- Möhtərəm İlham Heydər oğlu!

Hörmətli xanımlar və cənablar!

Əziz dostlar!

Mən qonaqpərvər Azərbaycan torpağında olmağımdan çox şadam. Burada bizim bütün nümayəndə heyəti azərbaycanlı dostlarımızın səmimiyyəti və mehribanlığını hiss etdi. Bu səfər və yüksək səviyyədə baş tutmuş danışıqlar bir daha sübut etdi ki, həm Türkmənistan, həm də Azərbaycan iki qonşu, qardaş ölkə arasında ən sıx əməkdaşlıq yaradılmasına çox böyük əhəmiyyət verir. Məmnuniyyətlə demək istəyirəm ki, son vaxtlar dövlətlərimiz arasında siyasi dialoq xeyli fəallaşmış, yeni məzmun kəsb etmişdir. Əslində, bu əməkdaşlığın dinamikasını son səkkiz ayda istər hökumət nümayəndə heyətləri səviyyəsində, istərsə də mütəxəssislər səviyyəsində Türkmənistanla Azərbaycan arasında səfərlər mübadiləsinin xronikasına əsasən asanlıqla izləmək olar.

Türkmənistan-Azərbaycan hökumətlərarası komissiyasının yaradılması da ölkələrimizin ənənəvi əməkdaşlığa daha məhsuldar və konstruktiv xarakter vermək istəyini göstərir. Yəqin bilirsiniz, bu komissiyanın nisbətən yaxın vaxtlarda yaradılmasına baxmayaraq, tərəflər qarşılıqlı maraqlarımızın reallaşdırılması üçün təsirli və səmərəli mexanizm yaratmağa müvəffəq olmuşlar.

Məsələn, komissiyanın birinci iclası çərçivəsində əvvəllər bizim tərəfdaşlıq münasibətlərimizin inkişafını ləngidən maliyyə məsələləri və digər mühüm məsələlər tənzimlənmişdir.

İki ölkə arasında əmtəə dövriyyəsi durmadan artır. Son vaxtlar bu göstərici, demək olar, üç dəfə artmışdır. Lakin hətta bu rəqəm də həm Türkmənistan, həm də Azərbaycan xalqlarının mənafeyi naminə reallaşdırmağa çalışdığımız əməkdaşlıq potensialını tam əks etdirmir. İlk növbədə, bütün dünyada enerji dövlətləri statusuna malik olan hər iki ölkənin iqtisadiyyatı üçün baza əhəmiyyəti kəsb edən yanacaq-energetika sektorunda tərəfdaşlıqdan söhbət gedir. Möhtərəm İlham Heydər oğlu ilə bugünkü danışıqların gedişində biz bu mövzuya xüsusi diqqət yetirdik. Bizim ümumi fikrimiz belədir ki, məhz bu sahə gələcək dövlətlərarası tərəfdaşlığın strateji istiqamətinə çevriləcəkdir. Əməkdaşlıq imkanlarını hərtərəfli öyrənmək və bu imkanları dünyaya təqdim etmək üçün biz bu il sentyabr ayında Bakıda “Türkmənistan və Azərbaycan nefti və qazı” mövzusunda konfrans keçirmək barədə razılığa gəldik.

Ümumi fikrə görə, ikitərəfli qarşılıqlı əlaqələrin ən mühüm sahələrindən biri də nəqliyyatdır. Asiya ilə Avropanın qovuşduğu məkanda yerləşən Türkmənistanın və Azərbaycanın əlverişli geosiyasi mövqeyi qonşu ölkələrimizin bu üstünlüklərindən həm öz mənafelərimiz üçün, həm də Qərbdə və Şərqdə yerləşən başqa dövlətlərin mənafeyi üçün istifadə etməyə imkan verir.

Hesab edirəm ki, bu cür imkanların olması bütün coğrafi-iqtisadi xəritənin dəyişməsi üçün yaxşı üfüqlər açır. Bununla əlaqədar qeyd etmək istərdim ki, hazırda Türkmənistan öz nəqliyyat infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi üçün mühüm addımlar atır. Biz Qazaxıstandan və İrandan olan tərəfdaşlarımızla birlikdə Şimal-Cənub transmilli nəqliyyat dəhlizi yaradılmasına dair layihələri həyata keçirməyə başlamışıq və mən bilirəm ki, Azərbaycanda da buna oxşar tikinti işləri aparılır. Buna görə də biz rəqabət haqqında deyil, qüvvələrimizi birləşdirmək barədə danışırıq. Bu, regionun bütün ölkələri üçün real iqtisadi səmərə vəd edir və əlbəttə, yük və sərnişin daşımalarının artmasına şərait yaradacaqdır.

Ticarət-iqtisadi əlaqələrin inkişafı məsələsinə gəldikdə, burada da, bizim bir-birimizə təkliflərimiz var. Çox böyük iqtisadi resurs potensialına malik olan bu iki ölkənin coğrafi yaxınlığını nəzərə alsaq, ticarətin inkişafı üçün çox gözəl perspektiv imkanlar var. Məsələn, Türkmənistan hazırda ən müasir avadanlıqla təchiz olunmuş müəssisələrdə istehsal edilən və dünya bazarında yüksək qiymətləndirilən toxuculuq, kimya sənayesi və digər məhsullarını Azərbaycana satmağa hazırdır.

Əlbəttə, görüşlərin gedişində biz Xəzər mövzusuna xüsusi diqqət yetirdik, Xəzər dənizinin hüquqi statusu barədə beş sahilyanı dövlətin hamısının mövqelərini razılaşdırmağa dair konstruktiv danışıqları davam etdirməyin vacibliyi barədə vahid fikrə gəldik. Bu məsələnin həlli Xəzər dənizini sülh, mehriban qonşuluq, sabitlik və qarşılıqlı surətdə faydalı əməkdaşlıq zonasına çevirməyin zəruri olmasının dərk edilməsinə əsaslanır. Bununla əlaqədar qeyd etmək istərdim ki, Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın hazırlanması və imzalanması Xəzəryanı dövlətlərin hamısının birinci dərəcəli və təxirəsalınmaz vəzifəsidir. Bu məsələdə Xəzəryanı dövlətlərin xarici işlər nazirlərinin müavinləri səviyyəsində xüsusi işçi qrupun fəaliyyəti çox əhəmiyyətlidir. Biz belə hesab edirik ki, Xəzər dənizinin statusunun tezliklə müəyyən edilməsi onun karbohidrogen və bioloji resurslarının effektiv və səmərəli mənimsənilməsi, Xəzər hövzəsinin nadir ekoloji sisteminin qorunub saxlanması, eləcə də Xəzərdə fəal beynəlxalq əməkdaşlıq üçün əlverişli şərait yaratmağa imkan verəcəkdir.

Bu gün imzalanmış ikitərəfli sənədlər paketi də bir-birimizin mənafelərinə hörmət etməklə, əməkdaşlıq üşün çox böyük imkanlar olmasını nəzərə almaqla düzgün yolla getdiyimizi göstərir. Əlbəttə, bunu qeyd etmək mənə xoşdur ki, sülh və dostluq dənizi ilə birləşən xalqlarımızı bir-birinə bağlayan tarixi və mədəni tellər humanitar əməkdaşlığın daha da inkişaf etməsi üçün etibarlı platforma yaradır. Başlanğıcı əsrlərin və minilliklərin dərinliklərindən gələn bu ənənəvi əlaqələrimizi möhkəmlətmək zərurəti fikri bu gün yeni qüvvə ilə səsləndi. Başlıcası odur ki, xoş niyyətlə birləşən xalqlarımız bu dialoqu genişləndirməyə və möhkəmlətməyə çalışır.

Böyük türkmən alimlərinin, keçmiş mütəffəkirlərin və tarixi şəxsiyyətlərin həyat və yaradıcılığına həsr edilmiş mötəbər beynəlxalq konfranslarda və forumlarda Azərbaycanın elm və mədəniyyət xadimlərinin fəal iştirak etməsi buna sübutdur. Biz yaxşı başa düşürük ki, qabaqcıl elmi təfəkkürün nailiyyətlərinin və yüksək texnologiyaların tətbiqi cəmiyyətin sosial-iqtisadi inkişafının baza prinsipidir. Bununla əlaqədar, biz bu gün daha çox tələbat olan elmi əlaqələrin bərpasını alqışlayırıq. Biz mövcud potensialları birləşdirə bilərik və buna hazırıq. Ona görə də humanitar sahədə əməkdaşlıq haqqında ikitərəfli sazişin hazırlanmasını və gələcəkdə imzalanmasını məqsədəuyğun sayırıq.

Beləliklə, gördüyünüz kimi, danışıqların gündəliyi kifayət qədər geniş olmuşdur və əminəm ki, əldə etdiyimiz razılaşmalar dövlətlərarası dialoqu yeni səviyyəyə çatdıracaq, ona yeni dinamika və yeni keyfiyyət bəxş edəcəkdir. Biz Türkmənistan-Azərbaycan qarşılıqlı əlaqələrinin ən mühüm və aktual məsələlərini müzakirə etdik, onların strateji istiqamətlərini müəyyənləşdirdik və əminəm ki, gələcəkdə sıx ünsiyyətdə işləyəcək, çoxəsrlik dostluq və qardaşlıq tellərini daha da möhkəmlədəcəyik.

Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm.

######