Görkəmli alim Xudu Məmmədovun Azərbaycan kimya elminə göstərdiyi xidmətlər əvəzsizdir
Bakı, 21 noyabr, M.Dadaşov, AZƏRTAC
Noyabrın 21-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) əsas binasında görkəmli kristalloqraf alim, AMEA-nın müxbir üzvü Xudu Məmmədovun 90 illik yubileyinə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, akademiyanın Kimya və Yer Elmləri bölmələrinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbirdə əvvəlcə iştirakçılar X.Məmmədovun həyat və yaradıcılığını əks etdirən sərgi ilə tanış olublar.
Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Akif Əlizadə X.Məmmədovun həyat və yaradıcılığından, alimlik zirvəsinə ucalmasından, Azərbaycan elminə göstərdiyi xidmətlərindən və milli vətənpərvərlik ruhlu mütəfəkkir kimi tanınmasından danışıb. Vurğulanıb ki, xalqımızın son zamanlar yetişdirdiyi nadir şəxsiyyətlərdən, kristalloqrafiya sahəsində öz sözünü demiş alimlərdən olan X.Məmmədov sovet rejiminin hökm sürdüyü dövrdə ölkəmizin müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparan az sayda ziyalılarımızdandır.
Elmimizin inkişafına dair X.Məmmədovla dəfələrlə müzakirələr apardığını xatırladan AMEA-nın rəhbəri diqqətə çatdırıb ki, mərhum alimin tədqiqatları təkcə Sovetlər İttifaqında deyil, bütün dünyada böyük maraqla qarşılanıb. Onun apardığı tədqiqatlar nəticəsində ksonolit mineralların quruluşu müəyyənləşdirilib və silikat kimyası sahəsində dövrünün ən böyük kəşfi edilib.
AMEA-nın vitse-prezidenti, Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun direktoru, akademik Dilqəm Tağıyev mərhum alimin elmi-ictimai fəaliyyətindən danışıb. Qeyd edilib ki, X.Məmmədov silikat birləşmələrindən bir çoxunun quruluşunu müəyyənləşdirib, həmin birləşmələr sinfi ilə boratlar, karbonatlar, yarımkeçiricilər arasında kristallokimyəvi qohumluq əlaqəsini aşkarlayıb. D.Tağıyev, həmçinin alimin 50-dən çox üzvi liqandlı kompleks birləşmənin molekul və kristal quruluşunu öyrəndiyini, tədqiqatlarında elektronoqrafiya, rentgen-spektral analiz və hidrotermal sintez üsullarından geniş istifadə etdiyini bildirib. X.Məmmədovun yüksəkixtisaslı elmi kadrların hazırlanmasındakı müstəsna xidmətlərindən danışan akademik bildirib ki, mərhum alim böyük elmi məktəb yaradıb və onun rəhbərliyi ilə 10 elmlər və 35 fəlsəfə doktoru yetişdirilib.
Sonra “Xudu Məmmədov - teleportret” filmi nümayiş olunub.
Tədbirdə, həmçinin ABŞ-ın Virciniya Universitetinin professoru Faiq Musayevin “Xudu Məmmədov və zülalların quruluş problemləri” və Türkiyənin Qars Universitetinin professoru Hacalı Nəcəfovun “Xudu Məmmədovun yaradıcılığında elm və sənətin vəhdəti” mövzularında məruzələri dinlənilib.
Daha sonra AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin direktoru, akademik Rafael Hüseynov, Bakı Dövlət Universitetinin rektoru, akademik Abel Məhərrəmov, Xalq Şairi Sabir Rüstəmxanlı, Ağdam Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Arzu Rəhimova, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor Hikmət Mahmudov və başqaları vətənpərvər alimin həyat və yaradıcılığından, fəlsəfi düşüncələrindən, kristalloqrafiyanın tədqiqi işinə verdiyi mühüm töhfələrdən, eləcə də ictimai xadim kimi yüksək təşkilatçılıq keyfiyyətlərindən danışıblar.
Görkəmli alimin oğlu Toğrul Məmmədov atası ilə bağlı xatirələrini bölüşüb, tədbirin təşkilatçılarına və iştirakçılarına ailəsi adından dərin minnətdarlığını bildirib.
Konfrans işini AMEA-nın Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunda plenar iclasla davam etdirib.