Rusiya nəşrləri UNESCO-nun “lavaş”la bağlı qərarı barədə qəsdən yalan informasiya yayırlar
Bakı, 29 noyabr, Vüqar Seyidov, AZƏRTAC
Bu həftə Rusiyanın bir sıra nəşrləri (məsələn, http://lenta.ru/comments/news/2014/11/27/lavash/, http://www.aif.ru/culture/art/1393653,
http://www.vokrugsveta.ru/news/217025/ və s.) belə bir informasiya yayıblar ki, UNESCO “erməni lavaşını” bəşəriyyətin qeyri-maddi mədəni irsi siyahısına daxil edib.
Amma lazımi qaydada məlumatlandırılan nəşrlər ertəsi gün yayılan başqa bir xəbəri öz oxucularından gizlətmək qərarına gəliblər. Məsələn, onlar lavaşın UNESCO-nun dünya irsi siyahısında sırf “erməni çörəyi” kimi cəmi bir gün qalması barədə məlumat verməyiblər. Azərbaycan və Türkiyə nümayəndə heyətlərinin etirazından sonra UNESCO komissiyası sənədə əhəmiyyətli dəyişiklik edib.
Ermənistan nümayəndə heyətinin təqdim etdiyi və UNESCO-nun hökumətlərarası komissiyası tərəfindən qəbul olunan faylın ilkin adı belə olub: “Lavash, the preparation, meaning and appearance of TRADITIONAL ARMENIAN BREAD (!) as an expression of culture” (“Lavaş: ƏNƏNƏVİ ERMƏNİ ÇÖRƏYİNİN hazırlanması, əhəmiyyəti və xarici görünüşü mədəniyyətin ifadəsi kimi”). Amma Azərbaycan və Türkiyə nümayəndə heyətlərinin qəti etirazından sonra komissiya faylın adını dəyişdirərək onu belə adlandırıb: “Lavash, the preparation, meaning and appearance of traditional bread as an expression of culture IN ARMENIA” (“Lavaş: ənənəvi çörəyin hazırlanması, əhəmiyyəti və xarici görünüşü ERMƏNİSTANDA mədəniyyətin ifadəsi kimi (!)”).
Beləliklə, komissiya Türkiyə və Azərbaycan tərəflərinin arqumentlərini qəbul edərək, “ənənəvi çörək” ifadəsinin qarşısından “erməni” sözünü götürüb və bununla da etiraf edib ki, lavaş mənşəcə əsla sırf “erməni çörəyi”, yaxud erməni xalqının “ixtirası” deyil, lakin onu həqiqətən Ermənistan ərazisində bişirirlər (bu isə danılmaz faktdır).
Faylın adının yenilənməsi barədə informasiyanın dəqiqliyinə əmin olmaq üçün UNESCO-nun saytının bu səhifəsini açmaq yetərlidir: http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00985.
Bəli, Ermənistanda həqiqətən lavaş bişirirlər, lakin bu çörəyin bişirilməsi coğrafiyası həmin ərazi ilə məhdudlaşmır. Əsrlər boyu Azərbaycanın özündə və İranda 40 milyon etnik azərbaycanlı, təqribən 70 milyon türk və cəmi 5 milyon erməni bu çörəyi təndirdə bişirib. Bundan sonra lavaş birdən-birə necə “erməninin” ola bilər? Türkiyə və Azərbaycan nümayəndə heyətlərinin dəlillərini əsaslı sayan UNESCO komissiyası lavaşı “ermənilikdən çıxararaq” öz səhvini düzəldib.
Gələn il Azərbaycan öz adının məhz bu çörəyin bişirildiyi coğrafi areala daxil edilməsi xahişi ilə müraciət etmək niyyətindədir. Sifariş qəbul edilsə (eyniadlı bu çörəyin Azərbaycan ərazisində bişirilməsi faktı şəksiz olduğu üçün UNESCO ona etiraz edə bilməz), lavaşın bişirilməsi coğrafiyası Azərbaycan ilə genişlənəcək.
Ermənistanın sifarişinin qəbul edilməsi barədə məlumat verməyə tələsən Rusiya nəşrlərinin, demək olar, hamısı bu dəyişiklik barədə məlumatlandırılıb, lakin onların heç biri özünə əziyyət verib bu barədə oxucularını məlumatlandırmayıb. Bu da həmin nəşrlərin öz auditoriyasına saymazyana yanaşdığını nümayiş etdirir.
Bölmənin digər xəbərləri
