Ukrayna və Rusiya nə zaman bir-birinə əl uzadacaq?
Kiyev, 6 yanvar, AZƏRTAC
Bu gün dünyanı daha çox düşündürən məsələlərdən biri Ukrayna və Rusiya arasında gedən müharibənin 2023-cü ildəki inkişaf trayektoriyasıdır. Daha dəqiq desək, bu il müharibə bitəcək, yoxsa növbəti ilə keçəcək, sualına cavab tapmaqdır.
Bu sual ətrafında müxtəlif versiyalar, proqnozlar mövcuddur. Ukrayna rəsmilərində də bu məsələdə fikir ayrılığı var. Bir qrup insan bu ilin yayına doğru müharibənin Ukraynanın qələbəsi ilə başa çatacağını söyləsə də, digər bir qismi müharibənin daha 2-3 il davam edəcəyini deyir. Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin Baş Kəşfiyyat İdarəsinin rəisi Kiril Budanovun hələ bir neçə ay öncə açıqladığı proqnoz dərhal Prezident Volodimir Zelenskinin reaksiyasına səbəb oldu. Belə ki, ötən il payızın ilk ayında açıqlama verən Budanov müharibənin 2023-cü ilin yayında Ukraynanın qələbəsi ilə bitəcəyini demişdi. Bundan dərhal sonra Zelenski mətbuata açıqlamasında Budanovun mövqeyini korrektə edərək bunun sadəcə istək, proqnoz olduğunu söylədi. Budanov bir neçə gün öncə isə yenidən bu mövzuya qayıtdı. Ukraynanın bu yaz böyük əks-hücum planlaşdırdığını, yazda cəbhə xəttində ən ağır döyüşlərin olacağını söyləyib. “Məqsədimiz Ukraynanın 1991-ci ildəki sərhədlərinə qayıtmaqdır və biz buna nail olacağıq”, - deyə Budanov vurğulayıb.
Əslində, proseslərin inkişafını, Ukraynanın Qərb, Avropa tərəfdaşları tərəfindən daha kütləvi və hücum silahları ilə silahlandırılmasını Budanovun söylədiklərinin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirmək olar. Qərb Ukraynanın silahlandırılmasında növbəti, bəlkə də son vacib mərhələyə start verib. Bu dəfə hücum xarakterli hərbi texnikanın Ukraynaya göndərilməsinə başlanılıb. ABŞ, Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya kimi nəhəng ölkələr Ukraynaya təqdim edəcəkləri növbəti hərbi yardım paketinə tankların da daxil olacağını gizlətməyiblər. Daha bir önəmli qərar odur ki, ABŞ-dan sonra Almaniya hökuməti də Ukraynaya "Patriot" raket kompleksi göndərəcək. Bu barədə ABŞ və Almaniya dövlət başçıları arasında razılıq əldə olunub.
Ukraynanın Müdafiəsi üzrə Təmas Qrupunun (Ramştayn formatında) yanvar ayında planlaşdırılan növbəti görüşündə 2023-cü ildə Ukraynaya silah tədarükü planları da müzakirə olunacaq. “Ramştayn formatı”nda keçirilən bütün görüşlərdən sonra Qərbin Ukraynaya silah yardımı daha da kütləviləşir.
Proseslər onu göstərir ki, ilkin olaraq Ukraynanın qarşısına qoyduğu məqsəd Xerson və Zaporojye vilayətlərini tam olaraq Rusiya ordusundan təmizləmək, Krıma quru yolu təmin etmək, bununla paralel Donetsk və Luqansk vilayətlərində hər hansı irəliləyişlərə nail olmaq və Rusiya ordusunun hücumlarının qarşısını almaqdır. Bundan sonra bəlkə də problemi danışıqlar masası arxasında davam etdirmək mümkün ola bilər. Yəni, müvəqqəti atəşkəs əldə oluna və Donetsk, Luqansk vilayətlərinin statusun, Krımın aqibətinin beynəlxalq vasitəçilərin iştirakı ilə danışıqlar vasitəsilə davam etdirilməsi mümkün görünür. Yay aylarına doğru elə bir vəziyyət yarana bilər ki, Ukrayna və Rusiyanın danışıqlara üstünlük verməsi proqnozlaşdırılan məsələlərdən biri ola bilər. Sözsüz ki, atəşkəsi elan etmək münaqişənin həlli demək deyil, problemin həlli üçün danışıqlar uzun çəkə bilər.
Ukrayna tərəfi son vaxtlar təqdim etdiyi sülh formulu haqqında daha çox müzakirələr açır, Prezident Zelenski bütün dövlət başçıları ilə danışıqlarında bu məsələyə toxunur. Vasitəçilərə gəlincə, beynəlxalq və yerli ekspertlər bu məsələdə daha çox BMT-nin Baş katibi Quterreşin, Türkiyə Prezidenti Ərdoğanın adını hallandırırlar.
Emil Hüseynli
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Kiyev
Bölmənin digər xəbərləri
