Bakı, 4 aprel, AZƏRTAC

Rusiyada çıxan nüfuzlu “Nezavisimaya qazeta” nəşrinin 4 aprel tarixli nömrəsində Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun “Azərbaycan və Rusiya: Zamanın sınağından çıxmış münasibətlər” sərlövhəli məqaləsi dərc edilib. AZƏRTAC həmin məqaləni təqdim edir.

Azərbaycan Respublikası dövlət müstəqilliyinin bərpasından keçən 25 il ərzində öz dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi məsələsində nəzərəçarpacaq tərəqqiyə nail olub. Əsası ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş siyasi kursu uğurla davam etdirən Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə müasir Azərbaycan dünya siyasətinin və regional siyasətin sanballı amilinə çevrilməkdədir. Bu, ilk növbədə daxili siyasi sabitlik, davamlı iqtisadiyyat, düzgün istiqamətləndirilən və bacarıqla həyata keçirilən xarici siyasətin nəticəsidir. Azərbaycan transmilli nəqliyyat-kommunikasiya və enerji layihələrinin həyata keçirilməsi nəticəsində regionun iqtisadi liderinə və dünyanın qlobal xəritəsində mühüm aktora çevrilib.

Bizim xarici siyasətimizin çoxvektorlu və tarazlaşdırılmış olması bütün dövlətlərlə və beynəlxalq qurumlarla maraqlara qarşılıqlı hörmətə əsaslanan bərabərhüquqlu münasibətlər qurmağa imkan verib. Nəticədə Azərbaycan xarici əlaqələrin coğrafiyasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirməyə, beynəlxalq aləmdə öz mövqelərini möhkəmlətməyə, özünəyetərli və proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaş imici qazanmağa nail olub.

Rusiya ilə Azərbaycan arasında diplomatik əlaqələrin yaradılmasının 25 illik yubileyi iki müstəqil dövlətin keçdiyi tarixi yola müəyyən mənada yekun vurur. Müasir dövrdə Azərbaycan ilə Rusiya arasında münasibətlər strateji tərəfdaşlıq xarakteri daşıyır. Mühüm məsələlərin əksəriyyəti barədə iki ölkənin mövqeləri üst-üstə düşür. Bizim əlaqələrimiz qarşılıqlı hörmətə və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığa əsaslanır. Bu gün, Rusiya ilə tərəfdaşlıq münasibətlərinin çoxu onların nə dərəcədə möhkəm olması baxımından sınandığı bir vaxtda bizim ölkələrimiz arasında əlaqələr intensiv inkişaf edərək bütün sahələri əhatə edir. Ölkələrimizin münasibətlərinin müqavilə-hüquqi bazası 200-dən çox dövlətlərarası, hökumətlərarası və regionlararası sazişi əhatə edir. Rusiya Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biridir. Rusiyanın 70 regionunu təmsil edən müəssisə, şirkət və firmalar Azərbaycan ilə xarici ticarət fəaliyyətinə qoşulub. Bu subyektlər 1000-dən çox adda əmtəə ixrac edir. RF-nin 40-a yaxın subyekti ilə Azərbaycan arasında ticari-iqtisadi, elmi-texniki və mədəni əməkdaşlıq barədə sazişlər imzalanıb. Siyasi və işgüzar dairələrin nümayəndələrinin, regionların rəhbərlərinin iştirakı ilə Azərbaycan-Rusiya regional forumunun keçirilməsi yaxşı bir ənənəyə çevrilib.

Üçtərəfli formatda regional əməkdaşlıq mexanizmləri bizim əlaqələrimizi daha da zənginləşdirir. 2016-cı ildə Azərbaycan, Rusiya və İranın prezidentləri və xarici işlər nazirləri səviyyəsində görüşlər keçirilib. Bu formatda əməkdaşlıq transregional qarşılıqlı əlaqələrin inkişafı, o cümlədən “Şimal-Cənub” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi layihəsinin həyata keçirilməsi üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Humanitar əlaqələr fəal şəkildə reallaşır. Bu baxımdan rus dili mühüm yer tutur. Azərbaycanda rus dilinin qorunub saxlanmasına və inkişafına xüsusi diqqət göstərilir: ölkədə fəaliyyət göstərən orta məktəblərin 335-də və 27 universitetdə rus dilində təhsil almaq imkanı var. Bakıda M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin filialı və İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin filialı fəaliyyət göstərir.

Mədəniyyətlərarası əməkdaşlığın inkişafında Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondu xüsusi rol oynayır. Bu Fondun fəaliyyəti sayəsində Azərbaycan mədəniyyətinin ən yaxşı nümunələri Rusiyada müxtəlif məkanlarda və müxtəlif formatlarda: müsabiqələrdə, festivallarda, sərgilərdə, konsert və teatr turlarında geniş təmsil olunub. Fondun dəstəyi ilə Rusiya ərazisində məktəblər yenidən qurulub, uşaq əyləncə şəhərciyi açılıb, Rusiya-Azərbaycan dostluq körpüsü qurulub, çoxsaylı xeyriyyə tədbirləri keçirilir.

Humanitar əlaqələrin özəyi Rusiyadakı Azərbaycan diasporu və Azərbaycandakı Rusiya icmasıdır. Qeyd etməliyəm ki, Cənubi Qafqazda ən böyük rus icması Azərbaycandakı 120 minlik icmadır. Azərbaycanın bu ləyaqətli vətəndaşları ölkəmizin inkişafına böyük töhfə verirlər.

Turizm sahəsində yaxşı inkişaf perspektivləri var. Rusiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı ilbəil artır. Bu, ilk növbədə rusiyalıların istirahəti üçün yaxşı şərait - əlverişli coğrafi mövqe olması və dil baryerinin olmaması ilə bağlıdır.

Terrorizmə və mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı mübarizədə Azərbaycan ilə Rusiyanın əməkdaşlığı regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsinə mühüm töhfədir. Azərbaycan regionda gərginliyin azaldılması və mehriban qonşuluq şəraiti yaradılması üçün çox səy göstərir. Ölkəmizin ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğal edilməsi, erməni silahlı qüvvələrinin işğal etdikləri Azərbaycan rayonlarından tamamilə və qeyd-şərtsiz çıxarılması barədə BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinin tələblərinin Ermənistan tərəfindən yerinə yetirilməməsi regionda və bütövlükdə ATƏT məkanında sabitliyi pozan və sülhə təhlükə yaradan əsas amildir. Bizim ölkəmiz bu münaqişənin dinc yolla, beynəlxalq hüquq çərçivəsində danışıqlar yolu ilə həll edilməsinə tərəfdardır. Buna görə də biz dünya birliyinin bütün məsul üzvləri tərəfindən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi məsələsində prinsipial mövqe göstəriləcəyinə ümid edirik. Şübhəsiz, BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi üzrə ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri, Cənubi Qafqaz ilə coğrafi və tarixi baxımdan sıx bağlı olan bir ölkə kimi Rusiya bu məsələdə xüsusi rola malikdir. Rusiya Federasiyası Prezidenti Vladimir Putinin təşəbbüsü ilə Sankt-Peterburqda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan arasında axırıncı danışıqlar müəyyən ümid yaradır ki, erməni silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindən çıxarılması barədə həlli uzanan məsələ öz müsbət həllini tapacaq. Lakin təəssüf ki, həmin görüşdən sonra Ermənistan müxtəlif bəhanələrlə danışıqların davam etdirilməsindən qaçmağa çalışır.