“Siyasi mədəniyyətsizlik”
Bakı, 13 sentyabr, AZƏRTAC
“Siyasi münasibətlərdə idealist dövr bitib” fikrini israrla təkrarlayanlar, ümumiyyətlə, “siyasi mədəniyyət” məfhumunun mövcudluğunu belə inkar edirlər. Paradoks ondan ibarətdir ki, siyasi münasibətlərdə “siyasi mədəniyyət” amili olmayanda bunu hamı görür və hiss edir. Ancaq iqtidar tərəfindən “siyasi mədəniyyət” siyasi münasibətlərin əsas keyfiyyət meyarı kimi təşviq olunanda bunu nədənsə diqqətdən kənar saxlayır və hətta tənqid etməyə çalışırlar. Misal üçün marginallar daim iqtidarın siyasi dialoqla bağlı bütün təşəbbüslərini nəinki tənqid edirlər, onlar bu təşəbbüslərdə iştirak etməkdən belə imtina edirlər.
Radikalların bütün bu qərəzli və demaqoji tənqidlərinə rəğmən, biz yenə də Azərbaycan iqtidarının böyüklük davranışına şahidlik edirik. Ötən həftədə öz destruktiv və irrasional mövqeyi ilə daim seçilən bəzi partiyaların üzvlərinin reyestri müvafiq dövlət qurumu tərəfindən təsdiq edildi. Bununla da Azərbaycan iqtidarı “qanunun aliliyi” və “siyasi münasibətlərdə demokratik dəyərlərinin qorunması” kimi prinsiplərinə sadiqliyini nümayiş etdirmiş oldu. Əlbəttə ki, qeyd olunanlar bilavasitə “siyasi mədəniyyət”in təzahürüdür. İqtidarın bu cür atdımı yalnız alqışlana bilər. Burada qeyri-iradi olaraq Prezident İlham Əliyevin sözləri yada düşür: “Dövlətə müxalifətdə olmaq olmaz, dövlətçiliyə müxalifətdə olmaq olmaz”.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirlər politoloq A.Adilin “Siyasi mədəniyyətsizlik” sərlövhəli məqaləsində yer alıb.
Politoloq vurğulayıb ki, hər zaman olduğu kimi, bu dəfə də radikalların “Siyasi partiyalar haqqında” yeni Qanun ilə bağlı bütün ittihamları boşa çıxdı. Belə ki, üzvlərinin reyestrlərinin dövlət tərəfindən təsdiq edilməsi faktı radikalların “ölkədə təkpartiyalı sistemin qurulucağına” dair qərəzli ittihamlarının əsassız olduğu aşkarladı. Hətta mitinq keçirməyə cəhd edənlərin yeni Qanunun tələblərini yerinə yetirdikdən sonra üzvlərinin reyestri təsdiqləndi. Bununla da Azərbaycan iqtidarı nümunəvi siyasi mədəniyyətini nümayiş etdirmiş oldu.
Düşünməyə vadar edən məsələnin digər tərəfi də mövcuddur. Yeni Qanunun ətrafında cərəyan edən hadisələr onu nümayiş etdirdi ki, radikal müxalifət son dərəcədə tənbəlləşib, normal iş görməyi yadırğayıb və uzun illərin fəaliyyətsizliyi nəticəsində “pas” atıb. Böyük və ya xalq partiyası iddiasında olan konkret siyasi təsisatın cəmi bir böyük kəndin əhalisi qədər imzanın toplanması qorxusu, yumşaq desək, anlaşılmazdır. Sıradan bir inzibati prosedurdan keçməkdə çətinlik çəkən partiya ölkədə demokratiyanın inkişafına heç bir töhfə verə bilməz.
Aylar ərzində yeni Qanunla əlaqədar iqtidarın ünvanına mümkün olan və olmayan bütün böhtanları səsləndirən partiyaların nümayəndələri qeydiyyatdan sonra heç nə olmamış kimi davranırlar. Əlbəttə ki, dialoqdan boyun qaçıranlardan hər hansı bir siyasi mədəniyyət gözləmək sadəlövhlükdür. Ötən aylar ərzində bəzi radikallar israrla ictimaiyyəti inandırmağa çalışırdılar ki, yeni Qanunun əsas təyinatı bilavasitə onların fəaliyyətinin dayandırılması ilə bağlıdır. Demokratik siyasi mədəniyyət tələb edir ki, bütün bu cür davranış, qərəzli yanaşma və sonsuz sayda olan böhtanlara görə həmin partiya rəhbərləri mütləq olaraq xalqdan və iqtidardan üzr istəsinlər. Əlbəttə ki, onların üzr istəməklərini heç kim gözləmir, bu, daha çox onların özlərinə xalqın gözündə reabilitasiya üçün lazımdır.
“Beləliklə, radikal müxalifət partiyalarının üzvlərinin reyestrinin təsdiq edilməsi ilə iqtidar siyasi dialoqa davam deyir. Mövcud konteksti inkişaf etdirmək üçün bir daha Prezident İlham Əliyevin sözlərinə müraciət etməliyik: “Siyasi islahatlar partiyalararası geniş dialoq aparılmadan həyata keçirilə bilməz. Bir partiya - hakim partiya təkbaşına siyasi dialoq apara bilməz. Çünki dialoq üçün tərəf-müqabillər lazımdır”. Əslində, cənab Prezident tərəfindən səsləndirilmiş hər bir mesajın zamanla həyatda açıqlanmasını görürük və reallaşdırılmasının şahidi oluruq. Qeyd olunan amil isə sözün və əməlin vəhdətindən xəbər verir.
Radikal təfəkkürün “siyasi mədəniyyətsizliyi” çərçivəsində daha bir diqqətçəkən məqamı vurğulamalıyıq. Belə ki, “reyestr olayı” baş verəndən sonra biz adətən “lotu” aləmində yaşanan “advermə mərasiminə” şahidlik etdik. Radikalların öz iddialarına görə ölkədə “cib müxalifəti” və “avtobus müxalifəti” ilə yanaşı, artıq “reyestr müxalifəti” də mövcuddur. Görünür ki, bəzilərinin siyasi təfəkkürü 1980-ci illərdən etibarən donub qalıb. Nə deyə bilərik, artıq AXCP və Müsavat da daxil olmaqla, bütün partiyaların yeni adı mübarək olsun. Bəzi marginallaşmış və maniakal ambisiyalı psevdopatriotların özlərini sürətlə siyasi quyunun dibinə sürüklədiyi təəssüf doğurur”, - deyə A.Adil qeyd edib.
Bölmənin digər xəbərləri
