Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan qarşısına qoyduğu məqsədlərə növbəti dəfə nail oldu
Bakı, 27 noyabr, AZƏRTAC
Hər şeydən əvvəl onu qeyd etmək lazımdır ki, Soçi görüşündə Azərbaycan 2020-ci il 10 noyabr və 2021-ci il 11 yanvar tarixli üçtərəfli razılaşmaların bütünlüklə icra olunması işində üzərinə götürdüyü öhdəliklərə sadiq olaraq indiyə qədər maksimum məsuliyyət və sistemli yanaşma ortaya qoyduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Ötən bir il ərzində Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev hər zaman sülh çağırışları edib, bu amili bütün beynəlxalq kürsülərdən həm Ermənistanın, həm də bütün dünyanın diqqətinə çatdırıb. Soçidə Prezident İlham Əliyev tərəfindən Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinin səylərinin, bu prosesdə müsbət rolunun və töhfələrinin yüksək qiymətləndirilməsi bir daha sübut edir ki, təmaslara da, danışıqlara da hər zaman açıq olmuşuq. Bütün bu amilləri nəzərə alaraq hesab edirəm ki, bütövlükdə Soçi görüşünün nəticələri müsbətdir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında politoloq Şəbnəm Həsənova deyib.
Politoloq qeyd edib: “Görüşün ən müsbət tərəfi odur ki, hər hansı bir şərt qoyulmadan Azərbaycan Prezidentinin mövqeyi sənəddə öz əksini tapdı. Avtomobil və dəmir yollarının açılmasını nəzərdə tutan layihələrə başlanması ilə bağlı qərarlar qəbul olundu. Bu məsələ ilə bağlı xüsusi diqqətçəkən məqam odur ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin mətbuat konfransında dəfələrlə dəhliz ifadəsini işlətdi. Bu fakt birmənalı şəkildə ona dəlalət edir ki, Zəngəzur dəhlizi layihəsi Rusiya tərəfindən də dəstəklənir. Regionda nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması məsələlərinin işlənməsi üçün yaradılan format Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya Baş nazirlərinin müavinlərinin sədrliyi ilə üçtərəfli işçi qrupudur ki, onun da indiyə qədər bir neçə iclası keçirilib.
Bəyanatda digər önəmli məqamlar ondan ibarətdir ki, burada “Qarabağ” sözü yoxdur və yekun sənəddə Ermənistanın hər zaman iddia etdiyi əsir və ya girovlar məsələsinə toxunulmayıb. Bu amillər, heç şübhəsiz, Azərbaycanın haqlı və qətiyyətli mövqeyinin daha bir təzahür formasıdır. Görüşdən əvvəl də konkret nəticəsini gözlədiyimiz əsas məsələ sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası ilə bağlı idi ki, Rusiyanın məşvərətçiliyi ilə bu işlə bağlı çağırış edildi. Putin bildirdi ki, iki dövlət arasında sərhədin demarkasiyası və delimitasiyası mexanizmlərini yaratmaq barədə razılığa gəlindi. Dövlətimizin başçısı da bir daha diqqətə çatdırdı ki, Azərbaycan delimitasiya prosesinə təxirə salınmadan başlamağa hazır olduğunu dəfələrlə açıq şəkildə bildirib. Azərbaycan hər zaman mənfi tendensiyalardan uzaq olaraq humanist mövqe sərgiləyib. Ötən ildən bu günə qədər 100-dən çox erməni hərbi qulluqçu, bu il noyabrın 26-da isə bir nəfər Ermənistan tərəfə verilib. Bununla da Azərbaycan regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsi, dinc həyatın qurulması işinə olduqca mühüm töhfə verir”.
Ş.Həsənova vurğulayıb ki, Prezident İlham Əliyevin Soçi şəhərinə işgüzar səfəri həm də Rusiya-Azərbaycan arasında qarşılıqlı fəaliyyətin önəmli istiqamətlərinin müzakirəsi baxımından olduqca mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, Azərbaycan-Rusiya əlaqələri strateji xarakter daşıyır. Bu məsələdə həm Prezident İlham Əliyevin, həm də Vladimir Putinin qarşılıqlı olaraq müsbət rolu və töhfələri vurğulanmalıdır. Rusiya-Azərbaycan əlaqələri siyasi, iqtisadi, humanitar, təhsil və digər sahələrdə sürətlə inkişaf edərək, münasibətlərimiz strateji tərəfdaşlıq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq xarakteri daşımaqla çox fəal dialoq formatına malikdir. Önəmli amillərdən biri də odur ki, iki ölkənin rəsmi şəxsləri arasında qarşılıqlı səfərlərin dinamikası yüksək səviyyədədir. Belə ki, son bir həftədə Azərbaycan Prezidenti Rusiya hökuməti sədrinin müavinini, Rusiya Elmlər Akademiyasının prezidentini, Rusiya Prezidentinin Humanitar əməkdaşlıq üzrə xüsusi nümayəndəsini qəbul edib. Nəzərə alsaq ki, Rusiya Azərbaycanın əsas iqtisadi-ticari tərəfdaşlarından biridir və bu ölkə tərəfindən respublika iqtisadiyyatına 4,5 milyard birbaşa investisiya qoyulub, deməli, iqtisadi əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə çox böyük maraq var. Bu baxımdan, sadəcə, siyasi sahədə deyil, iqtisadi sferada da ciddi addımlar atılır. Pandemiya və bundan irəli gələn iqtisadi məhdudiyyətlərə baxmayaraq, cari ilin ilk doqquz ayı ərzində Azərbaycanla Rusiya arasında ticarət dövriyyəsi 11 faiz artıb. Azərbaycanda Rusiyanın 900 müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Həftə ərzində isə Rusiya ekspert mərkəzinin, Rosekzimbankın, ümumilikdə Rusiyanın 30-dan çox şirkətinin iştirak etdiyi biznes konfransı keçirilib. Bu, ölkələrimiz arasındakı münasibətlərin inkişafına çox mühüm töhfə verir. Eyni zamanda, mövcud amil ondan xəbər verir ki, həm Rusiya, həm də Azərbaycan qarşılıqlı əlaqələrin bütün istiqamətlər üzrə inkişaf səviyyəsinin daha da yüksəldilməsində maraqlıdırlar.
Politoloq diqqətə çatdırıb ki, indiki mərhələdə Azərbaycanla Rusiya arasında iqtisadiyyat və humanitar sahələrin əksər istiqamətlərini özündə ehtiva edən 7 yol xəritəsi icra olunur. Təhsil sahəsində də iki ölkə arasında qurulan körpü uğurludur. Belə ki, Azərbaycanda 300-dən çox rusdilli məktəb var. Azərbaycan məktəblilərinin 34 faizi rus dilində təhsil alır və ya rus dilini öyrənir. Rusiyada isə azərbaycanlı tələbələrin təhsil almasına əlverişli şərait yaradılıb. 15 minə yaxın azərbaycanlı gənc Rusiyada təhsil alır. Görüşdən yayılan görüntülərdə Vladimir Putinin Prezident İlham Əliyevi səmimi salamlaması səfərin ən diqqət çəkən məqamı hesab oluna bilər ki, bu amil də prezidentlər arasındakı şəxsi münasibətlərin yüksək səviyyədə olmasından xəbər verir.
44 günlük müharibədən sonra imzalanmış 2020-ci il 10 noyabr Bəyanatından keçən zaman ərzində baş verən kiçik insidentlərin sistem xarakteri daşımadığını nəzərə alsaq, indiyə qədər Rusiya sülhməramlılarının yerləşdiyi ərazilərdə ciddi insident baş verməyib. Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində yaşanan toqquşmalar, risklərə nəzarət etmək, onları minimuma endirmək və yekun sülh razılaşması üzərində işləməklə bağlı məsələlərin müzakirəsini, habelə üçtərəfli formatda müzakirəsini zəruri edir.