Elmir Babayev: Gənc alimin elmi profili mütəmadi yenilənməli, tədqiqat maraqları aydın təqdim olunmalıdır
Bakı, 30 sentyabr, AZƏRTAC
Müasir elmi mühitdə tədqiqatçının yalnız elmi məlumatları izləməsi deyil, həm də öz fəaliyyətini həmkarları üçün əlçatan şəkildə təqdim etməsi vacibdir. Elmi profilin mütəmadi yenilənməsi, nəşrlərin düzgün əlaqələndirilməsi və tədqiqat maraqlarının aydın təqdim olunması potensial əməkdaşların tədqiqatçını daha asan tapmasına imkan verir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında AMEA Gənclər Akademiyasının sədri dosent Elmir Babayev deyib. Onun sözlərinə görə, ORCID tədqiqatçının elmi identifikasiyasına, DOI isə konkret elmi əsərin və ya rəqəmsal obyektin identifikasiyasına xidmət edir. Bu vasitələrdən düzgün istifadə nəşrlərin müəlliflə əlaqələndirilməsini və elmi fəaliyyətin daha sistemli təqdim edilməsini asanlaşdırır.
E.Babayev qeyd edib ki, elmi nəticələrin tanıdılması etibarlı nəşr fəaliyyəti ilə dəstəklənməlidir. Jurnal seçilərkən onun redaksiya heyəti, rəy prosesi, ödənişlərin şəffaflığı və indeksləşmə ilə bağlı məlumatları diqqətlə yoxlanılmalıdır. Sürətli qəbul vədi özlüyündə jurnalın keyfiyyət göstəricisi hesab edilə bilməz. Müəlliflik töhfələrinin əvvəlcədən razılaşdırılması, düzgün istinadların verilməsi və tədqiqat nəticələrinin şəffaf təqdim olunması elmi reputasiyanın əsas şərtlərindəndir. “Elicit”, “Consensus” və “Semantic Scholar” kimi alətlər elmi ədəbiyyatın axtarışını və nəticələrin ilkin nəzərdən keçirilməsini asanlaşdıra bilər. Bu alətlərin əsas faydası uyğun məqalələrin tapılması, mövzu üzrə ilkin xəritənin yaradılması və daha dərindən oxunacaq materialların seçilməsidir. Lakin avtomatik yaradılan xülasə məqalənin özünü əvəz etmir. İstinadın mövcudluğu, nəticələrin mənbəyə uyğunluğu və istifadə olunan metodun məhdudiyyətləri mütləq yoxlanılmalıdır. Alətin təqdim etdiyi məlumatdan istifadə etməzdən əvvəl tədqiqatçı əsas iddianın hansı məqaləyə əsaslandığını müəyyənləşdirməli və həmin məqaləni özü oxumalıdır. Elmi qərara görə məsuliyyət isə tədqiqatçının üzərində qalır.
Onun sözlərinə görə, həftədə bir saat ilkin monitorinq üçün başlanğıc model kimi istifadə oluna bilər. Bu vaxtın 20 dəqiqəsini maliyyələşmə və karyera elanlarına, 25 dəqiqəsini yeni nəşrlərin seçilməsinə, 15 dəqiqəsini isə tədbirlərin izlənilməsinə və qeydlərin yenilənməsinə ayırmaq mümkündür. Bununla belə, bu bölgü sərt norma deyil və tədqiqatçının elmi fəaliyyətinin mərhələsinə uyğun dəyişdirilə bilər.
E.Babayev vurğulayıb ki, məqalələrin dərindən oxunması və qrant müraciətlərinin hazırlanması ayrıca vaxt tələb edir. Qeyd sistemi isə sadə cədvəl və ya istinad idarəetmə proqramı formasında ola bilər. Əsas məqsəd məlumatın sonradan asanlıqla tapılmasıdır. Eyni mövzu üzrə yeni çağırışların, elmi nəşrlərin və tədbirlərin sayının artması həmin istiqamətə marağın gücləndiyini göstərə bilər. Lakin yalnız bu siqnala əsaslanaraq tədqiqat istiqamətini dəyişmək məqsədəuyğun deyil. Tədqiqatçı elmi boşluğu, öz təcrübəsini, mövcud resursları və potensial tərəfdaşları birlikdə qiymətləndirməlidir. Gənc alimin elmi radarı məqsədli və davamlı informasiya işi üzərində qurulmalıdır.
“İmkandan vaxtında xəbərdar olmaq ilk addımdır. Ondan səmərəli yararlanmaq isə hazırlıq, uyğunluğun qiymətləndirilməsi və konkret fəaliyyət tələb edir. Mənbələri düzgün seçən, məlumatı yoxlayan və növbəti addımı müəyyənləşdirən tədqiqatçı öz elmi fəaliyyətini daha əsaslı planlaşdıra bilər”, – deyə dosent bildirib.
Müxbir - Tünzalə Arazlı
Bölmənin digər xəbərləri
