Fatimə Bədəlova: Direktor olsaydım, hər şagirdə dərsliklərlə yanaşı, maraqlı bir kitab da verərdim
Bakı, 4 sentyabr AZƏRTAC
Uşaqların dünyagörüşünün formalaşmasında təhsillə yanaşı, onların mütaliəsi, maraq dairəsi və yeni biliklərə olan həvəsi də mühüm rol oynayır. Kiçik yaşlarından müxtəlif sahələrə maraq göstərən, öyrəndiklərini araşdıran uşaqlar gələcəkdə öz istiqamətlərini daha inamla müəyyənləşdirə bilirlər.
Şəmkir rayonu Şahin Əmirov adına tam orta məktəbin şagirdi 12 yaşlı Fatimə Bədəlova AZƏRTAC-a müsahibəsində xüsusi bacarıqlarından, elmə və tarixə olan marağından, əldə etdiyi uğurlardan və məktəbdə görmək istədiyi dəyişikliklərdən danışıb.
- Özün haqqında bir qədər məlumat verərdin.
- On iki yaşım var. Məktəbdə ən sevdiyim fənlər riyaziyyat, tarix və ingilis dilidir. Gələcəkdə həkim və ya hüquqşünas olmaq istəyirəm. Tarixdə baş vermiş hadisələri araşdırmağı və onlar haqqında yeni məlumatlar öyrənməyi çox sevirəm. Lakin tibbi və biologiyanı da çox sevirəm. Hazırda bu iki peşə arasında seçim etməyə çalışıram. II və III sinifdə “Hədəf” sınaqlarında təxminən 5 dəfə birinci yer tutmuşam. Keçən il, yəni 6-cı sinifdə oxuyanda “Edusınaq”larda iştirak etdim və yüksək nəticələr göstərdim. Riyaziyyat müəllimimin təşəbbüsü ilə Kenquru Riyaziyyat Olimpiadasında da iştirak etdim. Təxminən 400 şagird arasından imtahan nəticələrinə əsasən 60 şagird seçildi və mən də onların arasında oldum. Daha sonra bizə 3 ay boyunca pulsuz hazırlıq dərsləri keçirildi, sonda isə yekun imtahan oldu. İmtahanda ən yüksək nəticə göstərən 10 şagirddən biri mən oldum.
- Sənin xüsusi bacarıqların və indiyə qədər əldə etdiyin uğurlar hansılardır?
- Sosial şəbəkələrdə və ya videolarda gördüyüm məlumatları çox yaxşı yadda saxlaya bilirəm. Yaddaşımın güclü olduğunu düşünürəm. Bundan əlavə, məntiqim yaxşıdır və ingilis dilini də yaxşı bilirəm.
Sosial şəbəkələrdən də çox şey öyrənirəm. Mən 6-cı sinifdə oxumağıma baxmayaraq, bizə hələ keçirilməyən bəzi mövzuları özüm araşdırırdım. Xüsusilə tarixə böyük marağım var. Televiziyada və internetdə Sovet İttifaqı, Birinci Dünya müharibəsi və İkinci Dünya müharibəsi haqqında videolara baxır, əlavə məlumatlar öyrənirdim. Sinifdə də dərslərə yaxşı cavab verirəm. Buna görə müəllimlərim məni müxtəlif sınaqlara göndərirlər. Sınaqlardan qayıdarkən müəllimimiz də bizimlə birlikdə avtobusda olur və imtahanın necə keçdiyini soruşur. Adətən imtahan zamanı çətinlik çəkmirəm və stresə düşmürəm.
-Məktəb direktoru olsaydın nələri dəyişərdin?
-Məktəb direktoru olsaydım, bir yenilik edərdim. Məsələn, dərs ili başlayanda bizə dərsliklər paylanılır. Mən həmin dərsliklərlə yanaşı, hər şagirdə onun yaşına və maraq dairəsinə uyğun bir kitab da verərdim. Düşünürəm ki, bu, uşaqların kitaba olan marağını artıra bilər. Çünki bəzən uşaqlar hansı kitabı oxuyacaqlarını bilmirlər. Əgər məktəb onlara maraqlı kitablar təqdim etsə, onlar həm mütaliə vərdişi qazanar, həm də dünyagörüşlərini genişləndirərlər. Həmçinin istəyərdim ki, şagirdlər oxuduqları kitablar haqqında bir-biriləri ilə fikirlərini bölüşsünlər. Bunun üçün məktəbdə kitab müzakirələri və kiçik oxu tədbirləri təşkil edərdim.
-On il sonrakı özünə məktub yazsaydın, gələcəkdəki özünə hansı sualları verərdin?
- İlk növbədə soruşardım: “Hansı peşəni seçdin? Uşaqlıqda arzuladığın həkim, yoxsa hüquqşünas oldun? Universitetə qəbul olarkən neçə bal topladın?” Daha sonra ailəmin topladığım bala və seçdiyim peşəyə necə reaksiya verdiyini soruşardım. Universiteti bitirdikdən sonra seçdiyim peşə üzrə işləyə bildimmi? İşlədiyim kollektivdə insanlar məni sevdilərmi, yoxsa verdiyim qərarlara, qoyduğum qaydalara və etdiyim hərəkətlərə görə məni tənqid etdilər? Həmçinin özümə “İnsanlara faydalı ola bildinmi?”, “Uşaqlıqda qurduğun xəyalların nə qədəri gerçəkləşdi?”, “İndiki Fatimənin gələcəkdə olmaq istədiyi insan ola bildinmi?” kimi suallar verərdim. Bundan əlavə, indiki maraqlarımın və bacarıqlarımın gələcəkdə mənə nə dərəcədə kömək etdiyini də bilmək istərdim. Məsələn, tarixə, biologiyaya və digər fənlərə olan marağım davam etdimi? Kitab oxumağa və yeni məlumatlar öyrənməyə əvvəlki kimi həvəsli qaldımmı? Düşünürəm ki, 10 il sonrakı özümə ən maraqlı sualım elə bunlar olardı.
-Səncə, məktəbdə hansı dərslərə daha çox, hansılara isə daha az vaxt ayrılmalıdır?
-Məktəbdə bizə bir çox fənlər keçirilir və heç birindən narazı deyiləm. Hər bir fənnin öz əhəmiyyəti var və gələcəkdə bizə müəyyən şəkildə fayda verə bilər. Sadəcə, mən bəzi fənlərə digərləri ilə müqayisədə daha az maraq göstərirəm. Bunlar informatika, texnologiya və fiziki tərbiyədir. Məsələn, informatika və texnologiya dərslərinə kitabdan oxuyaraq hazırlaşıram və bacardığım qədər müəllimin suallarına cavab verməyə çalışıram. Bu fənlərə çox marağım olmasa da, onların vacib olduğunu düşünürəm və dərslərimi öyrənməyə çalışıram. Fiziki tərbiyə dərsində isə özümü digər fənlərdəki qədər yaxşı hiss etmirəm. Düşünürəm ki, fiziki tərbiyə də sağlamlıq üçün vacibdir, amma mənim üçün həftədə iki dəfə keçirilməsi bir qədər çoxdur. Məncə, həftədə bir dəfə keçirilsə, mənə daha uyğun olardı. Hesab edirəm ki, məktəbdə bütün fənlərə müəyyən vaxt ayrılması vacibdir. Çünki yalnız sevdiyimiz və yaxşı olduğumuz fənləri deyil, digər sahələri də öyrənmək bizim dünyagörüşümüzü genişləndirir.
Müxbir - Tünzalə Arazlı