Türk dünyasında inteqrasiyanın və strateji əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlanır ŞƏRH
Bakı, 6 oktyabr, AZƏRTAC
Oktyabrın 6-7-də Qəbələdə keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Zirvə Görüşü həmrəyliyin, inteqrasiyanın və strateji əməkdaşlığın yeni mərhələsini ifadə edir. Son dövrlərdə bu zirvə görüşləri təkcə diplomatik hadisə kimi deyil, həm də XXI əsrdə türk sivilizasiyasının siyasi və mədəni dirçəlişinin təzahürü kimi təhlil edilməlidir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının müşaviri, Bakı Politoloqlar Klubunun sədri Zaur Məmmədov bildirib. O qeyd edib ki, Zirvə Görüşünə Qəbələnin ev sahibi seçilməsi təsadüfi deyil: Azərbaycanın tarixi, mədəni və geosiyasi baxımdan Türk dünyasının mərkəzində olması bu şəhəri rəmzi bir məkan halına gətirib. Zirvə toplantısı türk xalqlarının birliyinin tarixi dərinliyini, strateji əhəmiyyətini və gələcəyə yönəlik yeni çağırışlarını əks etdirir. Bu prosesin önündə dayanan şəxs isə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevdir.
“44 günlük müharibədən sonra Azərbaycanın atdığı addımlar nəticəsində türk dövlətləri arasında qəbul olunan qərarlar, imzalanan sənədlər və verilən bəyanatlar türk dövlətlərinin koordinasiyalı xarici siyasət, vahid iqtisadi məkan və birgə müdafiə konsepsiyası istiqamətində iradəsini nümayiş etdirməkdədir”, - deyə Zaur Məmmədov bildirib.
Politoloq TDT-də son nailiyyətlərə diqqətə çəkərək türk iqtisadi inteqrasiyasını, habelə Orta Dəhlizin rolunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə türk dövlətləri Avrasiya məkanında vahid iqtisadi arteriya kimi formalaşacaq.
Bakı Politoloqlar Klubunun sədri birgə təhlükəsizlik mexanizmləri kimi Türk Müdafiə Alyansının yaradılması ideyasını qeyd edib. O, Beynəlxalq Türk Akademiyası və Türk Mədəniyyət Fondunun isə elm, təhsil və mədəniyyət sahəsində vahid platforma olduğunu bildirib. Müsahibimiz rəqəmsal transformasiya və enerji əməkdaşlığı kimi Xəzər regionu ilə Mərkəzi Asiya arasında enerji körpüsünü qeyd edib.
“Prezident İlham Əliyev türk birliyinin ideoloji və institusional formalaşmasında sistem yaradan lider kimi çıxış edir. Onun təşəbbüsü ilə türk dövlətləri arasında əməkdaşlıq artıq “mədəni qardaşlıq” çərçivəsini aşaraq praktik siyasi və iqtisadi sintezə çevrilib”, - deyən Z.Məmmədov bu baxımdan siyasi birlik, hərbi inteqrasiya, iqtisadi və nəqliyyat inteqrasiyası, türk sivilizasiyasının oyanışı kimi amillərə diqqət çəkib.
Türk dünyasında siyasi birliyin önəminə toxunan Z.Məmmədov deyib: “Azərbaycan Prezidenti türk dövlətlərinin beynəlxalq arenada vahid mövqedən çıxış etməsinin vacibliyini daim vurğulayıb. Bu baxımdan Qarabağ müharibəsindən sonrakı mərhələdə türk dövlətlərinin Azərbaycanla həmrəyliyi türk diplomatiyasının yeni modelini formalaşdırdı: “bir millət – çox dövlət, amma vahid strateji xətt”.
Müsahibimiz hərbi inteqrasiya ilə bağlı qeyd edib ki, Türkiyə və Azərbaycan arasında “Bir millət, iki dövlət” konsepsiyası artıq TDT məkanında kollektiv təhlükəsizlik ideyasına çevrilməkdədir. Bu istiqamətdə real mexanizmlərin yaradılmasına — birgə təlimlər, müdafiə sənayesi əməkdaşlığı, hərbi texnologiya mübadiləsi genişlənməkdədir.
Z.Məmmədov iqtisadi və nəqliyyat inteqrasiyası baxımından vurğulayıb ki, Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Zəngəzur dəhlizi ideyası türk coğrafiyasının Avrasiya iqtisadi sisteminə bağlanmasını təmin edən strateji layihə kimi dəyərləndirilir. Bu dəhliz Türk dövlətlərini Avropa və Asiya arasında yeni logistik xətlə birləşdirəcək və TDT-ni qlobal ticarətin mərkəzinə çevirəcək.
Türk sivilizasiyasının oyanışı ilə bağlı politoloq diqqətə çatdırıb ki, Prezident İlham Əliyev türk birliyini təkcə siyasi layihə deyil, həm də sivilizasion model kimi təqdim edir. Onun çıxışlarında tez-tez səsləndirdiyi “Türk dünyasının gələcəyi birliyimizdədir” fikri artıq strateji fəlsəfəyə çevrilib. Azərbaycan türklüyün, İslam mədəniyyətinin və müasir dövlətçilik modelinin sintezini göstərərək, multikulturalizm və milli identiklik arasında tarazlığı qoruyan örnəkdir.
“Nəticə etibarilə bu gün birmənalı şəkildə qeyd edilməldir ki, türkün tarixində indiyə qədər heç bir dövrdə türk xalqları bu qədər vahid strateji platformada, bu qədər həmrəy və güclü şəkildə bir araya gəlməmişdi.
Prezident İlham Əliyev təkcə milli lider deyil, həm də Türk dünyasının inteqrasiya memarı, türk sivilizasiyasının XXI əsrdəki yenidən doğuluşunun ideoloqudur.
Türk Dövlətləri Təşkilatının Azərbaycanda baş tutan toplantıları, o cümlədən Qəbələ Zirvə Görüşü türk xalqlarının gələcək onilliklərdə vahid iqtisadi məkan, güclü hərbi sistem və dərin mədəni sintez şəklində formalaşacağına işarədir”, - deyə Z.Məmmədov fikrini yekunlaşdırıb.
Bölmənin digər xəbərləri
