MƏHZ BU SƏBƏBDƏN NAXÇIVANDA SAHİBKARLARA QAYĞI GÖSTƏRİLİR
Naxçıvan, 27 yanvar (AZƏRTAC). Son illər dünyada baş verən qlobal bank-maliyyə böhranı nəticəsində bir çox ölkələrin iqtisadiyyatında geriləmələr baş vermişdir. Ölkəmizdə, o cümlədən Naxçıvan Muxtar Respublikasında həyata keçirilən məqsədyönlü tədbirlər nəticəsində sosial-iqtisadi göstəricilər yüksəlmiş, sahibkarlığın inkişafında ciddi uğurlar qazanılmış, iqtisadiyyata investisiya qoyuluşlarının həcmi çoxalmış, yeni iş yerləri açılmış, əhalinin gəlirləri artmışdır.
Ölkədə sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafının daha da sürətləndirilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Sahibkarlıq fəaliyyətinin “bir pəncərə” prinsipi üzrə təşkilinin təmin edilməsi tədbirləri haqqında” 2007-ci il 25 oktyabr tarixli Sərəncamına uyğun olaraq muxtar respublikada biznes mühitinin əlverişliliyinin daha da artırılması və biznesə başlamaq qaydalarının sadələşdirilməsi məqsədi ilə “bir pəncərə” prinsipi tətbiq edilir. Sərəncamın icrası nəticəsində təkcə 2009-cu il ərzində muxtar respublika üzrə 50 hüquqi və 1454 fiziki şəxs qeydiyyata alınmışdır. Bu da iqtisadi fəallığı səciyyələndirən mühüm göstəricilərdəndir.
Uzunmüddətli iqtisadi və sosial inkişafın təmin olunmasında sahibkarlıq subyektlərinə, xüsusilə kiçik və orta sahibkarlıqla məşğul olanlara maliyyə dəstəyinin göstərilməsi mexanizminin formalaşması nəticəsində 2009-cu il ərzində bank və kredit təşkilatları tərəfindən sahibkarlara 42 milyon 945 min manat həcmində güzəştli kreditlərin verilməsi təmin olunmuşdur. Bu isə 2008-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2,3 dəfə və ya 24 milyon 61 min manat çoxdur.
Kreditlər verilərkən iqtisadi fəaliyyətin çoxsahəli inkişafı diqqət mərkəzində saxlanılmışdır. Belə ki, verilən kreditlərin 15 milyon 762 min manatı yeni sənaye sahələrinin yaradılmasına, 9 milyon 644 min manatı tikinti sektorunun inkişafına, 9 milyon 313 min manatı kənd təsərrüfatı və balıqçılıq məhsulları istehsalının həcminin artırılmasına, 8 milyon 226 min manata qədəri isə ticarət, nəqliyyat, kommunal və digər xidmət sahələrində fəaliyyətin genişləndirilməsinə ayrılmışdır.
Sahibkarlığın inkişafı üçün yaradılmış şəraitin nəticəsidir ki, 2009-cu ildə ümumi daxili məhsulda özəl bölmənin payı 86,4 faizi ötmüşdür. Hazırda aqrar sektor, sənaye, ticarət, nəqliyyat, rabitə kimi istehsal və xidmət sahələrində qeyri-dövlət bölməsinin payı 83-99 faiz arasında dəyişir.
Mövcud istehsal müəssisələrinin fəaliyyətinin bərpa edilməsi, yaxud onların yenidən qurulması, yeni emal sahələrinin yaradılması hesabına bu gün muxtar respublikada 280 növdə məhsul, o cümlədən 106 növdə ərzaq və 174 növdə qeyri-ərzaq məhsulları istehsal olunur. Həyata keçirilən tədbirlər artıq 87 növdə ərzaq, 148 növdə qeyri-ərzaq olmaqla, ümumilikdə, 235 növdə məhsula olan tələbatın yerli istehsal hesabına ödənilməsini təmin edir.
Muxtar respublika sahibkarlarının beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində əlaqələrinin qurulması, istehsal olunan məhsulların xarici ölkələrdə tanıdılması məqsədi ilə Azərbaycanda və xarici ölkələrdə keçirilmiş 17 biznes-forumda yerli sahibkarların iştirakı təmin olunmuşdur.
Yeni istehsal sahələrinin fəaliyyətə başlaması tələbatın ödənilməsinə, məhsulun çeşidinin artmasına müsbət təsir göstərdiyi kimi, eyni zamanda, əhalinin işlə təmin olunmasına, gəlirlərin səviyyəsinin yüksəlməsinə də səbəb olmuşdur. 2009-cu il ərzində muxtar respublikada əhalinin gəlirləri 2008-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 3,6 faiz artaraq 913 milyon manatdan çox olmuşdur.
Aparılan məqsədyönlü tədbirlər muxtar respublikada əhalinin rifahının davamlı yüksəlişinə əsaslı zəmin yaratmış, 2009-cu il ərzində bir işçiyə hesablanmış orta aylıq əməkhaqqının məbləği əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 15,8 faiz artaraq 272,3 manata çatmışdır.
Gəlirlərin həcmində müşahidə olunan irəliləyiş əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin yüksəlməsində, istehlak bazarında əmtəə dövriyyəsinin və pullu xidmətlərin artımında özünü daha qabarıq şəkildə göstərir. Belə ki, 2009-cu ildə muxtar respublikanın istehlak bazarında əhaliyə 572 milyon manatlıq istehlak malları satılmış və pullu xidmətlər göstərilmişdir ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 20,4 faiz çoxdur.
Müasir dünyanı bürüyən qlobal maliyyə böhranı nəticəsində hətta inkişaf etmiş ölkələrdə belə işçilərin ixtisar olunduğu, müəssisələrin öz fəaliyyətini dayandırdığı və işsizlik səviyyəsinin artdığı bir şəraitdə ölkəmizdə, o cümlədən muxtar respublikada əldə olunmuş sabit artım sürəti səmərəli məşğulluğun təşkili və yeni iş yerlərinin yaradılması üçün əlverişli mühit formalaşdırmışdır. 2009-cu il ərzində muxtar respublikada 4 min 742 yeni iş yeri açılmışdır ki, onun da 3 min 458 və ya 72,9 faizi daimidir.
Göründüyü kimi, sahibkarlığa dövlət dəstəyinin göstərilməsi ümumi iqtisadi inkişafa və yeni iş yerlərinin açılmasına səbəb olmuşdur.
Rabil Kətanov
AZƏRTAC-ın müxbiri
Bölmənin digər xəbərləri
