Bakı, 18 may (AZƏRTAC). Azərbaycana ikigünlük səfəri çərçivəsində BMT-nin qaçqınlar üzrə ali komissarı Antonio Quterreş mayın 18-də Bakıdan vertolyotla Ağdam rayonuna gəlmişdir.

Baş nazirin müavini, Qaçqınların və Məcburi Koçkünlərin işləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Əli Həsənov qonağa Ermənistanın Azərbaycana hərbi təcavüzü nəticəsində doğma yurd-yuvalarından didərgin düşmüş insanların problemləri barədə ətraflı məlumat vermişdir. Bildirilmişdir ki, Azərbaycan dövləti öz imkanları hesabına qaçqın və məcburi köçkünlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində genişmiqyaslı tədbirlər həyata keçirmişdir. Xüsusi Dövlət Proqramı və ona əlavələr qəbul edilmiş, məcburi köçkünlər üçün yeni qəsəbələr salınmış, müasir yaşayış kompleksləri tikilmişdir. Prezident İlham Əliyevin bu sahəni daim diqqətdə saxlaması və məqsədyönlü siyasəti nəticəsində 2007-ci ilin dekabrında ölkəmizdəki sonuncu qaçqın düşərgəsi ləğv olunmuşdur. Ümumilikdə, bu günə qədər qaçqın və məcburi köçkünlər üçün bütün infrastruktura malik 67 yeni qəsəbə salınmışdır. Bu qəsəbələrdə məcburi köçkünlərin məşğulluq məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilmişdir. Qaçqın və məcburi köçkünlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində dövlət tərəfindən görülən işlər bu gün də uğurla davam etdirilir.

Ağdan rayonunun Quzanlı kəndi ərazisində məcburi köçkünlər üçün salınmış yeni qəsəbəyə gələn qonaqları sakinlər mehribanlıqla qarşılamışlar. Onlara məlumat verildi ki, qəsəbə 2010-cu ilin noyabrında istifadəyə verilmişdir. Qəsəbənin açılışında Prezident İlham Əliyev və Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva iştirak etmişlər. Qəsəbədə inşa olunmuş 689 evdə 2760 nəfər məcburi köçkün məskunlaşmışdır. Qəsəbədə bütün infrastruktur yaradılmışdır.

Qonaqlar məcburi köçkün Oruc Cabbarovun 4 otaqlı mənzilinə baş çəkmiş, ailənin şəraiti ilə tanış olmuşlar.

Sonra ali komissar qəsəbədəki Ağdam rayon 18 nömrəli məktəbinin həyətində məcburi köçkünlərlə görüşmüşdür.

Baş nazirin müavini Əli Həsənov qonağı sakinlərə təqdim edərək demişdir ki, 2005-ci ildən BMT-in qaçqınlar üzrə ali komissarı olan Antonio Quterreş Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya yayan bir şəxsdir və o, qaçqın məsələsinə həssas münasibəti ilə tanınır. A.Quterreş ilk dəfə Azərbaycana 2006-cı ildə gəlmişdir.

Məcburi köçkün Aybəniz Məhərrəmova didərgün düşdükləri vaxtdan üzləşdikləri çətinliklərdən danışmışdır. Bildirilmişdir ki, onlar Prezident İlham Əliyevin diqqət və qayğısı ilə ötən il bu müasir qəsəbəyə köçmüşlər.

Burada onlar üçün hər cür şərait yaradılmışdır. Ancaq onların ən böyük arzuları doğma yurd-yuvalarına qayıtmaqdır. Ermənistanın Azərbaycana hərbi təcavüzü nəticəsində təkcə Ağdam rayonunun 6 min şəhid verdiyini vurğulayan A.Məhərrəmova bu gün də atəşkəsin ermənilər tərəfndən tez-tez pozulmasından, mart ayında 9 yaşlı Farizin erməni snayperinin gülləsinə tuş gəlməsindən ürək ağrısı ilə danışmışdır.

Məcburi köçkün Qədulla Səfərov qonağa onların görüşünə gəldiyinə görə minnətdarlıq etmişdir. BMT-nin Liviya ilə bağlı qərarının tez bir zamanda icra olunmasını xatırladan Q.Səfərov, uzun illərdir ki, BMT TŞ-nin Azərbaycanla bağlı qəbul etdiyi 4 qətnaməsinin hələ də kağız üzərində qalmasından narazılığını bildirmişdir.

Məcburi köçkünlər qarşısında çıxış edən A.Quterreş demişdir ki, mən heç vaxt qaçqın olmasam da, sizi yaxşı başa düşürəm və sizə böyük hörmətlə yanaşıram. Sizin probleminiz yaddan çıxmayıb və biz də yaddan çıxarmayacağıq. Hökumətinizin bu işə sadiqliyi nəticəsində sizin üçün çox yaxşı şərait yaradılmışdır. Mən dünyanın bir çox yerlərində qaçqınların çox ağır vəziyyətdə yaşadığını görmüşəm. Nə yaxşı ki, sizə bu cür gözəl şəraiti yaradan insanlar vardır. Mən inanıram ki, siz öz doğma yurdunuza dönəcəksiniz.

Sonra qonaqlar məktəblə tanıış olmuşlar. Ağdam təhsil şöbəsinin uşaq xor kollektivi bədii proqramla çıxış etmişlər. Onların Vətən həsrətli “O kənd bizim kəndimizdir” bədii kompozisiyası qonaqlarda böyük təəssürat yaratmışdır. BMT QAK-ın nümayəndələri məktəbdəki informatika kabinetində olmuş, idman zalına baxmışlar. Qonaqlar məktəbin müasir kompyuter otağında gördüklərindən razı qalmışlar. İdman zalında isə yeniyetmə idmançıların nümunəvi çıxışları olmuşdur.

Antonio Quterreş məktəblilərlə söhbət etmiş, onlarla xatirə şəkli çəkdirmişdir.

BMT QAK-ın nümayəndələri elə həmin gün Yevlax rayonunda da olmuşlar. Ali komissar və onu müşayiət edən şəxslər Yevlax şəhərində Ağdam və Kəlbəcərdən olan məcburi köçkünlər üçün yeni salınmış çoxmərtəbəli binalardan ibarət yaşayış kompleksinə baş çəkmişlər. Qonaqlara məlumat verilmişdir ki, burada doqquzmərtəbəli 10 binada 612 ailə məskunlaşmışdır. Məhəllədə məcburi köçkünlərlə görüşdə qonağa bu yaşayış kompleksində lazımi şəraitlə təmin olunmalarına baxmayaraq, onlar yenə də də öz doğma ev-eşiklərinə qayıtmaq istədiklərini bildirmiş, qonaqdan Azərbaycanın haqq səsini dünya ictimaiyyətinə çatdırmasını xahiş etmişlər.

Qonaqlar ağdamlı məcburi köçkün Şahmar Göyüşovun 4 otaqlı mənzilindəki şəraitlə tanış olmuş, çay süfrəsi arxasında onların problemləri ilə maraqlanmışlar.

23 nömrəli Ağdam, 30 nömrəli Kəlbəcər orta məktəbinin həyətində keçirilən görüşdə məcburi köçkünlər dövlətin onlara qayğısından razılıqlarını bildirmişlər. Ermənistanın işğalçı siyasətini davam etdirmələrindən, beynəlxalq hüququn tələblərinə məhəl qoymamalarından narahatlıqlarını ifadə etmişlər.

Nə qədər gözəl şəraitləri olsa da, bütün bunlar doğma yurdu əvəz edə bilməz, - deyən məcburi köçkünlər ali komissardan Azərbaycanın haqq səsini beynəlxalq səviyyədə müdafiə etməyi xahiş etmişlər.

Baş nazirin müavini Əli Həsənov görüşdə qeyd etdi ki, BMT-nin Qaçqınar üzrə Ali Komissarlığı 1992-ci ildən Azərbaycanda qaçqın və məcburi köçkünlərin problemlərinə həssaslıqla yanaşan ən böyük beynəlxalq təşkilatdır. Ötən illər ərzində beynəlxalq təşkilatlardan azərbaycanlı məcburi köçkünlərə göstərilən 220 milyon ABŞ dolları məbləğində yardımın 70 milyonu BMT QAK-ın payına düşür.

A.Quterreş Azərbaycan dövlətinin qaçqın və məcburi köçkünlər üçün yaratdığı şəraiti bir daha yüksək qiymətləndirmişdir. O demişdir: “Mən başa düşürəm ki, münaqişə tezliklə öz həllini tapmalıdır. İnsanlar öz yurd-yuvalarına qayıtmalıdırlar. Bizim borcumuz sizin problemlərinizi dünyaya çatdırmaqdır və bu istiqamətdə işimizi davam etdirəcəyik”.

Görüşün sonunda A.Quterreş ümidvar olduğunu bildirdi ki, Azərbaycana növbəti səfərində məcburi köçkünləri öz doğma torpaqlarında salamlayacaqdır.

Yevlaxdan Bakıya qayıdan BMT QAK-ın nümayəndələri paytaxtın Binəqədi rayonunun Dərnəgül qəsəbəsində yataqxanalarda və yeni salınmış məhəllədə müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkünlərlə görüşmüşlər.

Yataqxanalarda məskunlaşmış ağdamlı məcburi köçkün Vəli Qocayev, torpaqlarımızın azadlığı uğrunda 5 şəhid vermiş Qəndab ana dövlətin onlara göstərdiyi diqqət və qayğıdan razılıqlarını bildirmişlər.

Məcburi köçkünlər ali komissardan Azərbaycan həqiqətlərinin olduğu kimi dünyaya çatdırılmasını və rəsmi Bakının ədalətli mövqeyini müdafiə etməyi xahiş etmişlər.

2 nömrəli evtikmə kombinatının həyətindəki yeni məhəllədə məskunlaşmış məcburi köçkünlər də qonaqları hərarətlə qarşılamışlar. Zəngilan rayonundan olan məcburi köçkün Cahan Cabbarova onlara göstərilən diqqət və qayğıdan razılıq etmişdir. Azərbaycan İqtisad Universitetinin II kurs tələbəsi, məcburi köçkün Bəhruz Hüseynzadə qonaqlara məcburi köçkün gənclərin problemlərindən, ata-baba yurdlarına qayıtmaq arzularından danışmışdır.

Qonaqlar B.Hüseynzadənin gənclər adından çıxış edərək onların arzu və istəklərini ingilis dilində, sərbəst şəkildə ifadə etməsini yüksək qiymətləndirmişlər.

A.Quterreş bir daha söz vermişdir ki, Azərbaycanın, xüsusən də məcburi köçkünlərin haqq səsinin dünyaya çatdırılması, məcburi köçkünlərin doğma yurd-yuvalarına dönmələrinin təmin olunması üçün səylərini bundan sonra da davam etdirəcəkdir.

Ali komissarın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti daha sonra BMT QAK-ın Qaçqın qəbulu, qadın və gənclər Mərkəzi ilə tanış olmuş, burada yaradılmış şəraiti yüksək qiymətləndirmişdir.

Xətayi Əzizov

AZƏRTAC-ın müxbiri

Bakı-Ağdam-Yevlax-Bakı

######