“Uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi, zərərli asılılıqdan qorunması”: İctimai müzakirə
Bakı, 9 iyun, AZƏRTAC
İyunun 9-da Azərbaycan Milli QHT Forumunun təşkilatçılığı ilə “Uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi, zərərli asılılıqdan qorunması” mövzusunda QHT-lərin ictimai müzakirəsi keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Forumun İdarə Heyətinin sədri Ramil İskəndərli çıxışında hazırda Milli Məclisdə müzakirə olunan “İnzibati Xətalar Məcəlləsində”, “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” və “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinin uşaqların sosial şəbəkələrin zərərli təsirlərindən qorunmasına yönəldiyini bildirib.
“Artıq dünyanın aparıcı ölkələri sosial şəbəkə platformalarının öz daxili qaydaları ilə yanaşı milli qanunvericiliklə də tənzimlənməsini, xüsusilə uşaqların qorunmasını, onların sosial şəbəkə platformalarına çıxışına yaş məhdudiyyətlərinin tətbiqini nəzərdən keçirir. Azərbaycanda da 16 yaşadək uşaqların sosial şəbəkə platformalarında hesab yaratmasına yol verilməməsi, 16-18 yaşarası uşaqların isə bunu valideyn icazəsi ilə edə bilməsi nəzərdə tutulur. Sosial şəbəkələrə aludəçiliyin hələ formalaşma dövründə olan, yetişən nəsil üzərində yan təsirlərindən hamımız əziyyət çəkirik. Qanunvericilikdə nəzərdə tutulan bu dəyişikliklər məhz cəmiyyətin sosial sifarişidir”, -deyə o qeyd edib.
Tədbirin moderatoru, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yanında İctimai Şuranın sədri Firuzə Rəsulova deyib ki, uşaqların zərərli təsirlərdən qorunması cəmiyyətin və dövlətin vəzifəsidir. Bildirib ki, ekran aludəçiliyi, yaşına uyğun olmayan məzmunla tanışlıq, nəticədə yaranan müxtəlif davranış pozuntuları, uşaqların sosial şəbəkələrdə neçə-neçə zərərli vərdişlərə mübtəla olması, uşaq intiharları bu gün cəmiyyətin diqqət yetirməli olduğu məsələlərdir. Dövlət tərəfindən uşaqların müdafiəsi gücləndirilməli, uşaqlar yetkinlik yaşına çatana qədər sosial şəbəkə mühitində fəaliyyət üçün hazırlanmalı, sonrakı dövrdə isə valideyn nəzarəti ilə sosial şəbəkələrdən istifadə etməlidirlər. Nəhayət ki, bu məsələnin Azərbaycanda da qanunvericiliyə gətirilməsi alqışalayiqdir.
“Milli Pediatriya Dərnəyi” İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin üzvü, pediatr Yalçın Mirzəyev sosial şəbəkə platformalarının fəsadlarının uşaqların sağlam inkişafına böyük ziyan vurduğunu qeyd edib. Bildirib ki, ailələr də bir çox hallarda sosial şəbəkələr, kibertəhlükələr haqqında qoruyucu tədbirlər mövzusunda məlumatsızdır.
Azərbaycan Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin üzvü, Milli Məclisin deputatı Azər Allahverənov uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi, zərərli asılılıqdan qorunması məqsədilə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan dəyişikliklərin təfərrüatlarını açıqlayıb. Qeyd edib ki, sosial şəbəkə platformalarında fərdi rəqəmsal hesab açmaq istəyən hər şəxsin yaşının müəyyənləşdirilməsi üçün texniki üsullar tətbiq olunacaq. 16 yaşı tamam olmamış şəxslərin platformada fərdi rəqəmsal hesablarının yaradılmasına yol verilməyəcək. Qanun qüvvəyə mindikdən sonra platformalar 16 yaşdan aşağı uşaqlara məxsus mövcud fərdi rəqəmsal hesablara girişi məhdudlaşdıracaq və şəxsin 16 yaşının tamam olmasını təsdiq edən məlumat təqdim edilmədikdə həmin hesablar və fərdi məlumatlar silinəcək.
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi yanında İctimai Şuranın sədri Elnur Mustafayevin də fikrincə, uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi ciddi məsələdir. Sosial şəbəkə platformalarında özünə zərər verməyi təşviq edən məzmunların geniş yayılması, sosial təcrid hissi depressiv simptomların dərinləşməsi ilə intihar riski üçün əlverişli şərait yarada bilir. Hər bir valideyn uşağın mənəvi həyatını, mənəviyyatını düzgün formalaşdırmalı, onu yüksək dəyərlərlə tərbiyə etməlidir.
Uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşmasında bilik, ailə, mühit böyük təsirə malikdir. Bunu “Narkotiklər, Zərərli Asılılıqlar Əleyhinə Səfərbərlik Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri Nail Kəmərli deyib. O vurğulayıb ki, bəzən ailələr bu işə çox vaxt səhlənkar yanaşır. Nə qədər uşaq var ki, məhz bu mühitdə özünü günün birində narkotik istifadəçisi, ekran aludəçisi kimi tapır. Biz cəmiyyət olaraq, hamımız bu problemin həllinə kömək etməliyik.
İctimai müzakirədə qeyd olunub ki, Fransa bu il uşaqların sosial şəbəkələrdə olmasına yaş məhdudiyyəti tətbiq edən dünyada ikinci, Avropada birinci dövlət olub. Hazırda müxtəlif ölkələrdə müxtəlif yaşdan belə tənzimləmələrin tətbiqi imkanlarına baxılır. Danimarka 18 yaş, İspaniyada 16 yaş, Fransada 15 yaş, ABŞ-də federal səviyyədə 17 yaş, ştatlarda isə Kaliforniya, Texas, Nyu-York, Tennessi və Yutada 18 yaş, Kolorado, Corciya, Luizianada 16 yaş, Floridada 14 yaş yanaşmaları mövcuddur. Almaniya, Portuqaliya, Norveç, Türkiyə, Kanada, Yeni Zelandiya, Malayziya, İndoneziya və Hindistan sosial şəbəkə platformalarında yaş məhdudiyyətləri müəyyənləşdirmək üçün qanunvericilik qərarları qəbul etmiş və ya etməkdədir. Qazaxıstan, Özbəkistanda da analoji qanunvericilik təşəbbüsləri mövcuddur.
QHT təmsilçiləri bildiriblər ki, uşaqların zərərli təsirlərdən qorunması, onların sağlam böyüməsi üçün hərtərəfli şəraitin yaradılması və dəstəyin verilməsi dövlətin sosial siyasətinin tərkib hissəsidir. Uşaqların, gənclərin düzgün milli, mədəni, əxlaqi dəyərlər əsasında sağlam, bilikli, inkişaf etmiş böyüməsi həm onların özlərinin, cəmiyyətin və dövlətin gələcəyi üçün mühümdür.
Tədbirdə, həmçinin İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkil (Ombudsman) Aparatının Bərabərlik və ayrı-seçkilik üzrə monitorinq şöbəsinin müdir müavini-Uşaq hüquqlarının müdafiəsi sektorunun müdiri Nigar Ağayeva çıxış edib və Ombudsman təsisatının həyata keçirdiyi İnsan hüquqları aylığı təşəbbüsünə bu tədbirlə töhfə verən Azərbaycan Milli QHT Forumuna öz təşəkkürünü bildirib.
Bölmənin digər xəbərləri
