Azərbaycanda radioaktiv çirklənmənin səviyyəsi çox aşağıdır
Bakı, 18 yanvar, G.Mahmudlu, AZƏRTAC
Azərbaycanda radioaktiv çirklənmənin səviyyəsi çox aşağıdır. Bunun əsas səbəbi kimi Azərbaycanın nüvə ölkəsi olmamasıdır. Bundan əlavə, ölkəmizdə nüvə energetikası obyektləri də yoxdur. Lakin həmsərhəd ölkələrdə nüvə energetikası obyektləri mövcuddur. Həmin obyektlərin tullantılarının ölkəmizə hava, torpaq, su yolu ilə təsiri də öyrənilir. Torpaqda miqrasiya uzun müddətə gedir, ancaq hava və su yolu ilə radioaktiv maddələr tez bir zamanda yayılır. Nümunə olaraq demək olar ki, Ermənistandakı Metsamor Atom Elektrik Stansiyasının Naxçıvan Muxtar Respublikasına təsiri daim tədqiq edilir.
Bu barədə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Radiasiya Problemləri İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini, fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rəvan Mehdiyeva AZƏRTAC-a müsahibəsində məlumat verib.
R.Mehdiyeva bildirib ki, əvvəllər Abşeron yarımadasında neft emalı zavodlarının ərazisində radiasiya fonu yüksək idi. Hazırda neftlə çirklənmiş torpaqlar rekultivasiya edilib, boruların təmizlənməsi zamanı ətraf mühitə atılan tullantıların qarşısı alınıb. Buna görə də radioaktiv maddələrlə çirklənmiş ərazilər paytaxtda demək olar ki, yoxdur. Respublika ərazisində radiasiya fonu dağlıq ərazilərdə, mineral ehtiyatları ilə zəngin olan bölgələrdə, məsələn, Naxçıvan Muxtar Respublikasında, Gədəbəydə nisbətən yüksəkdir. Lakin bu təhlükəli həddə deyil və əhali də artıq mühitə adaptasiya olunub. Abşeron yarımadasından fərqli olaraq, dağlıq ərazilərdə təmizləmə işlərinin aparılması mümkün deyil.
“Torpağın tərkibində radiasiya fonunu yüksəldən radionuklidlərdir. Laborator tədqiqatlar zamanı radiasiya fonu yüksək olan ərazi aşkarlanarsa, həmin ərazinin icra hakimiyyətinə bildirilir. Çünki radiasiyanın yüksək olduğu dağlıq ərazilərdən ev tikmək məqsədilə daşlar götürülür. Bu isə həmin evlərdə radiasiya fonunun yüksəlməsinə səbəb olur. Bəzən həmin daşlardan asfalt örtüyünün döşənməsində də istifadə edilir. Bundan əlavə, torpaqda radionuklidlərin miqdarı və radiasiya fonunun yüksək olması, həmin torpaqlarda hansı bitkilərin əkilməsinin mümkün və qeyri-mümkünlüyü haqqında Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə məlumat verilir”, - deyə direktor müavini qeyd edib.
O, həmçinin bildirib ki, suyun tərkibində radionuklidlər ya həll olur, ya da asılqan şəklində mövcuddur. Əgər onların miqdarı normadan çoxdursa, həmin suyun içilməsi tövsiyə olunmur. İnstitutda aparılan tədqiqatlarda tərkibində radionuklidlərin miqdarı çox olan suların sağlamlıq üçün fəsadları da öyrənilir
Bölmənin digər xəbərləri
