıb.

Sovet hakimiyyətinin ilk illərində, 1923-cü ildə yaradılmış Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti ilə Azərbaycanda elmin digər sahələri kimi, ədəbiyyatşünaslıq elmi sahəsində də ilkin təşkilatlanma işinin başlanmasına start verildiyini deyən AMEA rəhbəri 1929-cu ildən etibarən fəaliyyətə başlayan Azərbaycan Elmi-Tədqiqat İnstitutunun strukturunda da ədəbiyyatşünaslıq üzrə ayrıca bir istiqamətin olduğunu vurğulayıb. Bildirib ki, 22 mart 1933-cü ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Zaqafqaziya filialının Azərbaycan şöbəsində Ədəbiyyat sektoru təşkil edilib. Dövrün tanınmış tənqidçi və ədəbiyyatşünası Əli Nazimin rəhbərlik etdiyi Ədəbiyyat sektoru ilə gələcək Ədəbiyyat İnstitutunun əsası qoyulub, 1935-ci ildə bu elmi qurumun bazasında Ədəbiyyat İnstitutu təşkil olunub.

Sovet hakimiyyəti illərində Ədəbiyyat İnstitutunda ədəbiyyatşünaslıq sahəsində bir sıra mühüm elmi nəticələrin əldə olunduğunu deyən AMEA prezidenti 1957-1960-cı illərdə institutda çapa hazırlanan 3 cildlik “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”nin uzun dövr ərzində ölkəmizdə ədəbiyyatşünaslıq sahəsində ən mötəbər elmi mənbə kimi qəbul edildiyini vurğulayıb.

Akademik İsa Həbibbəyli qeyd edib ki, XX əsrin 50-80-ci illərində Ədəbiyyat İnstitutunda görkəmli elm xadimləri akademiklər Məmməd Arif Dadaşzadə, Məmməd Cəfər Cəfərov, Həmid Araslı, Kamal Talıbzadə, müxbir üzvlər Əziz Mirəhmədov, Yaşar Qarayev, professor Məmmədhüseyn Təhmasib tərəfindən ədəbiyyatşünaslıq elminin ayrı-ayrı sahələri üzrə elmi məktəblər yaradılıb və həmin elmi məktəblərdən bir çoxu bu günə qədər öz yolunu məhsuldar şəkildə davam etdirməkdədir.

Müstəqillik dövrünün Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun və Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin inkişafında xüsusi bir mərhələ kimi qiymətləndirilməli olduğunu deyən natiq bildirib ki, bu dövrdən etibarən bütövlükdə ölkəmizdə, o cümlədən də Akademiya sistemində hakim olan müstəqil dövlətçilik və azərbaycançılıq idealları Ədəbiyyat İnstitutunun da elmi fəaliyyətinin əsaslarını təşkil etməyə başlayıb.

AMEA rəhbəri Azərbaycan ədəbiyyatının daha geniş və sistemli şəkildə, azərbaycançılıq idealları və milli-mənəvi dəyərlər əsasında araşdırılıb öyrənilməsini təmin etmək məqsədilə 2013-cü ildən sonra Ədəbiyyat İnstitutunda zəruri struktur islahatlarının aparıldığını, Nizamişünaslıq, Mühacirət ədəbiyyatı, Mətbuat tarixi və publisistika, Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı və digər şöbələrin, Füzulişünaslıq sektorunun yaradıldığını söyləyib.

“Müstəqillik dövründə Azərbaycan ədəbiyyatının dövrləşdirmə konsepsiyası Ədəbiyyat İnstitutunda müəyyənləşdirilib, Milli Elmlər Akademiyası Humanitar və İctimai Elmlər Bölməsinin və Rəyasət Heyətinin iclaslarında, Beynəlxalq Türk Akademiyasında və Tatarıstan Elmlər Akademiyasında keçirilmiş beynəlxalq elmi konfranslarda geniş müzakirə edildikdən sonra qəbul olunub. 2014-2016-cı illərdə keçirilmiş geniş müzakirələrdən sonra Ədəbiyyat İnstitutunda Azərbaycan ədəbiyyatının ən qədim zamanlardan başlayaraq bu günə qədər davam etməkdə olan çoxəsrlik inkişaf yolunun mərhələsinin elmi təsnifatı yaradılıb. Hazırda institutda artıq 7 cildi nəşr olunmuş “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” oncildliyi məhz son illərdə hazırlanmış dövrləşdirmə konsepsiyası və elmi cəhətdən müəyyən edilmiş inkişaf mərhələləri əsasında təqdim olunur. Bundan başqa, müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatının yaradıcılıq metodu məsələsi də Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda nəzəri cəhətdən formalaşdırılıb və elmi dövriyyəyə daxil edilib”, - deyə akademik İsa Həbibbəyli bildirib.

O, həmçinin Ədəbiyyat İnstitutunda türk xalqları ilə geniş elmi-ədəbi əlaqələrin yaradıldığını, müəssisədə fəaliyyət göstərən Əlişir Nəvai Mərkəzi, Mehmet Akif Ərsoy Mərkəzi və hazırda işləri aparılan Məhtimqulu Fəraqi Mərkəzi və institutun Türk xalqları ədəbiyyatı, Azərbaycan-Türkmənistan-Özbəkistan ədəbi əlaqələri şöbələrinin səmərəli fəaliyyəti nəticəsində Türk dünyası haqqında sanballı elmi tədqiqatların meydana qoyulduğunu söyləyib.

Bundan əlavə, institutda yeni nəsil kadrların hazırlanması işinə xüsusi diqqət yetirildiyini, hazırda Ədəbiyyat İnstitutunun elmlər doktorlarının kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərinə görə Milli Elmlər Akademiyasında, geniş mənada ölkəmizin elm və ali təhsil sistemində ilk yerlərdə dayandığını bildirib.

Akademik İsa Həbibbəyli Ədəbiyyat İnstitutunun ölkə ilə yanaşı, beynəlxalq aləmdə də bir sıra ədəbiyyatşünaslıq layihələrinin həyata keçirilməsində yaxından iştirak etdiyini, bu yaxınlarda Ədəbiyyat İnstitutu, Şota Rustaveli adına Gürcü Ədəbiyyatı İnstitutu və Kembric Universitetinin ortaq elmi layihəsi olan “Nizami Gəncəvi və Şota Rustaveli” adlı monoqrafik tədqiqatın Kembric Universiteti tərəfindən ingilis dilində kitab halında nəşr edilməsinin bunun əyani isbatı olduğunu deyib.

AMEA rəhbəri çıxışının sonunda qeyd edib ki, Ədəbiyyat İnstitutu Azərbaycanda ədəbiyyatşünaslıq elminin baş qərargahıdır və bu münasibətlə institutun kollektivini təbrik edərək onlara uğurlar arzulayıb.

Yubiley tədbirində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri Xalq yazıçısı Anar böyük tarixi yol keçmiş Ədəbiyyat İnstitutunun Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin inkişafında mühüm rol oynadığını, institutun ədəbiyyatımızın çoxəsrlik tarixinin dərin və əhatəli öyrənilməsi, çağdaş ədəbi proseslərin, dünya ədəbiyyatına, ədəbi əlaqələrə dair aktual məsələlərin müntəzəm izlənilməsi və araşdırılması kimi vacib istiqamətlərdə son dərəcə əhəmiyyətli nəticələr əldə etdiyini bildirib.

TÜRKSOY Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatının Baş katibi Sultan Raev isə Ədəbiyyat İnstitutunun böyük tədqiqat ənənələri, görkəmli alimləri və çoxsaylı yetirmələri ilə Türk dünyasının mühüm elm mərkəzlərindən biri hesab olunduğunu deyib. Bildirib ki, institut ötən 90 ildə Azərbaycanda ədəbiyyatşünaslığın mərkəzi funksiyasını yerinə yetirir və Türk dünyası ilə elmi-mədəni əlaqələrin inkişaf etdirilməsində müstəsna xidmətlər göstərməkdədir.

Daha sonra Baş katib Sultan Raev dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin portretini və TÜRKSOY-un “Şərəf” nişanını akademik İsa Həbibbəyliyə təqdim edib.

Daşkənd Özbək Dili və Ədəbiyyatı Universitetinin rektoru akademik Şuxrat Siracəddinov isə çıxışında bildirib ki, bu gün Ədəbiyyat İnstitutu iki ölkə alimlərinin əməkdaşlığını daha da canlandırır, Türk dünyasında elmin, innovasiyanın və yeni kəşflərin təməli “Özbəkistan-Azərbaycan – 2030” strategiyası çərçivəsində elmi və innovativ fəaliyyətə dəstək verir.

Tədbirdə, o cümlədən Azərbaycan Respublikası Ağsaqqallar Şurasının sədri, Milli Məclisin deputatı Eldar Quliyev, Milli Məclisin deputatı Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı, Azərbaycan Mətbuat Şurasının sədri Rəşad Məcid, Azərbaycan Həmkarlar Təşkilatları Konfederasiyasının sədrinin müavini Aqil Dadaşov, Avrasiya Yazıçılar Birliyinin sədri Yaqub Öməroğlu və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aysel Qurbanova çıxışları zamanı Ədəbiyyat İnstitutunun tarixi xidmətlərindən və qarşıda duran vəzifələrdən söz açıb, müəssisənin kollektivini təbrik ediblər.

Sonda yubileylə əlaqədar Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşları müxtəlif nominasiyalar üzrə təltif olunublar.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Ağ ev: ABŞ İranın İsrailə hücumu ilə bağlı Rusiya ilə əlaqə saxlamayıb

Sudanda son bir il ərzində 13 mindən çox insan həyatını itirib

Blinken Böyük Britaniya və Almaniyanın XİN rəhbərləri ilə Yaxın Şərqdəki vəziyyəti müzakirə edib

BMT-nin Baş katibi: Yaxın Şərq genişmiqyaslı münaqişə astanasındadır

Kəndirlə Mübarizə İdmanı Cəmiyyətinin nümayəndələri Baş Assambleyanın iclasında iştirak ediblər

CNN: İsrail İranın hücumuna cavabla bağlı hələ qərar verməyib

“Fənərbağça” qadın basketbol komandası Avropa Liqasının qalibi olub

Londonda Assanja dəstək aksiyaları davam edir - Belmarş həbsxanasının önündən... - FOTOLAR

Papua-Yeni Qvineya sahillərində güclü zəlzələ baş verib

Ceyhun Bayramov özbəkistanlı həmkarı ilə görüşüb

Yeniyetmələr arasında cüdo üzrə Bakı kəndləri birinciliyi keçirilib

Salyanda yol qəzası olub, yaralılar var

İranın Londondakı səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Böyük Britaniya XİN-ə çağırılıb

İngiltərə Premyer Liqası: “Liverpul” və “Arsenal” doğma meydanda məğlub olub

ABŞ Türkiyədən İran-İsrail gərginliyi məsələsində vasitəçi olmasını xahiş edib

“Roma”nın futbolçusu ürək tutması keçirdiyi üçün oyun yarımçıq dayandırılıb

Superliqa: “Fənərbağça” səfərdə üç xala sevinib

Azərbaycan cüdoçuları Avropa Kubokunda birinci yeri tutublar

Müşfiqabadda 300-dən artıq Eldar şamı və zeytun ağacı əkilib

“Bayer” tarixində ilk dəfə Almaniya çempionu olub

ABŞ Dövlət katibinin müavini Türkiyəyə səfərə gəlir

G7: İranın sabitliyi pozan təşəbbüslərinə qarşı cavab tədbirləri görməyə hazırıq

Osloda və Höteborqda həmvətənlərimizə səyyar konsulluq xidməti göstərilib

Azərbaycanın daha bir boksçusu Avropa çempionu tituluna yiyələnib

Türkiyə XİN-in başçısı ABŞ Dövlət katibi ilə bölgədəki mövcud vəziyyəti müzakirə edib

Premyer Liqa: "Sabah" doğma meydanda çempionu məğlub edib

G7 İsraili və İranı gərginliyə səbəb olan hərəkətlərdən çəkinməyə çağırıb

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Türkiyə parlamenti aprelin 16-da yenidən işə başlayacaq

Magistral avtomobil yollarında görmə məsafəsi 300-800 metrədək məhdudlaşacaq

Türkiyədən İran və İsrailə çağırış: Regionda gərginliyi daha da yüksəltməyin

İndoneziyada torpaq sürüşmələri nəticəsində 19 nəfər ölüb

Laçında “Mərkiz” futbol klubu fəaliyyətə başlayıb VİDEO

Tanzaniyada leysan yağışları 50-dən çox insanın həyatına son qoyub

İsrailin müdafiə naziri: İrana qarşı strateji ittifaq yaratmaq şansı var

Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Ramazan bayramı münasibətilə tədbir

Azərbaycanın qadın şahmatçısı Vyanada sinxron turnirdə 30 şahmatçı ilə oynayıb VİDEO

Azərbaycan boksçusu Avropa çempionu olub

Premyer Liqa: Altı qolun vurulduğu matçda qalib müəyyənləşməyib

Niderland öz vətəndaşlarına İsrailə səfərdən çəkinməyi tövsiyə edib

Ağ Ev İranın İsrailə hücumu zamanı ABŞ qüvvələrinə heç bir təhlükənin olmadığını bildirib

Zakir Həsənovun İordaniyaya rəsmi səfəri davam edir

Azərbaycanın müdafiə naziri İordaniya Kralı ilə görüşüb

Qaçaqmalçılıq yolu ilə ölkədən çıxarılan 17 əsər bu il Türkiyəyə qaytarılıb

Türkiyənin xarici işlər naziri İran-İsrail qarşıdurması ilə bağlı telefon danışıqları aparıb

İmişlidə iki yeniyetmə cərəyan vurması nəticəsində həyatını itirib VİDEO

Azərbaycanın xarici işlər naziri Özbəkistana işgüzar səfərə yola düşüb

İcma: “Freedom House”u siyasi dairələrin əlində alət olmamağa çağırırıq

Rusiya region ölkələrinin mövcud problemləri diplomatik vasitələrlə həll edəcəyinə ümidvardır

DİM: Aprelin 15-dən imtahan protokolları və cavab vərəqlərinin emalına başlanılacaq

DSX-nin Xüsusi Məktəbinə qəbul imtahanı keçirilib

Dövlət qulluğunda inzibati icraçı vəzifələrə aid olan vəzifə qrupları üzrə test imtahanı təşkil edilib

Rusiya qoşunlarına mayın 9-dək Çasov Yar şəhərini tutmaq əmri verilib - Sırski

Şəkidə ali məktəblərə və kolleclərə qəbul imtahanları 7 mərkəzdə aparılıb

Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi “Paris-2024”ə vəsiqə qazanıb

Azərbaycanın müdafiə naziri Zakir Həsənov İordaniyaya rəsmi səfər edib

Türkiyə aviaşirkətləri Yaxın Şərqin dörd ölkəsinə uçuşları dayandırıb

Şuşada “Ürək-damar cərrahlarının Şuşa zirvəsi” adlı elmi toplantı keçirilib YENİLƏNİB

Bişkekdə “Zəfər çələngi” kitabı işıq üzü görüb

Azərbaycanın rayonlarında hava arabir yağıntılı olacaq

Əlilliyi olan 500-dək şəxsə evlərində reabilitasiya xidmətləri göstərilib

Lisenziya turniri: Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi finala yüksəlib

Azərbaycan Ordusunda gender bərabərliyi ilə bağlı seminarlar təşkil olunub

İran İsrailə qarşı əməliyyatın başa çatdığını elan edib

Kişi şahmatçılar arasında Azərbaycan çempionatında növbəti turun görüşləri keçirilib

Azərbaycan atıcısı lisenziya turnirində finala yüksəlib

Oğuzda narkotiklərlə əlaqəli 2 nəfər saxlanılıb

İsrail hava məkanını açıb

Bayden: İranın İsrailə qarşı hücumlarını ən kəskin şəkildə pisləyirəm

Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrlə əlaqədar AZAL-ın bəzi reysləri gecikir

Qazaxıstanda daşqınlar səbəbindən 104 mindən çox insan təxliyə edilib

Azərbaycanda ilk peşəkar teatr təhsili görmüş aktrisa

Bu gün görkəmli ictimai-siyasi xadim və yazıçı Nəriman Nərimanovun doğum günüdür

“New York Times”: İran İsrailə 185 dron və 36 qanadlı raket atıb

İsrailin İranın zərbələrinə cavabı müttəfiqləri ilə razılaşdırılacaq

Dövlət Sərhəd Xidməti Xüsusi Məktəbinin V sinfinə qəbul imtahanı keçirilir

DİM bu gün növbəti imtahanlar keçirir  

İordaniya hava məkanını müvəqqəti olaraq aviasiya uçuşları üçün bağlayıb

İsrail ordusunun nümayəndəsi: Raket və dronların əksəriyyəti zərərsizləşdirilib - YENİLƏNİB -5

İtaliyanın Baş naziri Avropada aşağı doğum səviyyəsindən şikayətlənib

BMT-nin Baş katibi İranın İsrailə hücumunu pisləyib

ABC: İran İsrailə 150-yə yaxın kamikadze dronla hücum edib

Britaniya qırıcıları İsrailin müdafiəsinə cəlb olunub

ABŞ Prezidenti Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələri milli təhlükəsizlik komandası ilə müzakirə edəcək

İraq hava məkanını bağlayıb

Britaniyanın Baş naziri İranın İsrailə hücumunu qınayıb

İlin əvvəlindən Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti 10-dan çox kəşfiyyat şəbəkəsini ifşa edib

İsrail aprelin 14-də saat 00:30-dan 07:00-a qədər hava məkanını bağlayır

Media: ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları İraq və İordaniya səmasındadır

"Beşiktaş" baş məşqçisi ilə yollarını ayırıb

Qazaxıstan Prezidenti daşqınlar səbəbindən Astana Beynəlxalq Forumunu ləğv edib

“Baharın rəngləri” yaradıcılıq turnirinin yekun sərgisi açılıb

İngiltərə Premyer Liqası: "Mançester Siti" qalib gəlib, "Tottenhem" darmadağın olub

Nizami Gəncəvi adına Xankəndi şəhər məktəbinin məzunları 41 ildən sonra görüşüblər

Roma Papası Rəcəb Tayyib Ərdoğana dünyada sülh üçün göstərdiyi səylərə görə təşəkkür edib

Premyer Liqa: "Neftçi" "Araz-Naxçıvan"ı məğlub edərək ikinci pilləyə yüksəlib

“Young Lions Azerbaijan 2024” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb

Şərq Ekspresi qatarları ilə Türkiyədə 3 ayda 35 mindən çox turist səyahət edib

Sidney şəhərindəki ticarət mərkəzinə bıçaqlı hücum nəticəsində 6 nəfər həyatını itirib

Quru Qoşunlarında birinci rübün yekunlarına dair iclas keçirilib